યુનિક આઇડેન્ટિફિકેશન ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (UIDAI) એ બુધવારે ગ્લોબલ ફિનટેક ફેસ્ટ 2026માં આધાર ફેસ ઓથેન્ટિકેશન SDK (સોફ્ટવેર ડેવલપમેન્ટ કિટ) અને આધાર ફેસ ઓથેન્ટિકેશન સેન્ડબોક્સ લોન્ચ કર્યું છે, જેનાથી ઇકોસિસ્ટમ પાર્ટનર્સ તેમની ડિજિટલ એપ્લિકેશન્સમાં આધાર ફેસ ઓથેન્ટિકેશનને વધુ સીમલેસ રીતે એકીકૃત, પરીક્ષણ અને તૈનાત કરી શકશે.

આધાર ફેસ ઓથેન્ટિકેશન SDK એ UIDAI ની ફેસ ઓથેન્ટિકેશન ક્ષમતાને સીધી નેટિવ એન્ડ્રોઇડ અને iOS એપ્લિકેશન્સમાં લાવે છે. તે વપરાશકર્તાઓ માટે એપ્લિકેશન્સ વચ્ચે સ્વિચ કરવાની જરૂરિયાતને દૂર કરે છે, જેનાથી એક જ એપ દ્વારા વધુ સરળ ઓથેન્ટિકેશન અનુભવ સક્ષમ બને છે. રેડી-ટુ-યુઝ SDK AI/ML-આધારિત લાઇવનેસ અને એન્ટી-સ્પૂફિંગ ક્ષમતાઓને સામેલ કરવાની સાથે ઇકોસિસ્ટમ પાર્ટનર્સ માટે ઇન્ટિગ્રેશનને સરળ બનાવે છે. તે ઓથેન્ટિકેશન ડેટાના સુરક્ષિત હેન્ડલિંગ અને એન્ક્રિપ્શનને પણ સપોર્ટ કરે છે અને કન્ઝ્યુમર સ્માર્ટફોન્સ પર કામ કરવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. SDK થી સરકારી વિભાગો, બેંકો, ફિનટેક્સ અને અન્ય સંસ્થાઓને ફેસ ઓથેન્ટિકેશન-સક્ષમ સેવાઓને વધુ કાર્યક્ષમ રીતે તૈનાત કરવામાં મદદ મળવાની અપેક્ષા છે.

SDK ની સાથે, UIDAI એ આધાર ફેસ ઓથેન્ટિકેશન સેન્ડબોક્સ પણ લોન્ચ કર્યું છે, જે એક સુરક્ષિત અને નિયંત્રિત વાતાવરણ પૂરું પાડે છે જે સંસ્થાઓને પ્રોડક્શન ઓનબોર્ડિંગ પહેલાં સંપૂર્ણ ફેસ ઓથેન્ટિકેશન પ્રક્રિયાને ઇન્ટિગ્રેટ, ટેસ્ટ અને વેલિડેટ કરવાની મંજૂરી આપે છે.

સેન્ડબોક્સ ડેવલપર્સ અને ક્વોલિટી એશ્યોરન્સ ટીમોને બાહ્ય બાયોમેટ્રિક હાર્ડવેરની જરૂરિયાત વિના યુઝર પ્રોવિઝનિંગ અને સંમતિ, ફેસ કેપ્ચર, લાઇવનેસ ચેક્સ, ઓથેન્ટિકેશન, એરર હેન્ડલિંગ અને રિસ્પોન્સ વેલિડેશન સહિતના મહત્વપૂર્ણ તબક્કાઓનું પરીક્ષણ કરવા માટે સક્ષમ બનાવે છે. તે અમાન્ય ડિજિટલ હસ્તાક્ષરો, નેટવર્ક વિક્ષેપો, ટાઇમઆઉટ અને સ્પૂફિંગના પ્રયાસો જેવી નિષ્ફળતાની સ્થિતિઓનું પણ પરીક્ષણ કરવાની મંજૂરી આપે છે.

SDK અને સેન્ડબોક્સનું લોન્ચિંગ વપરાશકર્તાની બેંક/ફિનટેક સંસ્થાની મોબાઇલ એપ્લિકેશનમાંથી જ એક સીમલેસ અને સુરક્ષિત યુઝર ઓનબોર્ડિંગ પ્રક્રિયા બનાવવા માટે ફિનટેક અને બેંકિંગ ઇકોસિસ્ટમની લાંબા સમયથી ચાલી આવતી માંગને પૂરી કરે છે.

તે પ્રક્રિયાને સરળ બનાવે છે. વપરાશકર્તા માત્ર એક જ એપ ડાઉનલોડ કરે છે, જેમ કે બેંકિંગ/ ઇન્શ્યોરન્સ/ બ્રોકિંગ એપ અને એપની અંદરથી જ આધાર ઓથેન્ટિકેશન કરે છે. અગાઉ, આવા અનુભવ માટે FaceRD એપ નામની બેકગ્રાઉન્ડ એપની જરૂર પડતી હતી. આનાથી યુઝર ઓનબોર્ડિંગ પ્રક્રિયા લાંબી બનતી હતી અને આધાર FaceRD એપની હાજરી પર નિર્ભર રહેતી હતી. આ લોન્ચ સાથે, તે આધાર ફેસ ઓથેન્ટિકેશન માટે બહુવિધ એપ્સની જરૂરિયાતને ઘટાડે છે.

UIDAI નું સ્વદેશી રીતે વિકસાવવામાં આવેલું AI/ML-સંચાલિત ફેસ ઓથેન્ટિકેશન સોલ્યુશન, જે 2021 માં લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું, તેણે 500 કરોડથી વધુ ટ્રાન્ઝેક્શન્સ પ્રોસેસ કર્યા છે અને કેન્દ્રીય મંત્રાલયો અને વિભાગો, રાજ્ય સરકારો, બેંકો, NBFCs, ટેલિકોમ ઓપરેટરો, બ્રોકરેજ ફર્મ્સ અને સર્ટિફાઇંગ ઓથોરિટીઝ સહિત લગભગ 200 સંસ્થાઓ દ્વારા અપનાવવામાં આવ્યું છે. આ ટેકનોલોજીને ઇનોવેશન કેટેગરી હેઠળ જાહેર વહીવટમાં ઉત્કૃષ્ટતા માટે પ્રધાનમંત્રી પુરસ્કાર 2023 પ્રાપ્ત થયો હતો.

ફેસ ઓથેન્ટિકેશનનો વ્યાપકપણે પેન્શનરો દ્વારા ડિજિટલ લાઇફ સર્ટિફિકેટ સબમિટ કરવા, આયુષ્માન ભારત લાભાર્થી ઓનબોર્ડિંગ, DBT યોજનાઓ, આધાર-સક્ષમ ચુકવણીઓ, e-KYC દ્વારા SIM એક્ટિવેશન, PM e-Drive, PM આવાસ યોજના અને PM કિસાન વગેરે જેવી યોજનાઓ માટે લાભાર્થી ઓથેન્ટિકેશન જેવી સેવાઓમાં ઉપયોગ થાય છે.

UIDAI એ “પ્લેબુક ઓન ઇઝ ઓફ ઓનબોર્ડિંગ” નું પણ અનાવરણ કર્યું છે જે BFSI સંસ્થાઓ માટે તેમના ગ્રાહકો, સ્ટાફ અને અન્ય વ્યવસાયિક ભાગીદારોના આઇડી વેરિફિકેશન માટે UIDAI ઓથેન્ટિકેશન ઇકોસિસ્ટમમાં ઓનબોર્ડ થવા માટે એક માર્ગદર્શિકા તરીકે કામ કરશે.

SM/NP/JD