ભારત સરકારે માઇક્રોફાઇનાન્સ ઇન્સ્ટિટ્યુશન્સ-2.0 (CGSMFI-2.0) માટે ક્રેડિટ ગેરંટી યોજનાની માન્યતા 31.8.2026 સુધી અથવા ₹20,000 કરોડની રકમની ગેરંટી જારી કરવામાં આવે ત્યાં સુધી, જે પણ વહેલું હોય ત્યાં સુધી લંબાવવાની મંજૂરી આપી છે. ભારત સરકારે મોટા કદની NBFC-MFIs/MFIs માટે મર્યાદિત મહત્તમ લોન રકમ ₹300 કરોડથી વધારીને ₹1000 કરોડ કરવાની પણ મંજૂરી આપી છે, જે 20% એસેટ્સ અંડર મેનેજમેન્ટ (AUM) ની એકંદર ટોચમર્યાદા હેઠળ છે.

અસર: મોટા કદની NBFC-MFIs/MFIs માટે કેપ્ડ (મર્યાદિત) કરાયેલી મહત્તમ લોનની રકમમાં વધારો થવાથી યોજનાનો વધુ સારો ઉપયોગ થવાની અને MFI ક્ષેત્રમાં ક્રેડિટ ફ્લો (ધિરાણ પ્રવાહ) વધવાની અપેક્ષા છે.

પૃષ્ઠભૂમિ: કેન્દ્ર સરકારે 20 માર્ચ 2026ના રોજ CGSMFI-2.0 યોજના શરૂ કરી હતી. આ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય બેંકો/નાણાકીય સંસ્થાઓ (FIs) દ્વારા નોન-બેંકિંગ ફાઇનાન્સિયલ કંપની-માઇક્રોફાઇનાન્સ ઇન્સ્ટિટ્યૂશન્સ (NBFC-MFIs) અને MFIને નાના ઉધાર લેનારાઓને આગળ ધિરાણ આપવા માટે વિસ્તૃત કરવામાં આવેલી નાણાકીય સહાય પર અપેક્ષિત નુકસાન સામે નેશનલ ક્રેડિટ ગેરંટી ટ્રસ્ટી કંપની લિમિટેડ (NCGTC) દ્વારા ગેરંટી કવર પૂરું પાડવાનો છે. આજની તારીખ સુધીમાં આ યોજના હેઠળ કુલ ₹770 કરોડની લોન મંજૂર કરવામાં આવી છે.

યોજનાની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ:

• પાત્ર ઉધાર લેનારાઓ (એલિજિબલ બોરોઅર્સ): સમયસમય પર RBI દ્વારા નિર્ધારિત માઇક્રો ફાઇનાન્સની નિયમનકારી વ્યાખ્યાની અંદર આવતા હાલના અથવા નવા નાના ઉધાર લેનારાઓ.
• ગેરંટી કવરેજ: નાની સંસ્થાઓ માટે બાકી રકમના 80%, મધ્યમ સંસ્થાઓ માટે 75% અને મોટી NBFC-MFIs/MFIs માટે 70%.
• ગેરંટી ફી: મંજૂર રકમ પર વાર્ષિક 0.50% (પ્રથમ વર્ષ માટે) અને બાકી રહેલી રકમ પર (ત્યારબાદના વર્ષો માટે).
• વ્યાજ દર: મેમ્બર લેન્ડિંગ ઇન્સ્ટિટ્યુશન્સ (MLIs) દ્વારા NBFC-MFIs અથવા MFIs ને આપવામાં આવતી લોન પર વ્યાજ દર EBLR અથવા MCLR + વાર્ષિક 2% પર મર્યાદિત રહેશે. જ્યારે નાના ઉધાર લેનારાઓને આગળ ધિરાણ (ઓન-લેન્ડિંગ) આપતી વખતે, આ MFIs/NBFC-MFIs એ વ્યાજ દર છેલ્લા 6 મહિનાના ધિરાણના સરેરાશ દર કરતા 1% ઓછો રાખવાનો રહેશે.

SM/BS/JD