ભારત-નેપાળ વેપાર, ટ્રાન્ઝિટ અને અનધિકૃત વેપારને નિયંત્રિત કરવા માટેના સહકાર અંગેની આંતર-સરકારી પેટા સમિતિ (IGSC)ની બેઠક 16–17 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ નવી દિલ્હીના વાણિજ્ય ભવન ખાતે યોજાઈ હતી.

ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ ભારત સરકારના વાણિજ્ય વિભાગના જોઈન્ટ સેક્રેટરી શ્રી ઉજ્જવલ કુમાર ઘોષે કર્યું હતું, જ્યારે નેપાળી પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ નેપાળ સરકારના ઉદ્યોગ, વાણિજ્ય અને પુરવઠા મંત્રાલયના જોઈન્ટ સેક્રેટરી શ્રી બુદ્ધ બહાદુર ગુરુંગે કર્યું હતું. બંને દેશોના સંબંધિત મંત્રાલયો અને વિભાગોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ આ બેઠકમાં ભાગ લીધો હતો.

IGSC એ વેપાર અને વેપાર સંબંધિત મુદ્દાઓની વિગતવાર તપાસ કરવા અને દ્વિપક્ષીય વેપાર તેમજ ટ્રાન્ઝિટને સુગમ બનાવવા માટેનું એક મહત્વપૂર્ણ દ્વિપક્ષીય સંસ્થાકીય માળખું છે.

બેઠક દરમિયાન, બંને પક્ષોએ બજાર પ્રવેશ, કસ્ટમ્સ અને વેપાર સુવિધા, ધોરણો (સ્ટાન્ડર્ડ્સ), ખાદ્ય સુરક્ષા, ફાઇટોસેનિટરી પગલાં, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, તબીબી ઉપકરણો, આયુષ (AYUSH) ઉત્પાદનો, સરહદી માળખાકીય સુવિધાઓ, રેલવે અને માર્ગ કનેક્ટિવિટી અને અન્ય વેપાર સંબંધિત બાબતોને આવરી લેતા મુદ્દાઓની વ્યાપક શ્રેણીની સમીક્ષા કરી હતી.

બંને પક્ષોએ ભારત અને નેપાળના ઉત્પાદનો માટે વધુ બજાર પ્રવેશ સુલભ કરવાના ઉપાયો પર ચર્ચા કરી હતી. કૃષિ પેદાશો, ડેરી, ખાદ્ય ઉત્પાદનો, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, તબીબી ઉપકરણો અને આયુષ ઉત્પાદનોને લગતા મુદ્દાઓ, તેમજ ધોરણો અને ફાઇટોસેનિટરી જરૂરિયાતો પર વિચારણા કરવામાં આવી હતી.

બંને પક્ષોએ આગમન પૂર્વે માહિતીની આપ-લે, સર્ટિફિકેટ ઓફ ઓરિજિનનું ઇલેક્ટ્રોનિક વેરિફિકેશન, કસ્ટમ્સ ઓટોમેશન અને ડિજિટલાઇઝેશન સહિત કસ્ટમ્સ સહયોગ અને વેપાર સુવિધાને મજબૂત કરવા અંગે પણ ચર્ચા કરી હતી. ચર્ચામાં લાગુ નિયમોનું પાલન સુનિશ્ચિત કરવા અને પ્રેફરન્શિયલ ટ્રેડ વ્યવસ્થાઓના દુરુપયોગને રોકવા માટેના તંત્રોને મજબૂત કરવાની સાથે કાયદેસરના વેપારને સુગમ બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું.

ટ્રાન્ઝિટ અને કનેક્ટિવિટી એ ચર્ચાઓનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ હતો. બંને પક્ષોએ રેલવે અને રોડ કનેક્ટિવિટી, માલસામાનની હિલચાલ, ઇન્ટિગ્રેટેડ ચેક પોસ્ટ્સ અને લેન્ડ-પોર્ટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની સમીક્ષા કરી હતી. ચર્ચામાં વર્તમાન માળખાકીય સુવિધાઓના ઉપયોગને સુધારવા અને દ્વિપક્ષીય તથા ટ્રાન્ઝિટ વેપારને અસર કરતી કામગીરીની અડચણોને દૂર કરવા પર પણ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું.

બંને પક્ષોએ સંસ્થાકીય સહયોગ અને ક્ષમતા-નિર્માણ પહેલો સહિત ધોરણો, ખાદ્ય સુરક્ષા, પ્લાન્ટ ક્વોરેન્ટાઇન અને અનુરૂપતા મૂલ્યાંકનમાં સતત સહયોગનું સ્વાગત કર્યું હતું.

બંને પક્ષોએ કાયદેસરના સરહદ પાર વેપારને સુગમ બનાવવા અને અનાધિકૃત વેપાર તથા વ્યાપારી છેતરપિંડી સંબંધિત મુદ્દાઓને ઉકેલવા માટે સંબંધિત એજન્સીઓ વચ્ચે સતત સહયોગના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો.

આ બેઠક સૌહાર્દપૂર્ણ અને રચનાત્મક વાતાવરણમાં યોજાઈ હતી. બંને પક્ષોએ સ્થાપિત સંસ્થાકીય માળખા દ્વારા ગાઢ જોડાણ જાળવી રાખવા અને વધુ તકનીકી તપાસની જરૂર હોય તેવા મુદ્દાઓ પર સમયબદ્ધ ફોલો-અપ કરવા સંમતિ આપી હતી.

ભારત અને નેપાળ ગાઢ ઐતિહાસિક, સાંસ્કૃતિક અને આર્થિક સંબંધો ધરાવે છે. ભારત નેપાળનું સૌથી મોટું વેપારી ભાગીદાર અને રોકાણનો એક મહત્વપૂર્ણ સ્ત્રોત બની રહ્યું છે. IGSC ખાતેની ચર્ચાઓથી બંને દેશો વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય વેપાર, ટ્રાન્ઝિટ કનેક્ટિવિટી અને આર્થિક સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવવાની અપેક્ષા છે.

SM/BS/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad