કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહની ગરિમામય ઉપસ્થિતિમાં, આસામ-નાગાલેન્ડ સરહદી વિસ્તારોમાં ખનિજ તેલની કામગીરીને સરળ બનાવવા માટે આજે નવી દિલ્હીમાં ભારત સરકાર, આસામ સરકાર અને નાગાલેન્ડ સરકાર વચ્ચે એક ત્રિપક્ષીય સમજૂતી જ્ઞાપન (MoU) પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આ પ્રસંગે કેન્દ્રીય પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રી શ્રી હરદીપ સિંહ પુરી, આસામના મુખ્યમંત્રી ડૉ. હિમંતા બિસ્વા સરમા અને નાગાલેન્ડના મુખ્યમંત્રી નેફિયુ રિયો પણ ઉપસ્થિત હતા.

આ પ્રસંગે કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે આજે આપણે એક ઐતિહાસિક ક્ષણના સાક્ષી બન્યા છીએ. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ કરાર તેલ અને કુદરતી ગેસના સંશોધનની સાથે-સાથે ખનિજ ઉત્ખનનની શક્યતાઓ ખોલશે, અને પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીજીના સમૃદ્ધ ઉત્તર-પૂર્વના વિઝનને સાકાર કરવામાં આવી રહેલા એક મોટા અવરોધને દૂર કર્યો છે. શ્રી શાહે જણાવ્યું હતું કે આ કરાર દ્વારા આજે સમગ્ર ઉત્તર-પૂર્વ ‘નેશન ફર્સ્ટ’ ની ભાવના સાથે આગળ વધી રહ્યું છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે, બંને રાજ્યોએ નક્કી કર્યું છે કે તેઓ ભારતના તેલ સંશોધનમાં કોઈ અવરોધ આવવા દેશે નહીં પરંતુ પરસ્પર સહયોગના માર્ગ પર આગળ વધશે, કારણ કે આ સંસાધનો રાષ્ટ્રીય સંપત્તિ સમાન છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી અને સહકારિતા મંત્રી શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે નાગાલેન્ડના મુખ્યમંત્રીએ માહિતી આપી છે કે, 6 નિયુક્ત ક્ષેત્રો સિવાય, રાજ્ય સરકાર સમગ્ર રાજ્યમાં તેલ સંશોધન માટે સંમત થઈ છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આસામ સરકાર પણ આ બાબતે સંમત છે, કારણ કે આ તમામ હિસ્સેદારો (Stakeholders) માટે વિન-વિન (બંને પક્ષે ફાયદાકારક) પરિસ્થિતિ છે. ગૃહ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે આ ત્રિપક્ષીય કરાર સમગ્ર ઉત્તર-પૂર્વ ક્ષેત્રમાં ખનિજ સંશોધન અને ઉત્ખનનનો માર્ગ મોકળો કરશે.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે ઉત્તર-પૂર્વમાં માત્ર તેલ અને ગેસનો વિપુલ ભંડાર જ નથી પરંતુ ખનિજોની અગાધ સંપત્તિ પણ છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, આ MoU પર હસ્તાક્ષર થવાથી, હાલની 1,000-1,500 બેરલ પ્રતિ દિવસની ઉત્ખનન ક્ષમતામાં દસ ગણા કરતાં વધુ વધારો થવાની સંભાવના છે.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી શ્રી અમિત શાહે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે નાગાલેન્ડમાં ઉપલબ્ધ તેલ અને ગેસના સંસાધનોનું ઉત્ખનન આ ક્ષેત્રમાં વિદેશી સ્ત્રોતો પર ભારતની નિર્ભરતામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કરશે. તેમણે કહ્યું કે, આવા કરારના અભાવે અને કેટલાક લાંબા સમયથી ચાલી આવતા પડકારોને કારણે, બંને રાજ્યોનો આર્થિક વિકાસ લાંબા સમય સુધી પ્રભાવિત રહ્યો હતો. જો કે, તેમણે નોંધ્યું હતું કે આજે હસ્તાક્ષર કરાયેલ કરાર આસામ અને નાગાલેન્ડ બંનેના આર્થિક વિકાસ માટે એક મોટો માર્ગ ખોલશે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે આ ત્રિપક્ષીય કરાર કરતાં સહકારી સંઘવાદનું બીજું કોઈ મોટું ઉદાહરણ હોઈ શકે નહીં.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ સત્તા સંભાળ્યા ત્યારથી ઉત્તર-પૂર્વને પોતાના ધ્યાનના કેન્દ્રમાં રાખ્યું છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી એકમાત્ર એવા પ્રધાનમંત્રી છે જેમણે આઝાદી પછી ઉત્તર-પૂર્વની સૌથી વધુ મુલાકાત લીધી છે. ગૃહ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ઉત્તર-પૂર્વમાં શાંતિ અને વિકાસ લાવવા માટે મોદીજી દ્વારા કરવામાં આવેલા પ્રયાસો સ્વતંત્ર ભારતના ઇતિહાસમાં અજોડ છે. શ્રી શાહે જણાવ્યું હતું કે 2019 થી, 12 વિવિધ કરારો પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા છે, જે સમગ્ર પ્રદેશમાં શાંતિ સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદ કરે છે અને જેના પરિણામે હિંસામાં આશરે 80 ટકાનો ઘટાડો થયો છે. તેમણે કહ્યું કે આ કરારો વિના ઉત્તર-પૂર્વમાં જે ગતિએ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું વિસ્તરણ થયું છે તે શક્ય ન બન્યું હોત.

કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે મોદી સરકાર હેઠળ ઉત્તર-પૂર્વમાં પ્રવાસન અને રોકાણમાં વધારો થયો છે, અને ઔદ્યોગિક શાંતિના કારણે ખાનગી ક્ષેત્રના રોકાણમાં પણ વધારો થયો છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ઉત્તર-પૂર્વ ક્ષેત્રના 80% થી વધુ ભાગને આર્મ્ડ ફોર્સિસ (સ્પેશિયલ પાવર્સ) એક્ટ (AFSPA) માંથી મુક્ત કરવામાં આવ્યો છે. ગૃહ મંત્રીએ વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે, એક કે બે રાજ્યોને બાદ કરતાં, આગામી વર્ષ સુધીમાં સમગ્ર ઉત્તર-પૂર્વમાંથી AFSPA સંપૂર્ણપણે પાછો ખેંચી લેવામાં આવશે.

શ્રી અમિત શાહે જણાવ્યું હતું કે આજે દેશના વિકાસ, ઉત્તર-પૂર્વની સમૃદ્ધિ અને 'આત્મનિર્ભર ભારત' ના વિઝનને મજબૂત કરવા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ દિવસ છે. તેમણે ટિપ્પણી કરી હતી કે ઊર્જા વિના રાષ્ટ્રનો વિકાસ અશક્ય છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ભારત અને સમગ્ર વિશ્વ હાલમાં અમેરિકા, ઇરાન અને ઇઝરાયેલ સંબંધી સંઘર્ષોને કારણે ગંભીર સંકટનો સામનો કરી રહ્યા છે. વર્તમાન વૈશ્વિક કટોકટી વચ્ચે આ ત્રિપક્ષીય કરાર કેટલો જલ્દી ફાયદાકારક સાબિત થશે તેની ચોક્કસ આગાહી કરવી મુશ્કેલ છે, પરંતુ તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે યોગ્ય સમયે, તે ભારતને મોટી રાહત આપશે અને આપણી સ્વનિર્ભરતામાં વધારો કરશે. ગૃહ મંત્રીએ ઉમેર્યું હતું કે આ કરારે ખનિજ ઉત્ખનન માટે નવી શક્યતાઓ ખોલી છે અને માત્ર 6 નિયુક્ત ક્ષેત્રોથી આગળ વધીને—સમગ્ર નાગાલેન્ડમાં સંશોધનનો વ્યાપ વિસ્તાર્યો છે. આ પહેલ માત્ર બંને રાજ્યોમાં સમૃદ્ધિ જ નહીં લાવે પરંતુ પરસ્પર સંવાદિતા વધારશે અને વિકાસને નવી ગતિ આપશે.

ગૃહમંત્રીએ આશા વ્યક્ત કરી હતી કે ઉત્તર-પૂર્વના તમામ વિવાદો—પછી તે સરહદો સંબંધિત હોય કે કાયદો અને વ્યવસ્થાના હોય—તે ધીમે-ધીમે ઉકેલાઈ જશે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે વિવિધ જૂથો સાથે કરારો કરવામાં આવ્યા છે. અમે 50% થી વધુ સરહદ વિવાદો ઉકેલી લીધા છે, અને આજે એક નવી શરૂઆત થઈ રહી છે. શ્રી શાહે જણાવ્યું હતું કે ઉત્તર-પૂર્વના સ્વર્ણિમ ભવિષ્યમાં આશા અને વિશ્વાસને મજબૂત કરવા તરફનું આ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.

આજે હસ્તાક્ષર કરાયેલ ત્રિપક્ષીય કરાર ઓળખવામાં આવેલા રસ ધરાવતા વિસ્તારોમાં પેટ્રોલિયમ સંશોધન અને ઉત્પાદન પ્રવૃત્તિઓ માટે સ્થિર, સુરક્ષિત અને અનુકૂળ વાતાવરણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે ભારત સરકાર અને આસામ તથા નાગાલેન્ડની રાજ્ય સરકારોની સહિયારી પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.

આ MoU આ વિસ્તારમાં ખનિજ તેલની કામગીરીને સરળ બનાવવા, કામગીરીની સાતત્યતા, કર્મચારીઓ અને અસ્કયામતોની સુરક્ષા અને સલામતી, અને તમામ હિસ્સેદારો વચ્ચે અસરકારક સંકલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક સંકલિત માળખું સ્થાપિત કરે છે. આ માળખું સંશોધન અને ઉત્પાદન પ્રવૃત્તિઓને ટેકો આપશે, અપસ્ટ્રીમ પેટ્રોલિયમ ક્ષેત્રમાં રોકાણને પ્રોત્સાહિત કરશે અને ભારતના ઊર્જા સુરક્ષાના ઉદ્દેશ્યોમાં યોગદાન આપશે તેવી અપેક્ષા છે.

ગૃહ મંત્રાલયે પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય, અને આસામ તથા નાગાલેન્ડની સરકારો સાથે ગાઢ સંકલન કરીને આ MoU પર હસ્તાક્ષર કરવા તરફ દોરી જતી ચર્ચાઓને સરળ બનાવી હતી. આ કરાર આ વિસ્તારમાં ચાલી રહેલી અને ભવિષ્યની હાઇડ્રોકાર્બન કામગીરી માટે વધુ નિશ્ચિતતા અને સ્થિરતા પ્રદાન કરશે તેવી અપેક્ષા છે.

આ MoU તમામ સંબંધિત પક્ષોના હિતોનું રક્ષણ કરતી વખતે હાઇડ્રોકાર્બન ક્ષેત્રના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટે તમામ હિસ્સેદારો વચ્ચે સહકારી સંઘવાદની ભાવના અને રચનાત્મક જોડાણને રેખાંકિત કરે છે.

ભારત સરકાર સહયોગી અને પારદર્શક પદ્ધતિઓ દ્વારા સંશોધન અને ઉત્પાદન પ્રવૃત્તિઓને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે, જેનાથી રાષ્ટ્રીય ઊર્જા સુરક્ષા અને આર્થિક વિકાસમાં યોગદાન મળશે.

SM/IJ/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com