કેન્દ્રીય રેલવે મંત્રી શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે આજે રેલવેના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથેની બેઠક દરમિયાન બોરીવલી, અંબાલા અને મેંગલુરુ સહિતના વ્યસ્ત રેલવે સ્ટેશનોના પુનઃવિકાસ માટેના માસ્ટર પ્લાનની સમીક્ષા કરી હતી. આ સમીક્ષા બેઠક દરમિયાન રેલવે રાજ્ય મંત્રી શ્રી રવનીત સિંહ બિટ્ટુ પણ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

રેલવે મંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે પુનઃવિકાસના કાર્યો મુસાફરોને ન્યૂનતમ અસુવિધા થાય અને ટ્રેનની કામગીરી ખોરવાયા વિના હાથ ધરવામાં આવવા જોઈએ. તેમણે સ્ટેશનની કાર્યક્ષમ દૈનિક કામગીરી જાળવી રાખવાની સાથે ભવિષ્ય માટે તૈયાર રેલવે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો.

આ બેઠકનો ઉદ્દેશ્ય ભવિષ્યની વૃદ્ધિ માટે ક્ષમતાનું નિર્માણ કરતી વખતે વર્તમાન સમયની ભીડને હળવી કરવાનો હતો. ચર્ચાઓ વધારાના પ્લેટફોર્મ, બહોળા ફૂટ ઓવર બ્રિજ (FOBs), બહેતર ઇન્ટર-પ્લેટફોર્મ ટ્રાન્સફર, વધારાના સ્ટેશન એન્ટ્રી અને એક્ઝિટ પોઇન્ટ, ઉન્નત સર્ક્યુલેશન એરિયા, બહેતર મલ્ટિમોડલ ઇન્ટિગ્રેશન અને સીમલેસ પેસેન્જર મુવમેન્ટ દ્વારા મુસાફરોની સુવિધામાં સુધારો કરવા પર કેન્દ્રિત હતી.

શ્રી વૈષ્ણવે અધિકારીઓને આયોજનના આગામી તબક્કા દરમિયાન સંસદ સભ્યો, ધારાસભ્યો, સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓના પ્રતિનિધિઓ, રાજ્ય સરકારો અને અન્ય હિતધારકો સાથે જોડાવા માટે પણ નિર્દેશ આપ્યો હતો. સ્ટેશન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેવલપમેન્ટ મુસાફરો અને સ્થાનિક સમુદાયોની જરૂરિયાતોને પ્રતિબિંબિત કરે છે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે તેમના સૂચનો અને સ્થાનિક જરૂરિયાતોને અંતિમ પુનઃવિકાસ યોજનાઓમાં સામેલ કરવામાં આવશે.

શ્રી વૈષ્ણવે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સ્ટેશનની ડિઝાઇન ગુણવત્તા, ટકાઉપણું અને મુસાફરોની સુવિધા પર કેન્દ્રિત મજબૂત ડિઝાઇન ફિલોસોફી દ્વારા સંચાલિત હોવી જોઈએ. ઉચ્ચ બાંધકામ માપદંડો જાળવી રાખીને ઝડપી અમલીકરણની સુવિધા માટે પ્રીકાસ્ટ કમ્પોનન્ટ્સ અને અદ્યતન કન્સ્ટ્રક્શન સિસ્ટમ્સના ઉપયોગ સહિત આધુનિક બાંધકામ તકનીકો પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. અધિકારીઓને ફાળવેલ ભંડોળનો અસરકારક ઉપયોગ અને મંજૂર કરાયેલા પ્રોજેક્ટ્સનું સમયસર અમલીકરણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે પણ નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો હતો.

બોરીવલી-કાંદિવલી પુનઃવિકાસ

આ સમીક્ષા પશ્ચિમ રેલવે પરના સૌથી મહત્વપૂર્ણ પેસેન્જર ઇન્ટરચેન્જ હબ પૈકીના એક એવા બોરીવલી રેલવે સ્ટેશન પર કેન્દ્રિત હતી. ટર્મિનલ સ્ટેશનોથી વિપરીત, બોરીવલી સબર્બન (લોકલ) અને લાંબી અંતરની ટ્રેનો બંનેના મુસાફરો માટે મુખ્ય બોર્ડિંગ, ડી-બોર્ડિંગ અને ટ્રાન્સફર પોઇન્ટ તરીકે કામ કરે છે. આ સ્ટેશન હાલમાં દૈનિક આશરે 1,200 સબર્બન ટ્રેન સેવાઓ ઉપરાંત લગભગ 191 લાંબી અંતરની ટ્રેન સેવાઓનું સંચાલન કરે છે, જે દરરોજ આશરે 3.65 લાખ મુસાફરોની જરૂરિયાતો પૂરી કરે છે. આગામી વર્ષોમાં મુસાફરોની અવરજવરમાં નોંધપાત્ર વધારો થવાનો અંદાજ છે. આ સ્ટેશન સબર્બન અને લાંબી અંતરના મુસાફરોના મિશ્રણને સેવા આપે છે, પરિણામે ભારે ભીડ અને જટિલ મુસાફરોની અવરજવરની પેટર્ન જોવા મળે છે, ખાસ કરીને પીક અવર્સ (વ્યસ્ત કલાકો) દરમિયાન જ્યારે વિવિધ સેવાઓના મુસાફરો સ્ટેશન પરિસરમાં એકઠા થાય છે.

સંકલિત પુનઃવિકાસ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય ઉન્નત ઇન્ટર-પ્લેટફોર્મ કનેક્ટિવિટી, વિસ્તૃત સર્ક્યુલેશન સ્પેસ, અપગ્રેડેડ કોનકોર્સ, સુધારેલા ફૂટ ઓવરબ્રિજ, સ્કાયવોક કનેક્ટિવિટી અને સુવ્યવસ્થિત એક્સેસ સિસ્ટમ્સ દ્વારા મુસાફરોની અવરજવરમાં સુધારો કરવાનો છે. આ પ્રસ્તાવમાં એક વધારાના પ્લેટફોર્મનો વિકાસ, વિસ્તૃત કોનકોર્સ એરિયા, વધારાની લિફ્ટ અને એસ્કેલેટર, મુસાફરોની અવરજવર માટે સુધારેલી સુવિધાઓ અને સીમલેસ ઇન્ટર-પ્લેટફોર્મ ટ્રાન્સફરની સુવિધા આપવા અને મુસાફરોની સુવિધા તેમજ સલામતી વધારવા માટે વિસ્તૃત પાર્કિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો સમાવેશ થાય છે.

ક્ષમતા વધારવા, મુસાફરોની વહેંચણીમાં સુધારો કરવા અને બોરીવલી સ્ટેશન પર ભીડ ઓછી કરવા માટે, એક વ્યાપક માસ્ટર પ્લાન દ્વારા કાંદિવલી સ્ટેશનનો સમાંતર વિકાસ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. કાંદિવલી સ્ટેશન બોરીવલી સ્ટેશનથી અંદાજે 2 કિમીના અંતરે આવેલું છે. પર્યાપ્ત રેલવે જમીન ઉપલબ્ધ હોવાથી, કાંદિવલી સ્ટેશન ભવિષ્યની ટ્રેન કામગીરી અને મુસાફરોની વૃદ્ધિને ટેકો આપશે, જેનાથી બોરીવલીમાં ભીડ ઓછી થશે અને ઓપરેશનલ કાર્યક્ષમતા, મુસાફરોની સુવિધા તેમજ સુલભતામાં સુધારો થશે. બોરીવલી અને કાંદિવલીના સંકલિત વિકાસથી પૂર્વ-પશ્ચિમ કનેક્ટિવિટી મજબૂત બનશે, ઇન્ટરચેન્જ કાર્યક્ષમતામાં સુધારો થશે, મેટ્રો અને રોડ નેટવર્ક સાથે સંકલન વધશે અને લાંબા ગાળાની વૃદ્ધિને ટેકો આપવા સક્ષમ સીમલેસ મલ્ટિમોડલ ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમનું નિર્માણ થશે તેવી અપેક્ષા છે. આ યોજનામાં રેલવે જમીનના મહત્તમ ઉપયોગ માટે મલ્ટી-લેવલ પાર્કિંગ, સમર્પિત પિક-અપ અને ડ્રોપ-ઓફ ઝોન, બહેતર રોડ કનેક્ટિવિટી અને ટ્રાન્ઝિટ-ઓરિએન્ટેડ ડેવલપમેન્ટનો પણ સમાવેશ થાય છે.

અંબાલા પુનઃવિકાસ

બેઠક દરમિયાન અંબાલા કેન્ટોનમેન્ટ સ્ટેશનની પુનઃવિકાસ યોજનાની પણ સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. અંબાલા હાલમાં 328 ટ્રેનોને સેવા આપે છે અને 44,000 થી વધુ મુસાફરોના દૈનિક મુસાફરોની અવરજવરનું સંચાલન કરે છે, જે આગામી વર્ષોમાં નોંધપાત્ર રીતે વધવાનો અંદાજ છે.

ભવિષ્યની ટ્રાફિક જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા અને વધારાની ટ્રેન સેવાઓને ટેકો આપવા માટે, પુનઃવિકાસ યોજનામાં નવા 12 મીટર પહોળા એફઓબી (FOB) ની સાથે બે નવા પૂર્ણ-લંબાઈના પ્લેટફોર્મના નિર્માણની દરખાસ્ત છે. આ પ્રોજેક્ટમાં મુસાફરોની અવરજવરમાં સુધારો કરવા અને પ્લેટફોર્મ વચ્ચે અનુકૂળ અવરજવરની સુવિધા આપવા માટે વધારાના એસ્કેલેટર અને લિફ્ટની સ્થાપનાનો પણ સમાવેશ થાય છે, ખાસ કરીને વરિષ્ઠ નાગરિકો, દિવ્યાંગ મુસાફરો અને સામાન લઈ જતા મુસાફરો માટે. હાલના પ્લેટફોર્મનું નવીનીકરણ, નવા પ્લેટફોર્મ શેડની જોગવાઈ અને સરફેસ પાર્કિંગ સુવિધાઓનો વિકાસ પણ આયોજિત છે.

સૂચિત પુનઃવિકાસનો ઉદ્દેશ્ય ભવિષ્યના ટ્રાફિક વૃદ્ધિને ટેકો આપવા માટે ઉન્નત સ્ટેશન એક્સેસ, સુધારેલા મુસાફરોના અવરજવરના વિસ્તારો, બહેતર કનેક્ટિવિટી, આધુનિક સ્ટેશન સુવિધાઓ અને અપગ્રેડેડ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રદાન કરવાનો છે. પૂર્ણ થયા પછી, આ પ્રોજેક્ટ ઓપરેશનલ ક્ષમતામાં વધારો કરશે, ભીડ ઘટાડશે, સુલભતામાં સુધારો કરશે અને વધુ સુરક્ષિત, વધુ આરામદાયક અને મુસાફરોને અનુકૂળ મુસાફરીનો અનુભવ પ્રદાન કરશે તેવી અપેક્ષા છે.

મેંગલુરુ પુનઃવિકાસ

આ સમીક્ષામાં મેંગલુરુ સેન્ટ્રલ સ્ટેશનની પુનઃવિકાસ યોજનાઓ પણ આવરી લેવામાં આવી હતી. આ સ્ટેશન હાલમાં દરરોજ 28,000 થી વધુ મુસાફરોનું સંચાલન કરે છે અને આશરે 50 ટ્રેનોને સેવા આપે છે. ભવિષ્યમાં મુસાફરોના ટ્રાફિકમાં વધારો થવાની અપેક્ષા છે, જેના માટે ક્ષમતા વધારવા અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વધારવાની જરૂરિયાત છે.

ભવિષ્યની વૃદ્ધિને પહોંચી વળવા અને વધારાની ટ્રેન કામગીરીને સમાવવા માટે, પુનઃવિકાસ યોજનામાં બે નવા પૂર્ણ-લંબાઈના પ્લેટફોર્મના નિર્માણની દરખાસ્ત છે. આ પ્રોજેક્ટમાં પ્લેટફોર્મ અપગ્રેડેશનના કાર્યો, નવા 6 મીટર પહોળા ફૂટ ઓવર બ્રિજનું નિર્માણ, સુધારેલા પ્લેટફોર્મ શેલ્ટર્સ અને સ્ટેશન પરિસરમાં મુસાફરોની સુગમ અવરજવર માટે વધારાના એસ્કેલેટર અને લિફ્ટની સ્થાપનાનો પણ સમાવેશ થાય છે.

પુનઃવિકાસ યોજનામાં મુસાફરોની સુવિધાઓમાં સુધારો, ઉન્નત સુલભતા, બહેતર કનેક્ટિવિટી, વધારાની ઓપરેશનલ ક્ષમતા અને આધુનિક સ્ટેશન ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની પરિકલ્પના કરવામાં આવી છે. આ હસ્તક્ષેપો ભીડ ઘટાડશે, વરિષ્ઠ નાગરિકો અને દિવ્યાંગ મુસાફરો માટે સુવિધામાં સુધારો કરશે અને પ્રાદેશિક કનેક્ટિવિટી અને આર્થિક વિકાસને ટેકો આપવાની સાથે વધુ આરામદાયક, કાર્યક્ષમ અને ભવિષ્ય માટે તૈયાર સ્ટેશન વાતાવરણનું નિર્માણ કરશે. અધિકારીઓએ નોંધ્યું હતું કે બોરીવલી, અંબાલા અને મેંગલુરુ ખાતે પુનઃવિકાસની પહલો મુસાફરોના અનુભવ, ઓપરેશનલ કાર્યક્ષમતા અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષમતામાં નોંધપાત્ર વધારો કરશે. આ દરખાસ્તોને હવે આયોજન અને અમલીકરણના આગામી તબક્કામાં લઈ જતા પહેલા વધુ વિગતવાર પરીક્ષણ અને હિતધારકોની પરામર્શ માટે આગળ વધારવામાં આવશે.

SM/JD