ಭಾರತವನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಕ ಸಶಕ್ತ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಜುಲೈ 1, 2015 ರಂದು 'ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಹನ್ನೊಂದು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಆ ಪರಿವರ್ತನೆಯು ಭಾರತೀಯ ಜೀವನದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತದಲ್ಲೂ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದೆ - ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ರೈತನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಮೂಲಕ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮೊದಲಿನಂತಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಡೇಟಾದ ವೆಚ್ಚವು ಪ್ರತಿ ಜಿಬಿಗೆ ₹269 ರಿಂದ ₹8-10 ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದ್ದು, ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕೈಗೆಟುಕುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಹನ್ನೊಂದು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಇದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ನಂತರ, ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಈಗ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI) ಮತ್ತು ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಂತಹ ಹೊಸ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಎರಡು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಭಾರತದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿವೆ ಮತ್ತು 'ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ 2047' ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿವೆ.

ಇಂಡಿಯಾ ಎಐ ಮಿಷನ್: ಭಾರತದ ಸ್ಥಳೀಯ ಎಐ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು 

₹10,372 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 'ಇಂಡಿಯಾ ಎಐ ಮಿಷನ್', ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಇದರ ಅಡಿಪಾಯವೆಂದರೆ 45,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಿಪಿಯು (GPUs) ಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಎಐ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ನಿಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಬೆನ್ನೆಲುಬನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಎಐ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಮಾಡೆಲ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾಷಣ, ಪಠ್ಯ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ 15 ಲಾರ್ಜ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್ ಮಾಡೆಲ್ಸ್ (LLMs) ಮತ್ತು ಸ್ಮಾಲ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್ ಮಾಡೆಲ್ಸ್ (SLMs) ಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 'ಎಐ ಕೋಶ್' (AI Kosh) ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಈಗ 12,519 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಡೇಟಾಸೆಟ್‌ಗಳು, 307 ಎಐ ಮಾಡೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 20 ಟೂಲ್‌ಕಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ದೇಶಾದ್ಯಂತದ ಸಂಶೋಧಕರು, ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಎಐ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಸವಾಲುಗಳು, ಹ್ಯಾಕಥಾನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲಕ 12 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ 20 ಎಐ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಎಐ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ನಗರಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ತಲುಪುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಟೈರ್-II ಮತ್ತು ಟೈರ್-III ನಗರಗಳಲ್ಲಿ 27 ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ಎಐ ಲ್ಯಾಬ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ 684 ಫೆಲೋಶಿಪ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 'ಯುವಾ ಎಐ' (YUVA AI) ಕೋರ್ಸ್ ಮೂಲಕ 8.4 ದಶಲಕ್ಷ ಕಲಿಯುವವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ದೇಶಾದ್ಯಂತ 18 ಸೆಂಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್ (CoEs) ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ 20 ಭಾರತೀಯ ಎಐ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಎಐ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು, ಸುರಕ್ಷಿತ, ಅಂತರ್ಗತ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಎಐ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಭಾರತದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ 'ಇಂಡಿಯಾ ಎಐ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಸಮ್ಮಿಟ್ 2026', ಭಾರತದ ಜಾಗತಿಕ ಎಐ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯು 100 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು 20 ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿಯೋಗಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸಿತು, ಇದು ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ವರ್ಚುವಲ್ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು 15 ಲಕ್ಷ ಭಾಗವಹಿಸುವವರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. 'ಇಂಡಿಯಾ ಎಐ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಸಮ್ಮಿಟ್ ಡಿಕ್ಲರೇಶನ್' ಅನ್ನು 92 ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದವು, ಇದು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ-ಆಧಾರಿತ ಎಐ ಕುರಿತ ಭಾರತದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಎಐ-ಸಂಬಂಧಿತ ಹೂಡಿಕೆಯ ಬದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ 200 ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕ ಡಾಲರ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ವೇಗ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಎಐ ಸಂಶೋಧನೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸರಕುಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಯೋಜಕನಾಗಿ ಭಾರತದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು.

ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮಿಷನ್: ನೀತಿಯಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯವರೆಗೆ 

ಭಾರತದ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನೀತಿಯಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಸಾಗಿದೆ. 'ಇಂಡಿಯಾ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮಿಷನ್' ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು ₹1.64 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆಯ ಪೈಪ್‌ಲೈನ್‌ನೊಂದಿಗೆ 12 ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕೇಶನ್ ಯುನಿಟ್, ಎರಡು ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕೇಶನ್ ಯುನಿಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಯುನಿಟ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ 2026-27 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾದ 'ಇಂಡಿಯಾ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಮಿಷನ್ 2.0', ಚಿಪ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿಸುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಉಪಕರಣಗಳು, ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.

ವಿನ್ಯಾಸದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, 'ಡಿಸೈನ್ ಲಿಂಕ್ಡ್ ಇನ್ಸೆಂಟಿವ್' ಯೋಜನೆಯಡಿ 24 ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ, 105 ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸುಧಾರಿತ ಚಿಪ್ ವಿನ್ಯಾಸ ಸಾಧನಗಳೊಂದಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ನೋಡ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಫೌಂಡ್ರಿಗಳ ಮೂಲಕ 23 ವಿನ್ಯಾಸ ಟೇಪೌಟ್‌ಗಳನ್ನು  ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ವೇಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ತಾಣವಾಗಿ ಭಾರತದ ಉದಯಕ್ಕೆ 'ಸೆಮಿಕಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ 2025' ನಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು 48 ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳ 350 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರದರ್ಶಕ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸಿತು. 13 ತಿಳುವಳಿಕಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಸಹಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಸಿಇಒಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯು ಭಾರತದ ನೀತಿ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿತು.

ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಉತ್ಪಾದನೆ: ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು

ಎಐ ಮತ್ತು ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಸಂಗಮವು ಈಗಾಗಲೇ ಭಾರತದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವಲಯವು ₹13 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಭಾರತದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಫ್ತು ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ದಶಕದ ಹಿಂದೆ ಊಹಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ಇಂದು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ತಯಾರಕ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಎಐ-ಸಶಕ್ತ ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್ ಘಟಕಗಳು, 5ಜಿ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ-ಮಟ್ಟದ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್ ಗೇರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸುಧಾರಿತ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಈಗ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಯುಪಿಐ (UPI) ಒಂದು ದಶಕವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ: ಭಾರತದ ಜಾಗತಿಕ ಪಾವತಿಗಳ ನಾಯಕತ್ವ

ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರಲ್ಲಿ, ಯುಪಿಐ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ರೂಪು ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ. 2025-26 ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಈ ವೇದಿಕೆ 24,162 ಕೋಟಿ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಯುಪಿಐ ಈಗ ಭಾರತದ 81% ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಜಾಗತಿಕ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 49% ನಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ನೈಜ-ಸಮಯದ ಪಾವತಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅಪ್ರತಿಮ ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ. ಯುಪಿಐ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಸಹಕಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಮೂಲಕ 23 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆ

ಭಾರತಕ್ಕೆ  ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೇದಿಕೆಯು, ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್ ಚಂದಾದಾರರು 106.58 ಕೋಟಿಗೆ ತಲುಪಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತ್‌ನೆಟ್ 2.18 ಲಕ್ಷ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಕೊನೆಯ ಹಂತದವರೆಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. ಭಾರತದ 5ಜಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಈಗ 99.9% ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿದ್ದು, 4.74 ಲಕ್ಷ ಟವರ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 ರಲ್ಲಿ, ಈಶಾನ್ಯ ವಲಯಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೇಟಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗುವಾಹಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಳಿತ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು

ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಳಿತ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಜನವರಿ 2025 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಡೇಟಾ ರಕ್ಷಣೆ ನಿಯಮಗಳ ಕರಡು, ಡೇಟಾ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ವರದಿ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಂಡಳಿಯ ರಚನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮ್ಮತಿ-ಆಧಾರಿತ ಡೇಟಾ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ಬಲವಾದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಅಂಕಿತ ಪಡೆದ 'ಆನ್‌ಲೈನ್ ಗೇಮಿಂಗ್ ಕಾಯ್ದೆ, 2025' ಮೇ 1, 2026 ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ರಚನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲಿತ ನಿಯಂತ್ರಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಗೇಮಿಂಗ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಭಾರತದ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇದುವರೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ವರ್ಷವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಕೇವಲ 2025-26 ರ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿಯೇ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಉತ್ತೇಜನ ಇಲಾಖೆ (DPIIT) ಯಿಂದ 55,200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಘಟಕಗಳು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದೀಚೆಗೆ ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್‌ಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ನೇರ ಉದ್ಯೋಗಗಳು 23.36 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ್ದು, ಇದು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 36.1% ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 48% ರಷ್ಟು ಕನಿಷ್ಠ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಅಥವಾ ಪಾಲುದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತದ ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅಂತರ್ಗತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸಾರಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಹನ್ನೊಂದು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಹೊಸತನದ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಳೆಯ ಎಐ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದ ಜಾಗತಿಕ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಶ್ರೇಯಾಂಕವು 2015 ರಲ್ಲಿ 81 ರಿಂದ 2025 ರಲ್ಲಿ 38 ಕ್ಕೆ ಸುಧಾರಿಸಿದ್ದು, 2,23,000 ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್‌ಗಳು ನಾವೀನ್ಯತೆ-ನೇತೃತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಹನ್ನೊಂದನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಲ್ಲ; ಇದು ಭಾರತದ ಮುಂದಿನ ದಶಕದ ಜಾಗತಿಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದೆ.

*****