ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਕੱਤਰੇਤ
ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸੀ. ਪੀ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਭਵਾਈਆ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਕਿਤਾਬ ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ
ਭਵਾਈਆ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਝ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਕਾਸ ਸਾਰਥਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਹੱਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ: ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
‘ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਰਹੇਗਾ’: ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ
प्रविष्टि तिथि:
25 JUN 2026 6:12PM by PIB Chandigarh
ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸੀ.ਪੀ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਅੱਜ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਭਵਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ (ਲੋਕ ਸਭਾ) ਡਾ. ਜਯੰਤ ਕੁਮਾਰ ਰਾਏ ਅਤੇ ਸੁਸ਼੍ਰੀ ਸੰਗੀਤਾ ਰਾਏ ਵੱਲੋਂ ਲਿਖੀ ਕਿਤਾਬ “ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਰਤਨ ਭੰਡਾਰ: ਭੌਵੈਯਾਰ ਇਤੀਬ੍ਰਿਤੋ” (ਭਵਾਈਆ: ਏ ਕਲਚਰਲ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰ ਐਂਡ ਇਟਸ ਹਿਸਟੋਰੀਕਲ ਜਰਨੀ) ਰਿਲੀਜ਼ ਕੀਤੀ।
ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸੀ.ਪੀ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਕੋਚ ਰਾਜਬੰਸ਼ੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਅਮੀਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਭਵਾਈਆ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਲੇਖਕਾਂ ਦੇ ਸਮਰਪਿਤ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਰੂਪ ਦੇਣ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ, ‘ਕਥਾ-ਓ-ਕਹਿਨੀ’ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦੀ ਵੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਸੰਗੀਤ, ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਸਮੂਹਿਕ ਯਾਦਾਂ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਜਿਊਂਦੇ-ਜਾਗਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੀ ਭਵਾਈਆ ਭਾਸ਼ਾ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੋਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਇੱਛਾਵਾਂ, ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।
ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਭਵਾਈਆ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮੂਲ ਤੇ ਵਿਕਾਸ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਨਜ਼ਰੀਆ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਰਚਨਾ ਲੋਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ, ਮੌਸਮੀ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਵਾਈਆ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਵਜੋਂ ਰੂਪ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਿਤਾਬ ਉੱਤਰੀ ਬੰਗਾਲ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਕੋਚ ਰਾਜਬੰਸ਼ੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਬਾਰੇ ਕੀਮਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਧਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸਾਮਵੇਦ, ਨਾਦ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਤੇ ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਉਭਾਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਭਰਤ ਮੁਨੀ ਦਾ ਨਾਟਯ ਸ਼ਾਸਤਰ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੰਗੀਤ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਨੁਭਵ ਦਾ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਵਾਈਆ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸ਼੍ਰੀ ਸੀ.ਪੀ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ, ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇਹ ਪਰੰਪਰਾ ਜਿਊਂਦੀ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਸਲ ਮਨੁੱਖੀ ਅਨੁਭਵਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਆਪੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ, ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ 2047 ਦੇ ਵਿਕਸਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਟੀਚੇ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਭਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ ਬਣਿਆ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਵਿਕਾਸ ਉਦੋਂ ਹੀ ਸਾਰਥਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵੀ ਹੋਵੇ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਮਨਾਏ ਗਏ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯੋਗਾ ਦਿਵਸ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਸੀ.ਪੀ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਸਮਕਾਲੀ ਵਿਸ਼ਵ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਹੱਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਯੋਗ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਨ ਲਾਈਫ ਵਰਗੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਸੁਬਰਾਮਣੀਅਮ ਭਾਰਤੀ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇਕਸਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਸਾਂਝੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਇੱਕਜੁੱਟ ਇਸ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਸੀ.ਪੀ. ਰਾਧਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਅਨੇਕਾਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਹੀ ਸੱਭਿਅਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਰਹੇਗਾ।”
ਇਸ ਮੌਕੇ ਹਾਜ਼ਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਸ਼੍ਰੀ ਹਰਸ਼ ਵਰਧਨ ਸ਼੍ਰਿੰਗਲਾ; ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬ ਦੇ ਲੇਖਕ ਡਾ. ਜਯੰਤ ਕੁਮਾਰ ਰਾਏ; ਕਿਤਾਬ ਦੀ ਸਹਿ-ਲੇਖਿਕਾ ਸੁਸ਼੍ਰੀ ਸੰਗੀਤਾ ਰਾਏ; ਕੂਚ ਬਿਹਾਰ ਪੰਚਾਨਨ ਬਰਮਾ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਉਪ-ਕੁਲਪਤੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ (ਡਾ.) ਨਿਖਿਲ ਚੰਦਰ ਰਾਏ; ਅਤੇ ‘ਕਥਾ-ਓ-ਕਹਿਨੀ’ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਬਰਾਜ ਪਾਤਰਾ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਭਵਈਆ ਬਾਰੇ
ਭਵਾਈਆ ਉੱਤਰੀ ਬੰਗਾਲ, ਅਸਾਮ ਅਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਲੋਕ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ੈਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਗੀਤ ਪਰੰਪਰਾ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਸਮਾਈ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
*****
ਪੀਆਰ/ਏਐਸਐਮ/ਵੀਐਮਜੇ
(रिलीज़ आईडी: 2278941)
आगंतुक पटल : 40