પ્રધાનમંત્રીનું કાર્યાલય

બીએચયુ, વારાણસી ખાતે સાંસદ સંસ્કૃત પ્રતિયોગિતાના ઇનામ વિતરણ સમારોહમાં પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ

Posted On: 23 FEB 2024 2:21PM by PIB Ahmedabad

નમઃ પાર્વતી પતયે.., હર હર મહાદેવ!

ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથજી, કાશી વિદ્વત પરિષદના અધ્યક્ષ પ્રોફેસર વશિષ્ઠ ત્રિપાઠીજી, કાશી વિશ્વનાથ ટ્રસ્ટ કાઉન્સિલના અધ્યક્ષ પ્રોફેસર નાગેન્દ્રજી, રાજ્ય સરકારના મંત્રીઓ અને અન્ય જનપ્રતિનિધિઓ, આદરણીય વિદ્વાનો, સહભાગી મિત્રો, મહિલાઓ અને સજ્જનો.

પરિવારમાં આપ સૌને અમારી શુભેચ્છાઓ! મહામનાના આ પ્રાંગણમાં તમામ વિદ્વાનો અને ખાસ કરીને યુવા વિદ્વાનોની વચ્ચે આવીને જ્ઞાનની ગંગામાં ડૂબકી મારવાનું મન થાય છે. કાશી જે કાલાતીત છે, જે સમય કરતાં જૂની કહેવાય છે, જેની ઓળખ આપણી આધુનિક યુવા પેઢી આવી જવાબદારીથી મજબૂત કરી રહી છે. આ દ્રશ્ય હૃદયમાં સંતોષ આપે છે, ગર્વની લાગણી પણ આપે છે અને વિશ્વાસ પણ આપે છે કે અમૃતકાળમાં આપ સૌ યુવાનો દેશને નવી ઊંચાઈએ લઈ જશો. અને કાશી એ સર્વ જ્ઞાનની રાજધાની છે. આજે તે શક્તિ અને કાશીનું તે સ્વરૂપ ફરી ઉભરી રહ્યું છે. આ સમગ્ર ભારત માટે ગૌરવની વાત છે. અને હવે મને કાશી સાંસદ સંસ્કૃત સ્પર્ધા, કાશી સાંસદ જ્ઞાન સ્પર્ધા, અને કાશી સાંસદ ફોટોગ્રાફી સ્પર્ધાના વિજેતાઓને પુરસ્કારો આપવાની તક મળી છે. હું તમામ વિજેતાઓને તેમની સખત મહેનત, તેમની પ્રતિભા માટે અભિનંદન આપું છું, હું તેમના પરિવારો અને તેમના શિક્ષકોને પણ અભિનંદન આપું છું. કેટલાક એવા યુવકો હોઈ શકે છે જે સફળતાથી થોડાક ડગલાં દૂર હોય છે, તો કેટલાક 4 પર અટવાયા હશે. હું તેમને પણ અભિનંદન આપું છું. તમે કાશીની જ્ઞાન પરંપરાનો હિસ્સો બન્યા અને તેની સ્પર્ધામાં પણ ભાગ લીધો. આ પોતાનામાં એક મોટું ગૌરવ છે. તમારામાંથી કોઈ ગુમાવ્યું નથી કે પાછળ રહી ગયું નથી. તમે આ સહભાગિતા દ્વારા ઘણી બધી નવી વસ્તુઓ શીખીને ઘણા પગલાં આગળ આવ્યા છો. તેથી, આ સ્પર્ધાઓમાં ભાગ લેનાર દરેક વ્યક્તિ અભિનંદનને પાત્ર છે. આ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવા બદલ હું શ્રી કાશી વિશ્વનાથ મંદિર ટ્રસ્ટ, કાશી વિદ્વત પરિષદ અને તમામ વિદ્વાનોનો પણ આદરપૂર્વક આભાર માનું છું. કાશીના સાંસદ તરીકે તમે મારા વિઝનને સાકાર કરવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવી છે અને અભૂતપૂર્વ સહકાર આપ્યો છે. કાશીમાં છેલ્લા 10 વર્ષમાં થયેલા વિકાસ કાર્યો અને કાશીની સંપૂર્ણ માહિતી પર આજે અહીં બે પુસ્તકો પણ લોન્ચ કરવામાં આવ્યા છે. કાશીએ છેલ્લા 10 વર્ષમાં જે વિકાસની સફર હાથ ધરી છે, તેના દરેક તબક્કા અને અહીંની સંસ્કૃતિનું વર્ણન પણ આ કોફી ટેબલ બુકમાં કરવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત કાશીમાં યોજાયેલી તમામ એમપી સ્પર્ધાઓ પર નાના પુસ્તકો પણ લોન્ચ કરવામાં આવ્યા છે. આ માટે હું કાશીના તમામ લોકોને અભિનંદન આપું છું.

પણ મિત્રો,

તમે પણ જાણો છો કે આપણે બધા માત્ર સાધન છીએ. કાશીમાં જે લોકો કરે છે તે જ મહાદેવ અને તેમના અનુયાયીઓ છે. જ્યાં જ્યાં મહાદેવ આશીર્વાદ આપે છે ત્યાં ધરતી સમૃદ્ધ બને છે, આ સમયે મહાદેવ અતિ આનંદમાં છે, મહાદેવ અતિ પ્રસન્ન છે. તેથી જ મહાદેવના આશીર્વાદથી છેલ્લા 10 વર્ષમાં કાશીમાં સર્વત્ર વિકાસનો ઢોલ વગાડવામાં આવ્યો છે. આજે ફરી એકવાર... કાશીના અમારા પરિવારના લોકો માટે કરોડો રૂપિયાની યોજનાનું ઉદ્ઘાટન કરવામાં આવી રહ્યું છે. શિવરાત્રી અને રંગભારી એકાદશી પહેલા આજે કાશીમાં વિકાસનો પર્વ ઉજવાઈ રહ્યો છે. સ્ટેજ પર આવતા પહેલા હું કાશી એમપી ફોટોગ્રાફી કોમ્પિટિશનની ગેલેરી જોઈ રહ્યો હતો. છેલ્લા 10 વર્ષમાં વિકાસની ગંગાએ કાશીને સિંચાઈ કરી છે, તમે બધાએ જાતે જોયું હશે કે કાશી કેટલી ઝડપથી બદલાઈ ગઈ છે. હું સાચું બોલી રહ્યો છું, તો તમે મને કહેશો તો તમને ખબર પડશે, હું ખરેખર જે કહું છું તે સાચું છે, બદલાવ આવ્યો છે, હું સંતુષ્ટ છું. પરંતુ નાના બાળકોએ અગાઉની કાશી જોઈ ન હોય; તેઓ કદાચ સામાન્ય, અદ્ભુત કાશી જોઈ રહ્યા હોય. આ મારી કાશીની શક્તિ છે, અને આ કાશીના લોકોનું સન્માન છે, આ મહાદેવની કૃપાની શક્તિ છે. બાબા જૌં ચાહ જલન, ઓકે કે રોક પાવેલા? એહી લિએ બનારસ મેં જબ ભી કુઝ શુભ હોલા! લોગ હાથ ઉઠા કે બોલલન – નમઃ પાર્વતી પતયે, હર-હર મહાદેવ!

મિત્રો,

કાશી એ માત્ર આપણી આસ્થાનું તીર્થસ્થાન નથી, તે ભારતની શાશ્વત ચેતનાનું જાગૃત કેન્દ્ર છે. એક સમય હતો જ્યારે ભારતની સમૃદ્ધિની ગાથા આખી દુનિયામાં સાંભળવા મળતી હતી. તેની પાછળ માત્ર ભારતની આર્થિક તાકાત જ ન હતી. આની પાછળ આપણી સાંસ્કૃતિક સમૃદ્ધિ, સામાજિક અને આધ્યાત્મિક સમૃદ્ધિ પણ હતી. કાશી જેવા આપણા તીર્થસ્થાનો અને વિશ્વનાથ ધામ જેવા આપણા મંદિરો રાષ્ટ્રની પ્રગતિ માટે યજ્ઞ સ્થાનો હતા. અહીં સાધના પણ થતી હતી અને શાસ્ત્રોનો પણ ઉપયોગ થતો હતો. અહીં સંવાદ અને સંશોધન હતું. અહીં સંસ્કૃતિના સ્ત્રોત હતા, સાહિત્ય અને સંગીતના પ્રવાહો પણ હતા. તેથી જ, તમે જુઓ, ભારતે આપેલા તમામ નવા વિચારો અને નવા વિજ્ઞાન કોઈને કોઈ સાંસ્કૃતિક કેન્દ્ર અથવા અન્ય સાથે સંબંધિત છે. કાશીનું ઉદાહરણ આપણી સામે છે. કાશી શિવની નગરી પણ છે, બુદ્ધના ઉપદેશોની પણ ભૂમિ છે. કાશી જૈન તીર્થંકરોનું જન્મસ્થળ પણ છે અને આદિ શંકરાચાર્યે પણ અહીંથી જ જ્ઞાન મેળવ્યું હતું. સમગ્ર દેશમાંથી અને દુનિયાના ખૂણે ખૂણેથી લોકો જ્ઞાન, સંશોધન અને શાંતિની શોધમાં કાશી આવે છે. દરેક પ્રાંત, દરેક ભાષા, દરેક બોલી, દરેક રીતરિવાજોમાંથી તેના લોકો કાશીમાં આવીને વસ્યા છે. જે જગ્યાએ આવી વિવિધતા હોય ત્યાં નવા વિચારો જન્મે છે. જ્યાં નવા વિચારો ખીલે છે ત્યાં પ્રગતિની શક્યતાઓ ખીલે છે.

એટલા માટે ભાઈઓ અને બહેનો,

વિશ્વનાથ ધામના ઉદ્ઘાટન પ્રસંગે મેં કહ્યું હતું કે, તે સમયે મેં જે કહ્યું હતું તે યાદ રાખો, તે સમયે મેં કહ્યું હતું – વિશ્વનાથ ધામ ભારતને નિર્ણાયક દિશા આપશે, ભારતને ઉજ્જવળ ભવિષ્ય તરફ લઈ જશે. આજે તે દેખાય છે કે નથી, તે થઈ રહ્યું છે કે નહીં. વિશ્વનાથ ધામ તેના ભવ્ય સ્વરૂપમાં ભારતને નિર્ણાયક ભવિષ્ય તરફ દોરી જવા માટે ફરીથી રાષ્ટ્રીય ભૂમિકામાં પરત ફરી રહ્યું છે. આજે વિશ્વનાથ ધામ સંકુલમાં દેશભરના વિદ્વાનોનો ‘વિદ્વાન પરિસંવાદ’ યોજાઈ રહ્યો છે. વિશ્વનાથ મંદિર ટ્રસ્ટ પણ શાસ્ત્રાર્થની પરંપરાને પુનર્જીવિત કરી રહ્યું છે. શાસ્ત્રીય અવાજોની સાથે શાસ્ત્રો પર આધારિત સંવાદો પણ કાશીમાં ગુંજી રહ્યા છે. તેનાથી દેશભરના વિદ્વાનો વચ્ચે વિચારોનું આદાન-પ્રદાન વધશે. આનાથી પ્રાચીન જ્ઞાનનું જતન થશે અને નવા વિચારોનું પણ નિર્માણ થશે. કાશી સાંસદ સંસ્કૃત સ્પર્ધા અને કાશી સાંસદ જ્ઞાન સ્પર્ધા પણ આ પ્રયાસનો એક ભાગ છે. સંસ્કૃતનો અભ્યાસ કરતા હજારો યુવાનોને પુસ્તકો, કપડાં અને અન્ય જરૂરી સાધનો સાથે શિષ્યવૃત્તિ આપવામાં આવી રહી છે. શિક્ષકોને પણ સહાય આપવામાં આવી રહી છે. એટલું જ નહીં, વિશ્વનાથ ધામ કાશી તમિલ સંગમમ અને ગંગા પુષ્કરુલુ મહોત્સવ જેવા 'એક ભારત, શ્રેષ્ઠ ભારત' અભિયાનનો પણ ભાગ બની ગયું છે. આદિવાસી સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમો દ્વારા, આ વિશ્વાસનું કેન્દ્ર સામાજિક સમાવેશ માટેના સંકલ્પને મજબૂત કરી રહ્યું છે. કાશીના વિદ્વાનો અને વિદ્વત પરિષદ દ્વારા પણ આધુનિક વિજ્ઞાનની દૃષ્ટિએ પ્રાચીન જ્ઞાન પર નવા સંશોધનો કરવામાં આવી રહ્યા છે. મને કહેવામાં આવ્યું છે કે મંદિર ટ્રસ્ટ ટૂંક સમયમાં શહેરમાં ઘણી જગ્યાએ મફત ભોજનની વ્યવસ્થા શરૂ કરવા જઈ રહ્યું છે. મંદિર સુનિશ્ચિત કરશે કે માતા અન્નપૂર્ણાની નગરીમાં કોઈ ભૂખ્યું ન રહે. એટલે કે, કેવી રીતે આસ્થાનું કેન્દ્ર સામાજિક અને રાષ્ટ્રીય સંકલ્પો માટે ઊર્જાનું કેન્દ્ર બની શકે છે, નય કાશી નવા ભારત માટે પ્રેરણારૂપ બનીને ઉભરી આવ્યું છે. હું આશા રાખું છું કે અહીંથી આવનારા યુવાનો સમગ્ર વિશ્વમાં ભારતીય જ્ઞાન, પરંપરા અને સંસ્કૃતિના ધ્વજવાહક બનશે. બાબા વિશ્વનાથની આ ભૂમિ વિશ્વ કલ્યાણના તેમના સંકલ્પની સાક્ષી બની.

મિત્રો,

આપણા જ્ઞાન, વિજ્ઞાન અને આધ્યાત્મિકતાના વિકાસમાં જે ભાષાઓએ સૌથી મોટું યોગદાન આપ્યું છે તેમાં સંસ્કૃત સૌથી આગળ છે. ભારત એક વિચાર છે, સંસ્કૃત તેની મુખ્ય અભિવ્યક્તિ છે. ભારત એક પ્રવાસ છે, સંસ્કૃત તેના ઈતિહાસનો મુખ્ય અધ્યાય છે. ભારત વિવિધતામાં એકતાની ભૂમિ છે, સંસ્કૃત તેનું મૂળ છે. તેથી જ અહીં કહ્યું છે - ભારતસ્ય પ્રતિષ્ઠે દ્વે સંસ્કૃતમ્ સંસ્કૃત-સ્થિત. એટલે કે ભારતની પ્રતિષ્ઠામાં સંસ્કૃતનો મોટો ફાળો છે. એક સમય હતો જ્યારે સંસ્કૃત આપણા દેશમાં વૈજ્ઞાનિક સંશોધનની ભાષા હતી અને સંસ્કૃત શાસ્ત્રીય સમજણની ભાષા પણ હતી. ખગોળશાસ્ત્રમાં સૂર્ય સિદ્ધાંત જેવા ગ્રંથો હોય, ગણિતમાં આર્યભટીય અને લીલાવતી, તબીબી વિજ્ઞાનમાં ચરક અને સુશ્રુત સંહિતા હોય, અથવા બૃહત સંહિતા જેવા ગ્રંથો હોય, આ બધા સંસ્કૃતમાં લખાયા હતા. આ સાથે, સાહિત્ય, સંગીત અને કળાના ઘણા પ્રકારો પણ સંસ્કૃત ભાષામાંથી ઉદ્ભવ્યા છે. આ શૈલીઓ દ્વારા ભારતને ઓળખ મળી છે. કાશીમાં જે વેદોનું પઠન થાય છે, તે જ સંસ્કૃતમાં આપણે કાંચીમાં સાંભળવા પડે છે. આ ‘એક ભારત, શ્રેષ્ઠ ભારત’ના શાશ્વત અવાજો છે, જેણે હજારો વર્ષોથી ભારતને એક રાષ્ટ્ર તરીકે અખંડ રાખ્યું છે.

મિત્રો,

આજે કાશીને વિરાસત અને વિકાસના નમૂના તરીકે જોવામાં આવે છે. આજે દુનિયા જોઈ રહી છે કે કેવી રીતે આધુનિકતા પરંપરાઓ અને આધ્યાત્મિકતાની આસપાસ વિસ્તરે છે. રામલલા તેમના નવા ભવ્ય મંદિરમાં સ્થાયી થયા પછી, હવે અયોધ્યા પણ તે જ રીતે ખીલી રહી છે. દેશમાં ભગવાન બુદ્ધ સાથે જોડાયેલી જગ્યાઓ પર આધુનિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને સુવિધાઓ પણ બનાવવામાં આવી રહી છે. યુપીને કુશીનગરમાં ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટનો લાભ મળ્યો છે. આવા અનેક કામો આજે દેશમાં થઈ રહ્યા છે. આગામી 5 વર્ષમાં આ આત્મવિશ્વાસ સાથે દેશ વિકાસને નવી ગતિ આપશે અને દેશ સફળતાના નવા દાખલા રચશે. અને આ મોદીની ગેરંટી છે. અને તમે એ પણ જાણો છો કે મોદીની ગેરંટી એટલે પૂર્તિની ગેરંટી. હવે હું સાંસદ છું પણ જ્યારે પણ હું મારા અને તમારા બંને માટે કંઈક કામ લઈને આવું છું... શું તમે તે કરશો? જુઓ, મેં કહેલી બધી બાબતોને અહીંના લોકોએ એટલી સારી રીતે ઉપાડી લીધી, દરેક વ્યક્તિ તેની સાથે જોડાઈ ગઈ અને નવી પેઢીમાં એક નવી ચેતના આવી. આ સ્પર્ધાઓ સામાન્ય નથી. જે તમામ પ્રયાસો સાથે મારું ધ્યેય છે, આ તમામ પ્રયાસો સાથેનો સફળ પ્રયોગ છે. આવનારા દિવસોમાં હું જોવા માંગુ છું કે દરેક પર્યટન સ્થળ પર શું થાય છે, લોકો પોસ્ટ કાર્ડ છાપે છે, આગળના ભાગમાં તે સ્થળની ખાસ તસવીર હોય છે અને પાછળ 2 લીટીઓ લખવાની જગ્યા હોય છે. હું ઈચ્છું છું કે કાશીમાં ફોટો કોમ્પિટિશનમાં ટોપ બેસ્ટ પિક્ચર માટે વોટિંગ થવું જોઈએ, લોકોએ વોટિંગ કરવું જોઈએ અને પોસ્ટ કાર્ડ પ્રિન્ટ કરવાનો અને 10 બેસ્ટ પિક્ચર પ્રવાસીઓને વેચવાનો પ્રોગ્રામ બનાવવો જોઈએ. અને દર વર્ષે આ ફોટો કોમ્પિટિશન થશે, દર વર્ષે 10 નવા ફોટા આવશે. પરંતુ તે મતદાન દ્વારા થવું જોઈએ, કાશીના લોકોએ આ ફોટાને આગળ લાવવા માટે મત આપવો જોઈએ. એકવાર બધા ફોટા બહાર આવી જાય પછી શું આપણે ઓનલાઈન સ્પર્ધા કરી શકીએ? ચાલો.

બીજું કાર્ય - ફોટોગ્રાફીની જેમ, કેટલાક લોકોએ તે તેમના મોબાઇલ પર કર્યું હશે અને સ્પર્ધામાં ભાગ લીધો હશે. હવે આપણે એક કાર્યક્રમનું આયોજન કરીએ જેમાં લોકો પોતાની ઈચ્છા મુજબ વિવિધ જગ્યાએ બેસીને કાગળની સાઈઝ નક્કી કરી તેના પર દોરે અને સ્કેચ કરે. અને તેમાં બેસ્ટ સ્કેચિંગ કરનારને ઈનામ પણ આપવા જોઈએ અને પછી જેઓ કાઢશે તેમના શ્રેષ્ઠ 10 પોસ્ટકાર્ડ પણ કાઢવા જોઈએ, તમે કરશો? અવાજ કેમ દબાઈ ગયો...હા.

ત્રીજું કાર્ય - જુઓ, હવે કાશીમાં કરોડો લોકો આવે છે, માર્ગદર્શકોની ખૂબ જરૂર છે, લોકો ઈચ્છે છે કે કોઈ તેમને સમજાવે અને કહે. ઘણી મહેનત કરીને જે પ્રવાસી આવે છે તેને કાશીના પ્રભાવથી પ્રભાવિત થવું જોઈએ, કાશી તેના હૃદય અને મનમાંથી અદૃશ્ય ન થવી જોઈએ. આ માટે સારા માર્ગદર્શનની જરૂર છે. અને તેથી જ મેં કહ્યું છે કે શ્રેષ્ઠ માર્ગદર્શકો વચ્ચે સ્પર્ધા થવી જોઈએ, દરેકે આવીને માર્ગદર્શક તરીકે પ્રદર્શન કરવું જોઈએ અને શ્રેષ્ઠ માર્ગદર્શકોને ઈનામ અને પ્રમાણપત્ર આપવું જોઈએ. ભવિષ્યમાં તે માર્ગદર્શક તરીકે પણ પોતાનું ગુજરાન ચલાવી શકે છે, જો કોઈ નવો વિસ્તાર વિકાસ પામે તો તે કરશે? તું ના પાડતો નથી, દોસ્ત, તો તારે પરીક્ષા આપવી કે નહીં? તો તારા શિક્ષકો કહેશે કે એમપી એવા છે કે અમારા બાળકોને ભણવાને બદલે બીજા કામ કરાવે. જુઓ, આપણે આપણી અંદર જેટલી કૌશલ્યો વિકસાવી શકીએ તેટલી હોવી જોઈએ. પ્રતિભાને વિકાસની દરેક તક આપવી જોઈએ. ભગવાને દરેકને દરેક પ્રકારની શક્તિઓ આપી છે, કેટલાક લોકો તેને વર કરે છે, કેટલાક લોકો તેને કોલ્ડ બોક્સમાં મૂકે છે અને તેને ત્યાં સૂવા દે છે.

કાશીની શોભા થવા જઈ રહી છે, પુલ બનશે, રસ્તાઓ બનશે, ઈમારતો પણ બનશે, પણ મારે અહીંના દરેક માણસને સુશોભિત કરવું છે, દરેક હૃદયને સુંદર બનાવવું છે અને સેવક બનીને તેને સુંદર બનાવવું છે, સાથી બનીને તેને સુંદર બનાવવું છે, આંગળી પકડીને આપણે આગળ વધીને ધ્યેય સુધી પહોંચવાનું છે, લક્ષ્ય હાંસલ કરવું પડશે. અને તેથી હું તમામ વિજેતાઓને ખૂબ ખૂબ શુભેચ્છા પાઠવું છું. જો કે હું કાર્યક્રમ માટે મોડો દોડી રહ્યો છું, પરંતુ આ કાર્યક્રમ એવો છે કે મને તમારા લોકો વચ્ચે વધુ સમય પસાર કરવાનું મન થાય છે. મેં જોયું છે કે ઘણા લોકો ફોટો પાડવાની ઈચ્છા રાખે છે, મારા મિત્ર, પણ હું તમારી સાથે ફોટો પડાવવા ઈચ્છું છું. તો શું તમે મને મદદ કરશો?...જુઓ, મદદ ત્યારે જ થશે જ્યારે તમે હું જે કહું તેનું પાલન કરશો. જ્યાં સુધી હું અહીંથી ન જાઉં ત્યાં સુધી કોઈએ ઊભા રહેવાનું નથી... ઠીક છે. હું અહીંથી પાછળ આવીશ અને દરેક બ્લોકમાં ઊભો રહીશ અને બધા કેમેરામેન સ્ટેજ પર આવશે, તેઓ અહીંથી ફોટા લેશે… ઠીક છે. પણ હું મારી સાથે આ ફોટો લઈશ, તારું શું થશે… તારું શું થશે? આ માટે એક ઉપાય છે, અમે તમને જણાવીશું. તમે તમારા મોબાઈલમાં નમો એપ પર જશો, નમો એપ ડાઉનલોડ કરો, તેમાં એક ફોટો સેક્શન છે, તમારી સેલ્ફી લો અને તેમાં મુકો, જો તમે બીજું બટન ક્લિક કરીને એક બટન દબાવશો, તો મારી સાથે લીધેલા તમામ ફોટા તમારી પાસે AI દ્વારા આવશે. તો આપણી કાશીમાં સંસ્કૃત અને વિજ્ઞાન હશે. તો તમે મને ચોક્કસ મદદ કરશોને...તમે બેઠા જ રહેશો, ખરું ને? કોઈએ ઊભા થવાનું નથી, બેસીને માથું ઊંચું-નીચું કરી શકો છો જેથી દરેકનો ફોટો લઈ શકાય. અને મારી પાસે એવો કેમેરો છે કે જે સ્મિત કરે છે તેનો જ ફોટો પડે છે.

હર હર મહાદેવ!

તો હું નીચે આવું છું, આ લોકો અહીં બેસી જશે, તમે લોકો ત્યાં બેસો. કેમેરાવાળા ઉપર આવી જાઓ બધા.

AP/GP/JD



(Release ID: 2008380) Visitor Counter : 69