ઓક્ટોબર 2026 સુધીમાં 5.5 લાખ MTPA થી વધુ ગ્રીન હાઇડ્રોજન ઓફટેક પ્રતિબદ્ધતાઓ સાથે ભારત વૈશ્વિક સ્તરે આગળ

ઓક્ટોબર 2026 સુધીમાં, ભારતીય કંપનીઓ દ્વારા કુલ ગ્રીન હાઇડ્રોજન ઓફટેકની મક્કમ અને હસ્તાક્ષરિત પ્રતિબદ્ધતાઓ 5,55,610 MTPA સુધી પહોંચી ગઈ છે. આ નેશનલ ગ્રીન હાઇડ્રોજન મિશનના લક્ષ્યાંકના લગભગ 11% જેટલું થાય છે. આ ભારતને ગ્રીન હાઇડ્રોજન ક્ષેત્રે વૈશ્વિક લીડર બનાવે છે.

આ વ્યાપક સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય કરારોને પૂર્ણ કરવા માટે ₹90,000 કરોડથી વધુના કુલ મૂડી રોકાણની જરૂર પડશે.

નેશનલ ગ્રીન હાઇડ્રોજન મિશન (NGHM)ને કેબિનેટ દ્વારા વર્ષ 2029-30 સુધી ₹19,744 કરોડના પ્રારંભિક ખર્ચ સાથે મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. 2030 સુધીમાં મિશનનો ઉદ્દેશ્ય દર વર્ષે ઓછામાં ઓછા 5 મિલિયન મેટ્રીક ટન (MMTPA) ગ્રીન હાઇડ્રોજનનું ઉત્પાદન કરવાનો છે. વધુમાં, મિશનના અપેક્ષિત પરિણામોમાં 125 GWનો RE ક્ષમતા ઉમેરો, કુલ રોકાણમાં રૂ.8 લાખ કરોડ થી વધુ, 6 લાખથી વધુ પૂર્ણ-સમયની નોકરીઓનું સર્જન અને દર વર્ષે 50 MMT જેટલું CO2 ઉત્સર્જન અટકાવવાનો સમાવેશ થાય છે.

ભારતીય સાહસોએ પ્રમુખ વૈશ્વિક બજારોમાં મહત્વપૂર્ણ વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી અને બંધનકર્તા ગ્રીન હાઇડ્રોજન ઓફટેક કરારો કર્યા છે. નોંધપાત્ર કરારોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:

1. ACME ગ્રુપ, ભારતે IHI, જાપાન સાથે 4,88,000 મેટ્રિક ટન પ્રતિ વર્ષ (MTPA) ગ્રીન એમોનિયાના પુરવઠા માટે ઓફટેક કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.
2. ACME ગ્રુપે મિત્સુબિશી ગેસ કેમિકલ (MGC), જાપાનને 1,00,000 MTPA ગ્રીન મેથેનોલના પુરવઠા માટે પણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.
3. L&T અને ITOCHU એ 3,00,000 TPA ગ્રીન એમોનિયાના પુરવઠા માટે સ્પેશિયલ પર્પઝ વ્હીકલ (SPV) ની રચના કરી છે, જેમાં ડિલિવરી ડિસેમ્બર 2029 થી શરૂ થવાની અપેક્ષા છે.
4. રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડ (RIL) એ દક્ષિણ કોરિયાની સેમસંગ C&T કોર્પોરેશન સાથે ૩ અબજ યુએસ ડોલરથી વધુ મૂલ્યના લાંબા ગાળાના સપ્લાય અને પરચેઝ એગ્રીમેન્ટમાં પ્રવેશ કર્યો છે, જે તેને વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી મોટા ગ્રીન એમોનિયા ઓફટેક કરારોમાંનો એક બનાવે છે. આ કરાર હેઠળ ડિલિવરી 2028 સુધીમાં શરૂ થવાની અપેક્ષા છે.
5. અગસ્ત્ય SAR, શ્રીલંકાને 2,50,000 MTPA ગ્રીન મેથેનોલના પુરવઠા માટે ઓફટેકની પ્રક્રિયામાં છે.
6. AM Green ને HINT.CO GmbH દ્વારા સંચાલિત H2Global હરાજીમાં એશિયન ક્ષેત્ર માટે એકમાત્ર વિજેતા તરીકે પસંદ કરવામાં આવી છે. આ દ્વારા જર્મનીને બિન-જૈવિક મૂળના નવીનીકરણીય ઇંધણ (RFNBO) તરીકેના એમોનિયાના પુરવઠા માટે લાંબા ગાળાનો ખરીદી કરાર કરવામાં આવ્યો છે. આ કરાર હેઠળ, Hintco 10 વર્ષના સમયગાળામાં AM ગ્રીન પાસેથી ઓછામાં ઓછા 585 મિલિયન યુરોના મૂલ્યના એમોનિયા ખરીદશે. જર્મનીમાં પ્રથમ શિપમેન્ટ 2029 માં આવવાની અપેક્ષા છે.
7. AM ગ્રીને 2,50,000 MTPA ગ્રીન એમોનિયાના પુરવઠા માટે યુનિપર, જર્મની સાથે એક મક્કમ ઓફ-ટેક કરાર પર પણ હસ્તાક્ષર કર્યા છે.
8. AM ગ્રીને 70,000 MTPA ગ્રીન એમોનિયાના લાંબા ગાળાના પુરવઠા માટે જાપાનના મુખ્ય વીજ ઉત્પાદક JERA સાથે બંધનકર્તા હેડ ઓફ એગ્રીમેન્ટ પર હસ્તાક્ષર કર્યા.
9. જોનો જુલ્સ (Jouno Joules) એ સિલેક્ટ એનર્જી GmbH સાથે 600 TPD (લગભગ 2,19,000 MTPA) ગ્રીન એમોનિયા માટે ઓફટેક કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.

નિકાસના આંકડાઓની સાથે, લક્ષિત સરકારી માળખા હેઠળ નોંધપાત્ર સ્થાનિક માંગ પણ મજબૂત થઈ છે:

1. મિશનના સ્ટ્રેટેજિક ઇન્ટરવેન્શન્સ ફોર ગ્રીન હાઇડ્રોજન ટ્રાન્સિશન (SIGHT) પ્રોગ્રામ હેઠળ, દેશભરમાં ફેલાયેલા 11 ફર્ટિલાઇઝર (ખાતર) યુનિટોને 6,70,000 MTPA ગ્રીન એમોનિયાના ઉત્પાદન અને પુરવઠા માટે કરારો પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે.
2. તેવી જ રીતે, SIGHT પ્રોગ્રામ હેઠળ, IOCL, BPCL, HPCL અને NRLની રિફાઇનરીઓને 30,000 MTPA ગ્રીન હાઇડ્રોજનના ઉત્પાદન અને પુરવઠા માટે પ્રોજેક્ટ્સ એનાયત કરવામાં આવ્યા છે.

SM/DK/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com