ઇઝ ઓફ ડૂઇંગ બિઝનેસ (EoDB)ની એક મહત્વપૂર્ણ પહેલ અંતર્ગત, ઉપભોક્તા બાબતોના વિભાગે વૈજ્ઞાનિક, પુનરાવર્તિતતા-આધારિત ચકાસણી અભિગમ રજૂ કરીને ઉચ્ચ ક્ષમતા ધરાવતા વજનના સાધનોની ચકાસણી માટે પ્રમાણભૂત વજનની જરૂરિયાતમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરવા માટે લીગલ મેટ્રોલોજી (જનરલ) નિયમો, 2011માં સુધારો કર્યો છે.

અગાઉની જોગવાઈઓ અનુસાર, 1 ટન અથવા તેથી વધુ મહત્તમ ક્ષમતા ધરાવતા વજન માપવાના સાધનોની ચકાસણી કરતી વખતે, સ્થિર ભાર (Constant Loads) વડે અવેજીકરણ કરતાં પહેલાં ઓછામાં ઓછું 1 ટન અથવા તે સાધનની મહત્તમ ક્ષમતાના 50 ટકા જેટલા પ્રમાણભૂત વજનનો ઉપયોગ કરવો ફરજિયાત હતો, જેમાંથી જે વધુ હોય તે લાગુ પડતું હતું. આ જરૂરિયાતને કારણે ઘણીવાર ઉદ્યોગો અને વેબ્રિજ (ધર્મકાંટા) ઓપરેટરો માટે નોંધપાત્ર લોજિસ્ટિકલ પડકારો, પરિવહન ખર્ચ અને ઓપરેશનલ મુશ્કેલીઓ ઊભી થતી હતી.

સુધારેલી જોગવાઈઓ હેઠળ, આ જરૂરિયાતને તર્કસંગત બનાવવામાં આવી છે. પુનરાવર્તિતતા પરીક્ષણના સફળ સંચાલનના આધારે, સ્થિર ભાર સાથે બદલતા પહેલા જરૂરી પ્રમાણભૂત વજનના ફરજિયાત જથ્થાને મહત્તમ ક્ષમતાના 50 ટકાથી ઘટાડીને મહત્તમ ક્ષમતાના માત્ર પાંચમા ભાગ (20 ટકા) જેટલો કરી દેવામાં આવ્યો છે, જ્યારે ચકાસણીની ચોકસાઈ અને વિશ્વસનીયતાના નિર્ધારિત ધોરણોને જાળવી રાખવામાં આવ્યા છે.

આ સુધારાના મુખ્ય લાભો

• ઉદ્યોગો, વેરહાઉસીસ, લોજિસ્ટિક્સ ઓપરેટરો અને વેબ્રિજ માલિકો માટે પાલનના બોજમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો.
• પ્રમાણભૂત વજનના મોટા જથ્થાની હેરફેર સાથે સંકળાયેલા પરિવહન અને હેન્ડલિંગ ખર્ચમાં ઘટાડો.
• ઉચ્ચ ક્ષમતા ધરાવતા વજનના સાધનોની ઝડપી ચકાસણી, જે ઓપરેશનલ ડાઉનટાઇમ ઘટાડે છે.
• ચોકસાઈ અથવા ગ્રાહક સુરક્ષા સાથે સમાધાન કર્યા વિના લીગલ મેટ્રોલોજી ચકાસણી પ્રવૃત્તિઓની કાર્યક્ષમતામાં સુધારો.
• સરળ, વિજ્ઞાન-આધારિત નિયમનકારી આવશ્યકતાઓ દ્વારા ઇઝ ઓફ ડૂઇંગ બિઝનેસને પ્રોત્સાહન.
• સરકારી સત્તાધિકારીઓ દ્વારા ચકાસણી સંસાધનોનો બહેતર ઉપયોગ.

સુધારાનો વૈજ્ઞાનિક આધાર

આ સુધારો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સ્વીકૃત મેટ્રોલોજીકલ સિદ્ધાંતો પર આધારિત છે, જેમાં પુનરાવર્તિતતા પરીક્ષણ વજનના સાધનની સુસંગતતા અને સ્થિરતા સ્થાપિત કરે છે, જેનાથી પ્રમાણભૂત વજનના ઓછા જથ્થા સાથે પણ વિશ્વસનીય ચકાસણી સક્ષમ બને છે.

પુરાવા-આધારિત સુધારાઓ દ્વારા લીગલ મેટ્રોલોજીનું મજબૂતીકરણ

આ સુધારો પુરાવા-આધારિત નિયમનકારી સુધારાઓ દ્વારા લીગલ મેટ્રોલોજી માળખાને આધુનિક બનાવવા માટે વિભાગની સતત પ્રતિબદ્ધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે, જે મજબૂત ગ્રાહક સુરક્ષા સાથે વ્યાપારની સુવિધા વચ્ચે સંતુલન જાળવે છે.

વિભાગ પાલનને સરળ બનાવવા, નિયમનકારી બોજ ઘટાડવા, ચકાસણી ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવા અને લીગલ મેટ્રોલોજીમાં ટેક્નોલોજીના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે શ્રેણીબદ્ધ સુધારાઓ કરી રહ્યો છે. આ નવીનતમ સુધારો વ્યાપારી વ્યવહારોમાં ચોકસાઈ, ન્યાયીપણાં અને વિશ્વાસ સુનિશ્ચિત કરવાની સાથે વધુ કાર્યક્ષમ, પારદર્શક અને ઉદ્યોગ-અનુકૂળ નિયમનકારી વાતાવરણ બનાવવા તરફનું અન્ય એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.

SM/DK/JD