પોસ્ટેડ ઓન:
21 JUL 2026 7:18PM by PIB Ahmedabad
પોતાની BRICS અધ્યક્ષતા 2026 ના ભાગરૂપે, ભારત 22–24 જુલાઈ 2026 દરમિયાન ચંડીગઢ ખાતે સોળમી BRICS આરોગ્ય મંત્રીઓની બેઠક યોજવા માટે તૈયાર છે, જેમાં આરોગ્ય સુરક્ષા, ડિજિટલ હેલ્થ, રોગચાળાની તૈયારી અને ગુણવત્તાયુક્ત આરોગ્યસંભાળ સુધી સમાન પહોંચ પર સહયોગ વધારવા માટે BRICS સભ્ય દેશોના આરોગ્ય મંત્રીઓ અને વરિષ્ઠ આરોગ્ય અધિકારીઓ એકઠા થશે.
મંત્રી સ્તરની બેઠક પહેલા, આજે ચંડીગઢ ખાતે એક પત્રકાર પરિષદ યોજાઈ હતી, જેમાં કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયના કેન્દ્રીય આરોગ્ય સચિવ શ્રીમતી પુણ્ય સલિલા શ્રીવાસ્તવ અને આયુષ મંત્રાલયના સચિવ શ્રી વૈદ્ય રાજેશ કોટેચાએ સોળમી BRICS આરોગ્ય મંત્રીઓની બેઠકની તૈયારીઓ, એજન્ડા અને અપેક્ષિત પરિણામો વિશે મીડિયાને માહિતગાર કર્યા હતા.

મીડિયાને સંબોધતા, કેન્દ્રીય આરોગ્ય સચિવે રેખાંકિત કર્યું કે આ બેઠક ભારતની BRICS અધ્યક્ષતા 2026 હેઠળ, "બિલ્ડિંગ ફોર રેઝિલિયન્સ, ઈનોવેશન, કોઓપરેશન એન્ડ સસ્ટેનેબિલિટી" ની માર્ગદર્શક થીમ દ્વારા મુખ્ય વૈશ્વિક આરોગ્ય પ્રાથમિકતાઓ પર સામૂહિક પગલાંને આગળ વધારવાની કટિબદ્ધતા દર્શાવે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે મંત્રી સ્તરની બેઠક દરમિયાન ચર્ચા આરોગ્ય સુરક્ષા, રોગચાળાની તૈયારી, ડિજિટલ હેલ્થ, નવીનતા, પરવડે તેવી દવાઓ સુધી પહોંચ, પરંપરાગત, પૂરક અને સંકલિત ચિકિત્સા, ટ્યુબરક્યુલોસિસ (ટીબી), સ્વસ્થ જીવનશૈલી, માનસિક સુખાકારી અને સ્થિતિસ્થાપક આરોગ્ય પ્રણાલીઓ જેવા ક્ષેત્રોમાં સહયોગ મજબૂત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે, જ્યારે યુનિવર્સલ હેલ્થ કવરેજ પ્રાપ્ત કરવા અને BRICS દેશોમાં આરોગ્યના પરિણામોમાં સુધારો કરવાના સહિયારા ઉદ્દેશ્યને આગળ વધારશે. તેમણે એ પણ નોંધ્યું હતું કે આ બેઠક BRICS દેશો વચ્ચે ઉન્નત સહયોગ અને જ્ઞાનના આદાન-પ્રદાન દ્વારા ગ્લોબલ સાઉથની આરોગ્ય પ્રાથમિકતાઓને આગળ વધારવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ મંચ પૂરો પાડશે.

આ વર્ષ 2012, 2016 અને 2021 ના અગાઉના કાર્યકાળ પછી ભારતની ચોથી BRICS અધ્યક્ષતા છે. અધ્યક્ષતાની થીમ "બિલ્ડિંગ ફોર રેઝિલિયન્સ, ઈનોવેશન, કોઓપરેશન એન્ડ સસ્ટેનેબિલિટી" થી માર્ગદર્શિત થઈને, ભારતે આરોગ્ય સહયોગને તેના BRICS એજન્ડાના મુખ્ય સ્તંભોમાં સ્થાન આપ્યું છે, જે લોકકેન્દ્રીય અને સમાવેશી વૈશ્વિક આરોગ્ય માળખાને આગળ વધારવાની તેની કટિબદ્ધતા દર્શાવે છે.
આ બેઠકમાં અગિયાર BRICS સભ્ય દેશો - બ્રાઝિલ, રશિયા, ભારત, ચીન, દક્ષિણ આફ્રિકા, ઇજિપ્ત, ઇથોપિયા, ઇરાન, સાઉદી અરેબિયા, સંયુક્ત આરબ અમીરાત અને ઇન્ડોનેશિયાના આરોગ્ય મંત્રીઓ, વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીઓ અને તકનીકી નિષ્ણાતો એકઠા થશે. આ દેશો મળીને વિશ્વની લગભગ અડધી વસ્તી અને વૈશ્વિક જીડીપી (GDP) ના લગભગ 40 ટકા હિસ્સાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, જે વૈશ્વિક આરોગ્ય સહયોગને આકાર આપવામાં BRICS ની વધતી ભૂમિકાને રેખાંકિત કરે છે.

અધિકૃત કાર્યક્રમની શરૂઆત 22 જુલાઈ 2026 ના રોજ વરિષ્ઠ અધિકારીઓની બેઠક સાથે થશે, જ્યાં વરિષ્ઠ આરોગ્ય અધિકારીઓ BRICS હેલ્થ ટ્રેક હેઠળના પ્રાથમિકતા ધરાવતા ક્ષેત્રો પર વિચાર-વિમર્શ કરશે અને મંત્રી સ્તરના ઘોષણાપત્રના ડ્રાફ્ટને આખરી ઓપ આપશે.
ત્યારબાદ 23 જુલાઈ 2026 ના રોજ કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રી શ્રી જગત પ્રકાશ નડ્ડાની અધ્યક્ષતામાં સોળમી BRICS આરોગ્ય મંત્રીઓની બેઠક યોજાશે, જે દરમિયાન આરોગ્ય મંત્રીઓ મુખ્ય વૈશ્વિક અને પ્રાદેશિક જાહેર આરોગ્ય પ્રાથમિકતાઓ પર વિચાર-વિમર્શ કરશે અને સોળમા BRICS આરોગ્ય મંત્રીઓના ઘોષણાપત્રને અપનાવવા અંગે વિચારણા કરશે.
24 જુલાઈ 2026 ના રોજ, ભારત "BRICS સંવાદ: ડિજિટલ હેલ્થ રેકોર્ડ્સથી AI-સક્ષમ હેલ્થકેર - ઇન્ટરઓપરેબલ ડેટા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને જવાબદાર આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ દ્વારા સંભાળની નિરંતરતાને મજબૂત બનાવવી" શીર્ષક હેઠળ એક ઉચ્ચ-સ્તરીય બાજુની ઇવેન્ટ (સાઇડ ઇવેન્ટ) ની યજમાની કરશે, જે સંભાળની નિરંતરતાને મજબૂત કરવા અને BRICS દેશોમાં ભવિષ્ય માટે તૈયાર આરોગ્ય પ્રણાલીઓ બનાવવા માટે ઇન્ટરઓપરેબલ ડિજિટલ હેલ્થ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને જવાબદાર આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સનો ઉપયોગ કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરશે.

અગાઉની BRICS અધ્યક્ષતાઓ દરમિયાન હાથ ધરવામાં આવેલા કામને આગળ વધારતા, ભારતે અસ્તિત્વમાં ఉన్న પ્રાથમિકતાઓને જાળવી રાખી છે જ્યારે બે નવા પ્રાથમિકતા ધરાવતા ક્ષેત્રો - 'સ્વસ્થ જીવનશૈલી માટે BRICS મિશન' અને 'માનસિક સુખાકારીનું પ્રોત્સાહન' શરૂ કર્યા છે, જે પ્રિવેન્ટિવ અને પ્રમોટિવ હેલ્થકેર પ્રત્યેની તેની કટિબદ્ધતાને પુનઃપુષ્ટ કરે છે.
તેની BRICS અધ્યક્ષતા 2026 હેઠળ, ભારતે BRICS હેલ્થ ટ્રેકને નીચેના નવ પ્રાથમિકતા ધરાવતા ક્ષેત્રોની આસપાસ સંરચિત કર્યો છે:
- BRICS ટીબી રિસર્ચ નેટવર્ક
- BRICS મેડિકલ પ્રોડક્ટ્સ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટીઝ વચ્ચે સહયોગ
- માસ ચેપી રોગોની અટકાયત અને પ્રતિભાવ માટે BRICS સંકલિત પ્રારંભિક ચેતવણી સિસ્ટમ (ઈન્ટિગ્રેટેડ અર્લી વોર્નિંગ સિસ્ટમ)
- સંભાળની નિરંતરતા માટે ડિજિટલ હેલ્થ આર્કિટેક્ચર, જેમાં દૂરના વિસ્તારોમાં આરોગ્યસંભાળ સુધી પહોંચનો સમાવેશ થાય છે
- સ્વસ્થ જીવનશૈલી માટે BRICS મિશન
- માનસિક સુખાકારીનું પ્રોત્સાહન
- પરંપરાગત, પૂરક અને સંકલિત ચિકિત્સા (TCIM)
- આરોગ્યના સામાજિક નિર્ધારકો દ્વારા સંચાલિત રોગો સામેની લડાઈ (DD-SDH)
- નેશનલ પબ્લિક હેલ્થ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ્સનું BRICS નેટવર્ક
આ પ્રાથમિકતા ધરાવતા ક્ષેત્રો સ્થિતિસ્થાપક આરોગ્ય પ્રણાલીઓને મજબૂત કરવા, નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપવા, રોગચાળાની તૈયારી વધારવા, ચેપી અને બિન-ચેપી રોગોને દૂર કરવા, ગુણવત્તાયુક્ત આરોગ્યસંભાળ સુધી સમાન પહોંચનો વિસ્તાર કરવા અને યુનિવર્સલ હેલ્થ કવરેજ તરફ પ્રગતિ ઝડપી બનાવવા માટે BRICS દેશોની સામૂહિક કટિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.
15 એપ્રિલ 2026 થી શરૂ કરીને, ભારતે આ પ્રાથમિકતા ધરાવતા ક્ષેત્રોમાં 26 ટેકનિકલ બેઠકો અને નિષ્ણાત પરામર્શનું આયોજન કર્યું હતું, જેમાં મુખ્ય આરોગ્ય મુદ્દાઓ પર સર્વસંમતિ સાધવા માટે BRICS સભ્ય દેશોના નિષ્ણાતોને એકસાથે લાવવામાં આવ્યા હતા.

સોળમી BRICS આરોગ્ય મંત્રીઓની બેઠક દ્વારા આરોગ્ય સુરક્ષા, રોગચાળાની તૈયારી, ડિજિટલ હેલ્થ, નવીનતા, પરવડે તેવી દવાઓ સુધી પહોંચ અને સ્થિતિસ્થાપક આરોગ્ય પ્રણાલીઓના ક્ષેત્રોમાં BRICS દેશો વચ્ચે સહયોગ મજબૂત થવાની અપેક્ષા છે. તે ગ્લોબલ સાઉથની આરોગ્ય પ્રાથમિકતાઓને આગળ વધારવા અને યુનિવર્સલ હેલ્થ કવરેજ તથા આરોગ્ય સંબંધિત ટકાઉ વિકાસ લક્ષ્યો (SDGs) પ્રાપ્ત કરવા માટે સામૂહિક પગલાંને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે પણ એક મહત્વપૂર્ણ મંચ પૂરો પાડશે.
SM/JY/JD