ઉપરાષ્ટ્રપતિ શ્રી સી. પી. રાધાકૃષ્ણને આજે ઉપરાષ્ટ્રપતિ ભવન ખાતે સાપ્તાહિક વિવેક દ્વારા પ્રકાશિત પુસ્તક 'વિશ્વસંચાર હિંદુત્વ કા' નું વિમોચન કર્યું.

આ પ્રસંગે બોલતા, ઉપરાષ્ટ્રપતિએ 1948 માં સ્થાપિત સાપ્તાહિક વિવેકના લાંબા ઇતિહાસ અને મહારાષ્ટ્રના સામાજિક, સાંસ્કૃતિક અને જાહેર જીવન સાથેના તેના જોડાણની નોંધ લીધી હતી. તેમણે ભારતની સંસ્કૃતિ, રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય બાબતો અને મહત્વપૂર્ણ સામાજિક પ્રશ્નો પર પુસ્તકો અને સંશોધન-અભિમુખ સાહિત્ય પ્રકાશિત કરવાની તેની પરંપરાની પ્રશંસા કરી હતી.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ જણાવ્યું હતું કે આ પુસ્તકનું પ્રકાશન ખૂબ જ યોગ્ય સમયે થયું છે કારણ કે 1925 માં નાગપુરમાં ડૉ. કેશવ બલરામ હેડગેવાર દ્વારા સ્થાપિત રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘે તેની શતાબ્દી પૂરી કરી છે.

તેમણે કહ્યું, "મારો સંઘ સાથે લાંબો સમયથી સંબંધ રહ્યો છે અને આ પુસ્તક વિમોચનનો ભાગ બનવું એ મારા માટે વ્યક્તિગત સન્માનની વાત છે."

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે આરએસએસની સ્થાપના સાંસ્કૃતિક હિંદુત્વને પુનઃજીવિત કરવાના ઉદ્દેશ્યથી કરવામાં આવી હતી અને ડૉ. કેશવ બલરામ હેડગેવારે હિંદુત્વ અને સંઘ વચ્ચેના બંધન પર ભાર મૂક્યો હતો.

તેમણે જણાવ્યું હતું કે શતાબ્દી એ ખૂબ જ લાંબા સમયગાળા દરમિયાન વિકસિત થયેલા સંગઠન સાથે સંકળાયેલા ઇતિહાસ, વિચારો અને કાર્યપદ્ધતિઓ પર વિચાર કરવાનો પ્રસંગ પૂરો પાડે છે. તેમણે અવલોકન કર્યું કે સંઘની કાર્યપદ્ધતિ સમયની કસોટી પર ખરી ઉતરી છે, જેનાથી તે સામાજિક જીવનના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં પોતાની ઉપસ્થિતિ સાથે એક મહત્વપૂર્ણ સંગઠન તરીકે પોતાને સ્થાપિત કરવામાં સક્ષમ બન્યું છે.

હિંદુત્વના સમાવેશી સ્વરૂપ પર ભાર મૂકતા, શ્રી સી. પી. રાધાકૃષ્ણને કહ્યું, "હિંદુત્વ કોઈની વિરૂદ્ધ નથી. હિંદુત્વ કોઈની વિરૂદ્ધ હોઈ શકે નહીં. તે સૌને સાથે લઈને ચાલે છે."

તેમણે કહ્યું કે સાંસ્કૃતિક હિંદુત્વ એ મૂળભૂત મૂલ્યો, સાંસ્કૃતિક આદર્શો, વાસ્તવિક માનવ સંબંધો અને વૈશ્વિક કલ્યાણના આદર્શના મિલનનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ એ પણ નોંધ્યું હતું કે "હિંદુત્વ" શબ્દે વિવિધ ઐતિહાસિક અને વૈચારિક સંદર્ભોમાં વિવિધ અર્થો પ્રાપ્ત કર્યા છે અને રાજકીય વિચારકો, વિદ્વાનો, સંગઠનો અને વિવેચકો દ્વારા તેનો અલગ-અલગ અર્થઘટન કરવામાં આવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે તેથી આ વિષય સાથે ગંભીર જોડાણ માટે તેના ઐતિહાસિક વિકાસ, દાર્શનિક પરિમાણો અને તેની આસપાસના વિવિધ અર્થઘટનોની તપાસ કરવી જરૂરી છે.

ગંગા સાથે સરખામણી કરતા, ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે નદી હિમાલયમાં એક નાની ધારા તરીકે શરૂ થાય છે અને જેમ જેમ તે વધે છે અને બંગાળની ખાડી સુધી પહોંચે છે, તેમ તેમ તે મોટા જહાજોને પણ લઈ જવા માટે સક્ષમ બને છે.

તેમણે કહ્યું કે રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘની યાત્રાને પણ આ જ રીતે એક નોંધપાત્ર વિસ્તરણ તરીકે જોઈ શકાય છે.

તેમણે કહ્યું, "સંઘની શરૂઆત એક નાના સંગઠન તરીકે કેટલાક લોકો સાથે થઈ હતી. આજે, તે એક વૈશ્વિક સંગઠન બન્યું છે અને દેશભરમાં ફેલાયેલું છે, જેના સ્વયંસેવકો રાષ્ટ્રીય અને સામાજિક જીવનના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં યોગદાન આપી રહ્યા છે."

શ્રી સી. પી. રાધાકૃષ્ણને કહ્યું કે પ્રાચીન ભારતીય શિસ્તમાંથી યોગ એ વૈશ્વિક અભ્યાસ બની ગયો છે અને તે દર્શાવે છે કે કેવી રીતે ભારતીય પરંપરા તેના ભૌગોલિક અને સાંસ્કૃતિક મૂળથી આગળ વધી શકે છે અને વ્યાપક વૈશ્વિક સંવાદનો ભાગ બની શકે છે.

ઉપરાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે "વિશ્વસંચાર" શબ્દ વિશ્વભરમાં વિચારોની ચળવળ અને સંચારની યાદ અપાવે છે. તેમણે કહ્યું કે આ પુસ્તક વાચકોને ભારતની સાંસ્કૃતિક વિરાસતના તત્વોએ કેવી રીતે મુસાફરી કરી છે, અન્ય સમાજો સાથે આંતરક્રિયા કરી છે અને નવા સ્વરૂપો તથા અર્થો પ્રાપ્ત કર્યા છે તે તપાસવા માટે આમંત્રણ આપે છે.

તેમણે યુવાનોને વર્તમાનને આકાર આપતા બંધારણીય મૂલ્યો અને લોકશાહી સંસ્થાઓ પ્રત્યે સભાન રહીને ભારતની સમૃદ્ધ વિરાસતને વાંચવા, પ્રશ્નો પૂછવા, તપાસ કરવા અને સમજવા માટે આહ્વાન કર્યું હતું.

તેમણે કહ્યું, "જ્યારે કોઈ સભ્યતા પોતાના પાયાના મૂલ્યો, સંસ્કૃતિ અને લોકભાવનામાં પોતાના મૂળ જાળવી રાખીને પરિવર્તન સાથે જોડાવાનો આત્મવિશ્વાસ ધરાવે છે ત્યારે તે ખીલે છે અને વધે છે."

શ્રી સી. પી. રાધાકૃષ્ણને વિશ્વસંચાર હિંદુત્વ કા લાવવા બદલ સાપ્તાહિક વિવેકના લેખકો, સંશોધકો, સંપાદકો અને સમગ્ર ટીમને અભિનંદન પાઠવ્યા હતા.

તેમણે આશા વ્યક્ત કરી હતી કે આ પુસ્તક ભારતની સાંસ્કૃતિક યાત્રાના ઊંડા અભ્યાસને પ્રોત્સાહિત કરશે અને હિંદુત્વ, સાંસ્કૃતિક ઓળખ અને વિશ્વ સાથે ભારતના સંબંધો પર વિચારશીલ ચર્ચાને ઉત્તેજિત કરશે.

આ પ્રસંગે ઉપસ્થિત મહાનુભાવોમાં રાજ્યસભાસદ શ્રી વિનોદ તાવડે; સુયોગ ટેલિમેટિક લિમિટેડ, મુંબઈના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર શ્રી શિવશંકર; સાપ્તાહિક વિવેકના સંપાદક શ્રી રવીન્દ્ર ગોલે; અને અન્ય લોકો ઉપસ્થિત હતા.

SM/NP/JD