આયુષ મંત્રાલયે આજે નવી દિલ્હીમાં નેશનલ મીડિયા સેન્ટર ખાતે 12મા આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસના કર્ટેન રેઝરનું આયોજન કર્યું હતું. આ કાર્યક્રમે આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ 2026 સુધી લઈ જતી રાષ્ટ્રવ્યાપી અને વૈશ્વિક ઉજવણીની ઔપચારિક શરૂઆત કરી હતી, જે પશ્ચિમ બંગાળના કોલકાતામાં 21 જૂને પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં યોજાનારા રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમમાં પરિણમશે.

આયુષ મંત્રાલયના સચિવ વૈદ્ય રાજેશ કોટેચા; આયુષ મંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ સુશ્રી મોનાલિસા દાસ; આયુષ મંત્રાલયના ડેપ્યુટી ડાયરેક્ટર જનરલ શ્રી સત્યજીત પૌલ; અને પ્રેસ ઇન્ફોર્મેશન બ્યુરોના પ્રિન્સિપલ ડાયરેક્ટર જનરલ શ્રી ધીરેન્દ્ર ઓઝાની ઉપસ્થિતિમાં આયુષ મંત્રાલયના કેન્દ્રીય રાજ્ય મંત્રી (સ્વતંત્ર પ્રભાર) અને આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ રાજ્ય મંત્રી શ્રી પ્રતાપરાવ જાધવે મીડિયા પ્રતિનિધિઓને સંબોધિત કર્યા હતા.

પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં બોલતા શ્રી પ્રતાપરાવ જાધવે જણાવ્યું હતું કે આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ 2026ની થીમ, "સ્વસ્થ આયુષ્ય માટે યોગ" વર્તમાન સદીના સૌથી મહત્વપૂર્ણ પડકારો અને તકોમાંના એકને સંબોધિત કરે છે.

મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, "સમગ્ર વિશ્વમાં, લોકો પહેલા કરતાં વધુ લાંબું જીવી રહ્યા છે. જો કે, વાસ્તવિક પડકાર એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે આ ઉમેરાયેલા વર્ષો સ્વસ્થ, સક્રિય, સ્વતંત્ર અને અર્થપૂર્ણ હોય. યોગ શારીરિક સ્વાસ્થ્યને મજબૂત કરીને, માનસિક સુખાકારીને પ્રોત્સાહન આપીને અને એકંદર જીવનની ગુણવત્તામાં વધારો કરીને સ્વસ્થ આયુષ્ય તરફ એક સમય-સાબિત અને સર્વગ્રાહી માર્ગ પ્રદાન કરે છે."

તેની શરૂઆતથી આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસની નોંધપાત્ર સફર પર વિચાર કરતા શ્રી જાધવે નોંધ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના દૂરંદેશી નેતૃત્વ હેઠળ 2014 માં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા દ્વારા ભારતના પ્રસ્તાવને સ્વીકારવામાં આવતા યોગ એક ભારતીય પરંપરામાંથી સ્વાસ્થ્ય અને સુખાકારી માટેની વૈશ્વિક ચળવળમાં પરિવર્તિત થયો છે.

"આજે, યોગ સરહદો, સંસ્કૃતિઓ અને ભાષાઓને પાર કરી ગયો છે. તે એક સહિયારી વૈશ્વિક ચળવળ તરીકે ઉભરી આવ્યો છે જે લોકોને સ્વાસ્થ્ય, સંવાદિતા અને સુખાકારીની શોધમાં એકસાથે લાવે છે," મંત્રીએ ટિપ્પણી કરી.

આ ચળવળની વધતી જતી આંતરરાષ્ટ્રીય પહોંચ પર પ્રકાશ પાડતા મંત્રીએ માહિતી આપી હતી કે, ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ફોર કલ્ચરલ રિલેશન્સ સાથેના સંકલનમાં, વિદેશમાં 210 થી વધુ ભારતીય મિશનો વિશ્વભરમાં આશરે 2,500 સ્થળોએ આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસના કાર્યક્રમોનું આયોજન કરશે.

મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, "આ અભૂતપૂર્વ ભાગીદારી યોગની સાર્વત્રિક અપીલ અને તમામ સમાજોમાં સમકાલીન સ્વાસ્થ્ય પડકારોને સંબોધવામાં તેની પ્રાસંગિકતા દર્શાવે છે."

મંત્રીએ આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ 2026ના રન-અપમાં હાંસલ કરાયેલા એક મોટા સીમાચિહ્નની પણ જાહેરાત કરી હતી. 14 જૂને આયોજિત વિશેષ રાષ્ટ્રવ્યાપી જીવંત યોગ સત્રનો ઉલ્લેખ કરતા શ્રી જાધવે જણાવ્યું હતું કે ચાર લાખથી વધુ સહભાગીઓ એકસાથે જોડાયા હતા, જેણે એક નવો ગિનીસ વર્લ્ડ રેકોર્ડ બનાવ્યો છે.

મંત્રીએ ઉમેર્યું હતું કે, "આ સિદ્ધિ યોગ પ્રત્યે લોકોના અસાધારણ ઉત્સાહને પ્રતિબિંબિત કરે છે અને દર્શાવે છે કે આ ચળવળમાં જનભાગીદારી દર વર્ષે કેવી રીતે નવી ઊંચાઈઓ પર પહોંચી રહી છે."

શ્રી જાધવે વધુમાં માહિતી આપી હતી કે સંસ્કૃતિ મંત્રાલય દેશભરના 100 પ્રતિકાત્મક સ્થળોએ વિશેષ આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસના કાર્યક્રમોનું આયોજન કરશે, જે ભારતની સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક વિરાસત અને યોગ પરંપરાઓને એકસાથે લાવશે.

મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, "આ પહેલ સુખાકારી, સંસ્કૃતિ અને રાષ્ટ્રીય ગૌરવનો એક અનોખો સંગમ બનાવશે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસને એક એવી ઉજવણીમાં પરિવર્તિત કરશે જે પેઢીઓ અને ભૌગોલિક ક્ષેત્રોમાં ગુંજશે."

મંત્રીએ જાહેરાત કરી હતી કે આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ 2026 ની મુખ્ય રાષ્ટ્રીય ઉજવણી 21 જૂને કોલકાતાના ઐતિહાસિક રેડ રોડ પર પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં યોજાશે. તેમણે છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં યોજાયેલા સફળ કાઉન્ટડાઉન કાર્યક્રમો પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જેમાં નવી દિલ્હીમાં 100-દિવસનું કાઉન્ટડાઉન, મહારાષ્ટ્રના લોનારમાં 75-દિવસનો કાર્યક્રમ, હૈદરાબાદના કાન્હા શાંતિ વનમ ખાતે 50-દિવસનો કાર્યક્રમ અને ખજુરાહોમાં 25-દિવસની કાઉન્ટડાઉન ઉજવણીનો સમાવેશ થાય છે.

શ્રી જાધવે 13 થી 20 જૂન દરમિયાન આયોજિત થઈ રહેલી ચાલુ "ગંગોત્રીથી ગંગાસાગર: ગંગા તટ યોગ યાત્રા" પર વધુ પ્રકાશ પાડ્યો હતો. ગંગોત્રી, હરિદ્વાર, વારાણસી, પટના, હુગલી અને ગંગાસાગર સહિતના સ્થળોને આવરી લેતી આ પહેલ યોગને પર્યાવરણીય કારભારી, નદી સંસ્કૃતિ અને સામુદાયિક ભાગીદારી સાથે જોડવા માંગે છે.

મંત્રીએ એ પણ માહિતી આપી હતી કે કોલકાતા મુખ્ય કાર્યક્રમ પહેલા વિશેષ કાર્યક્રમોની શ્રેણીની યજમાની કરશે. 19 જૂને, આ શહેર શારીરિક તંદુરસ્તી અને મેનસિક સુખાકારી વચ્ચેની કડીને પ્રોત્સાહન આપતા "દૌડ સે ધ્યાન" કાર્યક્રમનું સાક્ષી બનશે. 20 જૂને, "વંદે યોગમ" અને પશ્ચિમ બંગાળ દિવસની ઉજવણી સહિતની ઉજવણીઓ યોગ, દેશભક્તિ અને સાંસ્કૃતિક વિરાસતના સુમેળભર્યા મિશ્રણને પ્રદર્શિત કરશે.

નાગરિકોને ઉજવણીમાં સક્રિયપણે ભાગ લેવા આહવાન કરતા શ્રી જાધવે જણાવ્યું હતું કે, "યોગ એ માનવતા માટે ભારતનું સૌથી મોટું યોગદાન છે. હું તમામ વય જૂથના લોકોને આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ 2026ની ઉજવણીમાં જોડાવા અને સ્વસ્થ, સુખી અને વધુ સંતોષકારક જીવન માટે યોગને દૈનિક અભ્યાસ તરીકે અપનાવવા વિનંતી કરું છું."

આ અગાઉ, પીઆઈબીના પ્રિન્સિપલ ડાયરેક્ટર જનરલ શ્રી ધીરેન્દ્ર ઓઝાએ મહાનુભાવો અને મીડિયાના સભ્યોનું સ્વાગત કર્યું હતું. આયુષ મંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ સુશ્રી મોનાલિસા દાસે આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ 2026 માટેની થીમ, મુખ્ય પહેલો અને અમલીકરણ વ્યૂહરચનાની રૂપરેખા આપતું વિગતવાર પ્રેઝન્ટેશન રજૂ કર્યું હતું. કાર્યક્રમ દરમિયાન આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ પર એક વિશેષ ફિલ્મ પણ દર્શાવવામાં આવી હતી.

પ્રેસ કોન્ફરન્સ એક ઇન્ટરેક્ટિવ સત્ર સાથે પૂર્ણ થઈ હતી જે દરમિયાન શ્રી પ્રતાપરાવ જાધવે સ્વસ્થ આયુષ્યની થીમ, કોલકાતામાં રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમની તૈયારીઓ, વૈશ્વિક ભાગીદારી, ગિનીસ વર્લ્ડ રેકોર્ડની સિદ્ધિ અને આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસ 2026ના આયોજનમાં વિવિધ પહેલો અંગે મીડિયા પ્રતિનિધિઓના પ્રશ્નોના જવાબો આપ્યા હતા.

SM/BS/JD