કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહ, સોમવાર, 28મી ઓગસ્ટ, 2023ના રોજ ગાંધીનગર, ગુજરાત ખાતે પશ્ચિમ ઝોનલ કાઉન્સિલની 26મી બેઠકની અધ્યક્ષતા કરશે. પશ્ચિમ ઝોનલ કાઉન્સિલમાં ગુજરાત, ગોવા, મહારાષ્ટ્ર અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો દાદરા અને નગર હવેલી અને દમણ અને દીવનો સમાવેશ થાય છે. આ બેઠકનું આયોજન ભારત સરકારના ગૃહ મંત્રાલય હેઠળના આંતર રાજ્ય પરિષદ સચિવાલય દ્વારા ગુજરાત સરકારના સહયોગથી કરવામાં આવી રહ્યું છે. વેસ્ટર્ન ઝોનલ કાઉન્સિલની 26મી બેઠકમાં દરેક રાજ્યના બે વરિષ્ઠ મંત્રીઓ સહિત સભ્ય રાજ્યોના મુખ્યમંત્રીઓ અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના પ્રશાસક હાજર રહેશે. રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મુખ્ય સચિવો, સલાહકારો અને અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અને કેન્દ્રીય ગૃહ સચિવ, સચિવ આંતર રાજ્ય પરિષદ અને કેન્દ્ર સરકારના અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ પણ આ બેઠકમાં ભાગ લેશે.

રાજ્ય પુનર્ગઠન અધિનિયમ, 1956ની કલમ 15-22 હેઠળ વર્ષ 1957માં પાંચ ઝોનલ કાઉન્સિલની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી આ પાંચ ઝોનલ કાઉન્સિલના અધ્યક્ષ છે, જ્યારે સંબંધિત ઝોનલ કાઉન્સિલમાં સમાવિષ્ટ રાજ્યોના મુખ્ય મંત્રીઓ અને પ્રશાસક /કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર તેના સભ્યો છે. દરેક રાજ્યમાંથી વધુ બે મંત્રીઓને રાજ્યપાલ દ્વારા કાઉન્સિલના સભ્યો તરીકે નામાંકિત કરવામાં આવે છે. દરેક ઝોનલ કાઉન્સિલે મુખ્ય સચિવોના સ્તરે એક સ્થાયી સમિતિની પણ રચના કરી છે.

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ દેશના સર્વાંગી વિકાસ માટે સહકારી અને સ્પર્ધાત્મક સંઘવાદનો લાભ લેવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. મજબૂત રાજ્યો મજબૂત રાષ્ટ્રો બનાવે છે તે ભાવનામાં, ઝોનલ કાઉન્સિલ બે અથવા વધુ રાજ્યો અથવા કેન્દ્ર અને રાજ્યોને અસર કરતા મુદ્દાઓ પર નિયમિત સંવાદ અને ચર્ચા માટે વ્યવસ્થિત પદ્ધતિ દ્વારા સહકાર વધારવા માટે એક પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડે છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ અને સહકારિતા મંત્રી, શ્રી અમિત શાહે રાજ્યોને સશક્ત કરવા અને કેન્દ્ર અને રાજ્યો વચ્ચે નીતિ માળખા પર વધુ સારી સમજણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સહકારી સંઘવાદના અભિગમ પર ભાર મૂક્યો છે. તેમણે વિવાદોને ઉકેલવા અને સહકારી સંઘવાદને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ઝોનલ કાઉન્સિલનો ઉપયોગ કરવાની હિમાયત કરી છે. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીની અધ્યક્ષતામાં ગયા વર્ષે પાંચેય ઝોનલ કાઉન્સિલની બેઠકોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ વર્ષે, સંબંધિત સ્થાયી સમિતિઓની તમામ બેઠકો ઝોનલ કાઉન્સિલની બેઠકો પહેલા યોજવામાં આવી છે.

ઝોનલ કાઉન્સિલ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ખાણકામ, પાણી પુરવઠો, પર્યાવરણ અને જંગલો અને રાજ્ય-પુનઃરચના, તેમજ ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર (DBT), ટેલિકોમ્યુનિકેશન્સ/ઈન્ટરનેટનું વ્યાપક વિસ્તરણ અને સામાન્ય પ્રાદેશિક હિતોના મુદ્દાઓ સહિત વિવિધ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરે છે.

ઝોનલ કાઉન્સિલની દરેક બેઠકમાં રાષ્ટ્રીય મહત્વના ઘણા મુદ્દાઓ પર પણ ચર્ચા કરવામાં આવે છે. આમાં મહિલાઓ અને બાળકો સામે જાતીય અપરાધ/બળાત્કારના કેસોની ઝડપી તપાસ, બળાત્કાર અને પોક્સો એક્ટના કેસોના ઝડપી નિકાલ માટે ફાસ્ટ ટ્રેક સ્પેશિયલ કોર્ટ્સ (એફટીએસસી)ની યોજનાનો અમલ, 5 કિલોમીટરની અંદર બેંકો/ઈન્ડિયા પોસ્ટ પેમેન્ટ બેંકની શાખાઓની સુવિધાનો સમાવેશ થાય છે. દરેક ગામમાં, પોષણ અભિયાન દ્વારા બાળકોમાં કુપોષણનું નિવારણ, શાળામાંથી બહાર નીકળવાના દરમાં ઘટાડો, આયુષ્માન ભારત-પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજનામાં સરકારી હોસ્પિટલોની ભાગીદારી અને રાષ્ટ્રીય સ્તરે સામાન્ય હિતના મુદ્દાઓ.

CB/GP/NP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com