ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ (BRICS) ಕೃಷಿ ಸಚಿವರ ಸಭೆಯು, ಶುಕ್ರವಾರ 'ಇಂದೋರ್ ಘೋಷಣೆ'ಯನ್ನು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು, ಇದು ಜಾಗತಿಕ ಕೃಷಿ ಸಹಕಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದೆ. ಈ ಘೋಷಣೆಯು ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ, ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ, ಹವಾಮಾನ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಸನ್ನದ್ಧ ಕೃಷಿ, ಕೃಷಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಲವಾರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಶಿವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ ಅವರು, ಜಾಗತಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಗಳ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಸಭೆಯು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಭರವಸೆ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಂಟಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಬಲವಾದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ರವಾನಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಸಭೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ರಾಮನಾಥ್ ಠಾಕೂರ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಭಾಗೀರಥ್ ಚೌಧರಿ ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಿದ ಶ್ರೀ ಚೌಹಾಣ್ ಅವರು, ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಗುಂಪಿನ  ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಭೆ ಮತ್ತು ಸಚಿವರ ಮಟ್ಟದ ಸಭೆಗಳೆರಡೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಈ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸುಮಾರು 60 ವಿದೇಶಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 100 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು. ಇದು ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದರು. ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ದೇಶಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ, ಜಾಗತಿಕ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ಶೇಕಡಾ 42 ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 42 ರಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಚೌಹಾಣ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಬ್ರಿಕ್ಸ್‌ನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಧ್ವನಿಯು ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ ಎಂದರು.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಮತ್ತು ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮಟ್ಟದ ಹಾಗೂ ಸಚಿವರ ಮಟ್ಟದ ಕೃಷಿ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿರುವುದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಸಂತಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.

ಚರ್ಚಿಸಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಗಳು

ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಗಳ ಸುತ್ತ ಸುದೀರ್ಘ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು:

ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸುವುದು. ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಕೃಷಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಪುನರುತ್ಪಾದಕ, ಹವಾಮಾನ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಸನ್ನದ್ಧ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಾವೀನ್ಯತೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು.

ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಅನ್ನ ನೀಡುವ ರೈತರ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸುವುದು, ಆಹಾರದ ಸಮರ್ಪಕ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಈ ಚರ್ಚೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು. ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೌಟುಂಬಿಕ ರೈತರು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಹಿಡುವಳಿದಾರರಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಶ್ರೀ ಚೌಹಾಣ್ ಹೇಳಿದರು. ಅವರ ಸವಾಲುಗಳು, ಕೃಷಿ ಪರಿಕರಗಳ ಲಭ್ಯತೆ, ಸಾಲದ ಸೌಲಭ್ಯ, ಲಾಭದಾಯಕ ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳ ಕುರಿತು ಈ ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗಳು ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದವು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.

ಇಂದೋರ್ ಘೋಷಣೆ: ರೈತ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಜಾಗತಿಕ ಬದ್ಧತೆ

ವ್ಯಾಪಕ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಳ ನಂತರ ಜಂಟಿ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಇನ್ಮುಂದೆ "ಇಂದೋರ್ ಘೋಷಣೆ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಶ್ರೀ ಶಿವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ ತಿಳಿಸಿದರು. ಈ ಘೋಷಣೆಯು ರೈತರನ್ನು ತನ್ನ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿ ಇರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ, ಪೋಷಣೆ, ಜೀವನೋಪಾಯ, ಕೃಷಿ ವ್ಯಾಪಾರ, ನಾವೀನ್ಯತೆ, ಹೂಡಿಕೆ, ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ದೇಶಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. "ಈ ದಾಖಲೆಯು ಕೃಷಿಯ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತ, ಸಮೃದ್ಧ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಾಮೂಹಿಕ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ, ಜಂಟಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಬದ್ಧತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. ಈ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ರೈತರು, ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮುದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ನಾಲ್ಕು ಹೊಸ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಘೋಷಣೆ

1.  ಕೃಷಿ-ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿ ಕುರಿತ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಜಾಲ

ಶ್ರೀ ಚೌಹಾಣ್ ಅವರು 'ಕೃಷಿ-ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿ ಕುರಿತ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಜಾಲ'ದ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಜಾಲವು ನೈಸರ್ಗಿಕ, ಸಾವಯವ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ ಸಂಶೋಧನೆ, ಜ್ಞಾನದ ವಿನಿಮಯ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು, ಇದು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪರಸ್ಪರರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಂದ ಕಲಿಯಲು ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ-ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದರು. ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ, ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಸಮತೋಲಿತ ಬಳಕೆಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತುವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಚೌಹಾಣ್ ಅವರು, ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ದೇಶಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಈ ವಿಧಾನಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಮೋದಿಪುರಂನಲ್ಲಿರುವ 'ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್' ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಜಾಲದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಶ್ರೇಷ್ಠತಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲಿದೆ ಮತ್ತು ಜಂಟಿ ಸಂಶೋಧನೆ, ಜ್ಞಾನ ವಿನಿಮಯ ಹಾಗೂ ತರಬೇತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು.

2. ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೃಷಿ ಕುರಿತ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಸಮೂಹ

ಘೋಷಿಸಲಾದ ಎರಡನೇ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕ್ರಮವೆಂದರೆ 'ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೃಷಿ ಕುರಿತ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಸಮೂಹ' ವಾಗಿದೆ. ಈ ಜಾಲವು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (AI), ಜಿಯೋಸ್ಪೇಷಿಯಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಆಧಾರಿತ ಕೃಷಿ ಪರಿಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಚೌಹಾಣ್ ಹೇಳಿದರು. ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಗತಿಯು ನೇರವಾಗಿ ರೈತರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದನ್ನು ಇದು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದರು. ಈ ಜಾಲವನ್ನು ಐಐಟಿ ದೆಹಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಿದೆ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಮ್ಮ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳು, ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ನೀತಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲಿವೆ.

3. ಬೀಜ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ರೈತರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆ

ಮೂರನೇ ಪ್ರಮುಖ ಘೋಷಣೆಯು 'ಬೀಜ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ರೈತರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆ'ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ಚೌಹಾಣ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ವೇದಿಕೆಯು ಬೀಜಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರೈತರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಬೀಜಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದರ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶಗಳು ನೂರಾರು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕೃಷಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಆದರೆ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಎರಡನ್ನೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಅನೇಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬೀಜ ತಳಿಗಳು ಇಂದು ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಭೀತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. "ಹೊಸ ಮತ್ತು ಹೈಬ್ರಿಡ್ ತಳಿಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು. ಈ ವೇದಿಕೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬೀಜಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರೈತರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.

4. ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಅಗ್ರಿನ್ (BRICS AgriN) - ಕೃಷಿ ಒಳಹರಿವು, ತಳಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಜಾಲ

ಘೋಷಿಸಲಾದ ನಾಲ್ಕನೇ ಉಪಕ್ರಮವೆಂದರೆ 'ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಅಗ್ರಿನ್' (AgriN - Agro Inputs, Genetic Resources and Information Network) ಆಗಿದೆ. ಈ ವೇದಿಕೆಯು ಕೃಷಿ ಒಳಹರಿವು, ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ತಳಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಳಿಗಳು, ತಳಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಜಾಲವು ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಕಾರ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಚೌಹಾಣ್ ಹೇಳಿದರು. ಇಂತಹ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಗೆ ಸೀಮಿತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ರೈತರಿಗೆ ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಬಲಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವೇದಿಕೆಗಳು

ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ದೇಶಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ 'ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವೇದಿಕೆ'ಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ದೃಢವಾದ "ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕ್ರಿಯೆಗೆ" ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಸಂಶೋಧನೆಯು ಕೇವಲ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ರೈತರ ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ತಲುಪಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು. "ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸೀಮಿತ ವಲಯಗಳ ಆಚೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಪರಿಹಾರಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ರೈತರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ನಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇದು 'ಲ್ಯಾಬ್ ಟು ಲ್ಯಾಂಡ್' (ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಿಂದ ಜಮೀನಿಗೆ) ವಿಧಾನದ ನಿಜವಾದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಕೃಷಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಗಮನ

ನ್ಯಾಯಯುತ, ಸಮಾನ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿವೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಚೌಹಾಣ್ ಹೇಳಿದರು. ಭಾರತವು ಆಯೋಜಿಸಿದ ವಿಶೇಷ ಸಂವಾದದ ಮೂಲಕ 'ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಗ್ರೇನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್' (BRICS Grain Exchange) ನಂತಹ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ವೇಗ ದೊರೆತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಕೃಷಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವುದು, ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಸಂಶೋಧನಾ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಭೆಗಳು ಗಮನ ಹರಿಸಿವೆ ಎಂದು ಸಚಿವರು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು.

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಎಲ್ ನಿನೋ, ಕಾರ್ಬನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ನಷ್ಟ

ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಚೌಹಾಣ್, ಪುನರುತ್ಪಾದಕ, ಹವಾಮಾನ ಸವಾಲುಗಳಿಗೆ ಸನ್ನದ್ಧ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಜಂಟಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಭೂಮಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೂ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಎಲ್ ನಿನೋ (El Niño) ಕುರಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ, ಇದರ ಪ್ರಭಾವವು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ನ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಹಯೋಗದ ತಂತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಬನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಈಗಾಗಲೇ ಒಂದು ಸ್ಥಾಪಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ರೈತರು ಕಾರ್ಬನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಹವಾಮಾನ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿಯು ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಆಹಾರ ನಷ್ಟದ ಕುರಿತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಚೌಹಾಣ್, ಕೊಯ್ಲು ನಂತರದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ವ್ಯರ್ಥವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ, ಇದು ಕಾರ್ಬನ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ರಸಗೊಬ್ಬರ ಬೆಲೆಗಳು, ಒಳಹರಿವು ಮತ್ತು ರೈತರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ

ಜಾಗತಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಳವಳಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಚೌಹಾಣ್, ರೈತರಿಗೆ ಕೈಗೆಟುಕುವ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಯೂರಿಯಾವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಚೀಲಕ್ಕೆ ₹266 ಮತ್ತು ಡಿಎಪಿಯನ್ನು (DAP) ಪ್ರತಿ ಚೀಲಕ್ಕೆ ₹1,350 ರಂತೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವೇ ಭರಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು. "ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರೈತರ ಪರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳ ಅತಿಯಾದ ಮತ್ತು ಅಸಮತೋಲಿತ ಬಳಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ ಅವರು, ಭಾರತವು ಮಿಷನ್ ಮೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೃಷಿ, ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲಿತ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ "ಖೇತ್ ಬಚಾವೋ ಅಭಿಯಾನ" ದಂತಹ ಅಭಿಯಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಸಣ್ಣ ಹಿಡುವಳಿದಾರರಿಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರವೇಶ

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರೀಕರಣದ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದ ಶ್ರೀ ಚೌಹಾಣ್, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತರಿಗೂ ದುಬಾರಿ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಬಾಡಿಗೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೃಷಿ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ದೇಶಾದ್ಯಂತ 'ಕಸ್ಟಮ್ ಹೈರಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳು' ಮತ್ತು ಗುಂಪು ಆಧಾರಿತ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಣ್ಣ ಹಿಡುವಳಿದಾರರಿಗೆ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಯುವಜನತೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆ

ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಚೌಹಾಣ್ ಹೇಳಿದರು. ಈ ವಿಷಯವು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯಿತು ಮತ್ತು ಜಂಟಿ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೃಷಿ-ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್‌ಗಳು, ಕೃಷಿ ಉದ್ಯಮಗಳು, ಕೃಷಿ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಸೇವೆಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯುವಕರನ್ನು ಕೃಷಿಯತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಈಗಾಗಲೇ ಸಾವಿರಾರು ಸ್ಟಾರ್ಟ್-ಅಪ್‌ಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು. ನಾವೀನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವಲ್ಲಿ ಯುವಜನರು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ದೇಶಗಳು ಅನುಭವಗಳು ಹಾಗೂ ನೀತಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳ ವಿನಿಮಯದ ಮೂಲಕ ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಜಾಗತಿಕ ಕೃಷಿ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಹೊಸ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಇಂದೋರ್

ಇಂದೋರ್‌ನ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ ಶ್ರೀ ಶಿವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್, ಮಾಲ್ವಾ ಪ್ರದೇಶದ ಆತ್ಮೀಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆತಿಥ್ಯದಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಗಾಢವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಚಪ್ಪನ್ ದುಕಾನ್, ರಾಜವಾಡಾ ಮತ್ತು ಮಾಂಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಭೇಟಿ, ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಮರಣೀಯ ಅನುಭವಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ "ಏಕ್ ಪೇಡ್ ಮಾ ಕೆ ನಾಮ್" ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಾ, ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮೇಘದೂತ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಸಸಿ ನೆಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು "ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ವಾಟಿಕಾ" ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಎಂದು ಅವರು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು. ಈ ಹಿಂದೆ, ಗ್ಲೋಬಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಯುರೋ-ರಷ್ಯನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಇದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಅವರ ತಂಡ, ಹಾಗೆಯೇ ಕೃಷಿ, ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ, ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ನೀತಿ ಆಯೋಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಶ್ರೀ ಚೌಹಾಣ್ ಅವರು ಸ್ಮರಿಸಿದರು. ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಸಭೆಗಳ ಯಶಸ್ವಿ ಆಯೋಜನೆಯು "ಸಂಪೂರ್ಣ ಸರ್ಕಾರಿ ವಿಧಾನ" ಮತ್ತು "ಟೀಮ್ ಇಂಡಿಯಾ" ಮನೋಭಾವದ ಒಂದು ಉಜ್ವಲ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

*****