રાષ્ટ્રીય કેન્સર જાગૃતિ દિવસ પર, આયુષ મંત્રાલય જાહેર જાગૃતિ અને સમયસર નિદાનના પ્રયાસોને મજબૂત બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકે છે, કારણ કે કેન્સર વિશ્વભરમાં મૃત્યુનું બીજું મુખ્ય કારણ છે. વિશ્વભરના ઘણા દેશોમાં મૌખિક, સર્વાઇકલ અને સ્તન કેન્સરના નોંધપાત્ર સંખ્યામાં કેસ નોંધાયા છે. ભારત આ પડકારને વધુ અસરકારક રીતે સંબોધવા માટે શિક્ષણ, સ્ક્રીનીંગ અને સર્વાંગી આરોગ્ય પ્રથાઓ પર વધુ ભાર મૂકી રહ્યું છે.

કેન્સરના મોટાભાગના કેસ તમાકુનો ઉપયોગ, બિનઆરોગ્યપ્રદ આહાર, સ્થૂળતા, શારીરિક નિષ્ક્રિયતા, દારૂનું સેવન, પર્યાવરણીય પ્રદૂષણ અને HPV ચેપ જેવા અટકાવી શકાય તેવા પરિબળો સાથે જોડાયેલા છે, જે વધુ જાગૃતિ અને સમયસર પગલાં લેવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકે છે. સમયસર નિદાનથી બચવામાં નોંધપાત્ર સુધારો થાય છે, ખાસ કરીને સ્તન, સર્વાઇકલ અને માઉથ કેન્સર માટે, જે નિયમિત સ્ક્રીનીંગ દ્વારા વધુ સારવાર યોગ્ય તબક્કામાં શોધી શકાય છે. ઘણા કેન્સર અટકાવી શકાય છે અને જો સમયસર નિદાન થાય તો ઘણા સાજા થઈ શકે છે, તેથી સુસંગત સ્વસ્થ જીવનશૈલી પસંદગીઓ મહત્વપૂર્ણ રહે છે. તમાકુ ટાળવા, દારૂનું સેવન મર્યાદિત કરવા, લીલા શાકભાજી ખાવા, સ્વસ્થ વજન જાળવી રાખવા, સક્રિય રહેવા અને ધૂમ્રપાન અને પ્રદૂષણના સંપર્કમાં ઘટાડો કરવાથી સામૂહિક રીતે જોખમ ઘટાડવામાં અને લાંબા ગાળાના સ્વાસ્થ્યને સુધારવામાં મદદ મળે છે.

આયુષના કેન્દ્રીય રાજ્યમંત્રી (સ્વતંત્ર હવાલો) અને ભારત સરકારના આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ રાજ્યમંત્રી શ્રી પ્રતાપરાવ જાધવે ભાર મૂક્યો કે જાહેર આરોગ્યના રક્ષણ માટે કેન્સર જાગૃતિ અને નિવારણ માટે સક્રિય અને લોકો-કેન્દ્રિત અભિગમ જરૂરી છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે મંત્રાલયની વ્યાપક પહેલ - જેમાં સંકલિત કેન્સર સંભાળ કેન્દ્રો, સહયોગી સંશોધન પ્રયાસો અને સમુદાય-કેન્દ્રિત કાર્યક્રમોનો સમાવેશ થાય છે - દરેક નાગરિક માટે સસ્તું, સર્વાંગી અને સહાયક સંભાળ સુલભ છે તેની ખાતરી કરવાનો છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે આધુનિક ઓન્કોલોજીને આયુષ પ્રણાલીઓ સાથે જોડતા ખાસ કરીને સમાજના નબળા વર્ગો માટે સંકલિત મોડેલો જીવનની ગુણવત્તામાં નોંધપાત્ર સુધારો કરી શકે છે.

આયુષ મંત્રાલયના સચિવ વૈદ્ય રાજેશ કોટેચાએ પ્રકાશિત કર્યું કે ભારતમાં સંકલિત કેન્સર સંભાળ પહેલનું વધતું નેટવર્ક પુરાવા-આધારિત, દર્દી-કેન્દ્રિત ઉકેલોને મજબૂત કરવા માટે મંત્રાલયની પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. તેમણે કહ્યું કે શ્રેષ્ઠતા કેન્દ્રો, સહયોગી સંશોધન પ્લેટફોર્મ અને TMC-ACTREC, આર્ય વૈદ્યશાળા, AIIMS અને અન્ય પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થાઓ જેવી અગ્રણી સંસ્થાઓ સાથે ભાગીદારી નવી ઉપચારાત્મક આંતરદૃષ્ટિને આગળ વધારવા, લક્ષણો વ્યવસ્થાપન સુધારવા અને કેન્સરના દર્દીઓના જીવનની ગુણવત્તા વધારવામાં મદદ કરી રહ્યા છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે આ પહેલો વ્યવસ્થિત સંશોધન, પ્રશિક્ષિત માનવશક્તિ અને ક્લિનિકલી માન્ય સહાયક સંભાળ દ્વારા આધુનિક ઓન્કોલોજીને પૂરક બનાવવા માટે આયુષ પ્રણાલીઓની ક્ષમતા દર્શાવે છે.

આયુષ મંત્રાલય મુંબઈ સ્થિત TMC-ACTREC સહિત મુખ્ય સેન્ટર્સ ઓફ એક્સેલન્સ ફોર ઇન્ટિગ્રેટિવ કેર અને આયુષ ડ્રગ ડિસ્કવરી દ્વારા સંકલિત કેન્સર સંભાળનો વિસ્તાર કરી રહ્યું છે. આ કેન્દ્રો ઇન-સિલિકો, પ્રીક્લિનિકલ અને ક્લિનિકલ સ્ટડીઝ, વિશિષ્ટ આઉટપેશન્ટ વિભાગો અને ક્ષમતા નિર્માણને સમર્થન આપે છે. કોટ્ટક્કલમાં આર્ય વૈદ્ય શાળા ખાતે, જીવનની ગુણવત્તા અને સહાયક સંભાળ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતું સમર્પિત સેન્ટર ઓફ એક્સેલન્સ છેલ્લા બે વર્ષમાં 26,356 કેન્સર દર્દીઓનું સંચાલન કર્યું છે, જેમાં 338 ફેફસાના કેન્સરના કેસોનો સમાવેશ થાય છે, જે સંકલિત દર્દી સંભાળની અસર દર્શાવે છે.

આયુષ મંત્રાલય ભાર મૂકે છે કે નિવારણ, વહેલું નિદાન અને સંકલિત સહાયક સંભાળ ભારતના વધતા કેન્સરના બોજ પ્રત્યેના પ્રતિભાવમાં કેન્દ્રિય હોવી જોઈએ. જાગૃતિ વધારવી, સ્ક્રીનીંગની ઍક્સેસમાં સુધારો કરવો અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી પસંદગીઓને પ્રોત્સાહિત કરવી જોખમ ઘટાડવા અને પરિણામો સુધારવા માટે જરૂરી છે. આ પ્રયાસો રાષ્ટ્રીય બોજ ઘટાડવા અને દર્દીઓ અને સમુદાયોની સુખાકારી વધારવા માટે એક વ્યાપક માર્ગ પૂરો પાડવા માટે આયુષ સિસ્ટમ્સની નિવારક અને સહાયક શક્તિઓ સાથે આધુનિક તબીબી પદ્ધતિઓને સંકલિત કરવાના અભિગમને પૂરક બનાવે છે.

કેન્સર જાગૃતિ પર CCRAS IEC પ્રકાશન આ લિંક દ્વારા ઍક્સેસ કરી શકાય છે: https://ccras.nic.in/wp-content/uploads/2023/06/Cancer.pdf.

IJ/DK/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com