ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲਾ
azadi ka amrit mahotsav

ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਅੱਜ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਮੁੰਬਈ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਗਣੇਸ਼ ਗਿਆਨਾਰਥੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ


ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਮੁੰਬਈ ਨੂੰ ਹਰ ਸੰਭਵ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੀ ਰਹੇਗੀ

ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਮੁੰਬਈ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਵਾਹਕ ਬਣੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਏਗੀ

ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਊਰਜਾ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਮਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਟੀਮ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੇ ਇਸ ਭੰਡਾਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ

ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਾਈਜ਼ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀਆਂ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਬਣਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ

'ਗਿਆਨ ਭਾਰਤਮ' ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਮਨੂਸਕ੍ਰਿਪਟ ਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਹ ਪਿੰਡ-ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਿਖਰੇ ਹੋਏ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਖੋਜ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰੇ

ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਬੀਜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇਸ 'ਤੇ ਖੋਜ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਇੰਡੋਲੌਜੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਰਿਹਾ ਹੈ

ਡੀਕੋਲੋਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ, ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ​​ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ

ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਜੋ ਆਪਣੀ ਮੈਮੋਰੀ, ਇਤਿਹਾਸ, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਇਸ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ

ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਅਸਫਲ ਰਹੇ

ਨਾਲੰਦਾ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੂੰ ਸਾੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੂਤੀ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ

ਸਾਡੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਹਾਰ ਵਿੱਚ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜਿੱਤ 'ਤੇ, ਅਸੀਂ ਹਾਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ ਆਪਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ

Posted On: 13 SEP 2026 5:44PM by PIB Chandigarh

ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਅੱਜ, ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਨਾ, ਗਿਆਨ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਸ਼ਕਤੀ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉਸ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ

ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਅੱਜ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਮੁੰਬਈ ਦੁਆਰਾ ਆਯੋਜਿਤ ਗਣੇਸ਼ ਗਿਆਨਾਰਥੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵੇਂਦਰ ਫਡਨਵੀਸ, ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਏਕਨਾਥ ਸ਼ਿੰਦੇ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ. ਵਿਨੈ ਸਹਸ੍ਰਬੁੱਧੇ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪਤਵੰਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।

CR5_0599.JPG (1).jpeg

 ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਾਗੀਦਾਰ ਵਜੋਂ ਆਏ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਵਾਹਕ ਬਣੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾਏਗੀ।

 ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਸਹਿਕਾਰਤਾ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰ ਆਪਣੀ ਮੈਮੋਰੀ, ਇਤਿਹਾਸ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਭਾਸ਼ਾ, ਰਿਕਾਰਡ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਰਾਸ਼ਟਰ ਆਪਣੀ ਯਾਦਾਸ਼ਤ, ਇਤਿਹਾਸ, ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ, ਰਿਕਾਰਡ, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਵਿਆਕਰਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਸਾਲ ਗ਼ੁਲਾਮ ਕਿਉਂ ਨਾ ਰਹੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਗ਼ੁਲਾਮ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਅਸਫਲ ਰਹੇ। ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਨਾਲੰਦਾ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਨੂੰ ਸਾੜਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਭਸਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਧੂੰਆਂ ਉੱਠਦਾ ਰਹੇ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੂਤੀ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਹਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਾਂ; ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਜਿੱਤਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ ਆਪਣੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੱਚਾ ਗਿਆਨ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਬੰਧਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਗਿਆਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਹੈ; ਜੇਕਰ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਰਥ ਹੀ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਿਆਨ ਸੁਤੰਤਰ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਵੀ ਸੁਤੰਤਰ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਕੀਤੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਸਾਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਉਪਲਬਧ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਭਾਰਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

CR5_0339 (1).JPG.jpeg

 ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ 'ਇੰਡੋਲੌਜੀ' ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਅੰਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਐਪੀਗ੍ਰਾਫੀ, ਰੂਪ ਵਿਗਿਆਨ, ਇਤਿਹਾਸ, ਪੁਰਾਤੱਤਵ, ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ, ਦਰਸ਼ਨ, ਸਾਹਿਤ, ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਵਿਆਕਰਣ - ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇੰਡੋਲੌਜੀ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕੀਤੀ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੀ ਭਲਾਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇਸਦੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਬਾਹਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿਸੇ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅੰਤਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਵਾਲ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇੰਡੋਲੌਜੀ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਹੋਂਦ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ।

ਸ਼੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਗਿਆਨ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਮਾਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਸਮੂਹਿਕ ਹੀਣ ਭਾਵਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗ਼ੁਲਾਮੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਿਰੋਧ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਿਆਨ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵੀ ਇਸੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਅੱਜ ਦੇਸ਼ ਸੁਤੰਤਰ ਹੈ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 80 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ, ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਕਮੇਟੀ ਵੀ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਗਿਆਨ ਦੇ ਇਸ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ, ਵਿਸ਼ਵ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਫੈਲਾਇਆ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਰਤਨ ਪੰਡਿਤ ਪਾਂਡੂਰੰਗ ਵਾਮਨ ਕਾਣੇ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਇੱਕ "ਕਾਣੇ ਸਮਗ੍ਰ" ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਹਰ ਸ਼ਬਦ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫੰਡ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।

2V0A8600.JPG.jpeg

ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਉਸ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਚੱਲ ਸਕੇ। ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਣਾਉਣਾ ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਮਿਟਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਅਸਹਿਮਤ ਹਨ। ਡੀਕੋਲੋਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਅਰਥ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ, ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ​​ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ। ਇਹ ਡੀਕੋਲੋਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਡੀਕੋਲੋਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਮਿਟਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਡੀਕੋਲੋਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ। ਅੱਜ, ਅਸੀਂ ਡੀਕੋਲੋਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਕੋਲ ਮਹਾਭਾਰਤ, ਜੈਨ ਕਲਪਸੂਤਰ ਅਤੇ ਦੁਰਲੱਭ ਬੋਧੀ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹਨ ਜੋ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਸਨ।

 ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਾਰਸਵਤਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੈ। ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੀ ਊਰਜਾ ਵਿੱਚ ਨਿਹਿਤ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਟੀਮ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਸਟੋਰ ਕੀਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸਥਾਰ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਗਿਆਨ ਭਾਰਤਮ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋੜਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੋਸਾਇਟੀ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਹਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਭਾਰਤਮ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਸਰਵੇਖਣ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਿਆਨ ਭਾਰਤਮ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਤਹਿਤ ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਸਾਰੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਿਆਨ 'ਤੇ ਖੋਜ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗਿਆਨ ਭਾਰਤਮ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਗੈਰ-ਰਸਮੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਜੈਨ ਭਿਕਸ਼ੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਬੀਜ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ 'ਤੇ ਖੋਜ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

 ਸ਼੍ਰੀ ਅਮਿਤ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਵੇਂਦਰ ਫਡਨਵੀਸ ਨੂੰ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਮੁੰਬਈ ਨੂੰ ਹਰ ਸੰਭਵ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗੀ। ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਪਿੰਡ, ਹਰ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਹਰ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆਟਿਕ ਸੁਸਾਇਟੀ ਆਫ਼ ਮੁੰਬਈ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਗਿਆਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਪੂਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।

***********

ਆਰਕੇ/ਆਰਆਰ/ਪੀਐੱਸ/ਪੀਆਰ/ਏਕੇ


(Release ID: 2310421) ਵਿਜ਼ੀਟਰ ਕਾਊਂਟਰ : 3