કેન્દ્રીય કૃષિ તેમજ કિસાન કલ્યાણ તથા ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે “ખેત બચાવો અભિયાન” ને માત્ર એક જાગરૂકતા કાર્યક્રમ નહીં, પરંતુ ખેત, કિસાન અને ગામને જોડનારો વ્યાપક રાષ્ટ્રીય અભિયાન બનાવવાનો સંદેશ આપ્યો છે. આજે દિલ્હીમાં આ અભિયાનની તૈયારીના સંબંધમાં શ્રી શિવરાજ સિંહે ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક લઈને અભિયાનનો ફોકસ સંતુલિત તેમજ વિવેકપૂર્ણ ઉર્વરક વપરાશ, હવામાનના પડકારના પગલે સમયસર કિસાન સલાહ, પંચાયત સ્તર પર સક્રિય ભાગીદારી અને યોજનાઓના લાભને સીધા ગામ સુધી પહોંચાડવા પર રાખવાની વાત કરી હતી.   

1 જૂનથી શરૂ થઈ રહેલા મહિનાભર ચાલનારા “ખેત બચાવો અભિયાન” ને પ્રભાવી અને પરિણામકારી બનાવવા માટે કેન્દ્રીય કૃષિ મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે અધિકારીઓને નિર્દેશ આપ્યા કે અભિયાનનો ફોકસ ખેતને બચાવવા, ખર્ચને સંતુલિત કરવા અને કિસાનને સાચા સમય પર સાચું માર્ગદર્શન આપવા પર હોવો જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે આ અભિયાન ઉપરથી નીચે સુધી નહીં, પરંતુ પંચાયતથી લઈને રાજ્ય અને કેન્દ્ર સુધી સાજી ભાગીદારીના મોડલ પર ચાલશે.

બેઠકમાં, કેન્દ્રીય મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે ભાર મૂક્યો હતો કે રાસાયણિક ખાતરોનો ઉપયોગ ઘટાડવો, ખાસ કરીને અસંતુલિત ઉપયોગ, આ અભિયાનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રહેશે. ધ્યેય ખેડૂતોને માટી પરીક્ષણના આધારે ખાતરો અને અન્ય કૃષિ ઇનપુટ્સના સંતુલિત અને યોગ્ય માત્રામાં ઉપયોગ વિશે શિક્ષિત કરવાનો અને લીલા ખાતર, કાર્બનિક અને જૈવિક ઉત્પાદનોનો ઉપયોગ વધારવાનો અને સંકલિત પોષક વ્યવસ્થાપન (INM) પર પ્રદર્શનો યોજવાનો છે.

કૃષિ મંત્રી શ્રી ચૌહાણે કહ્યું કે આવનારા સમયને લઈને જે હવામાન સંબંધી ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે, તેના પગલે કિસાનોને વ્યાવહારિક સલાહ આપવામાં આવશે કે તેઓ શું કરે, શું ન કરે, કયો પાક લે, ક્યાં પાક વૈવિધ્યીકરણ અપનાવે અને ઓછા પાણી કે જોખમની સ્થિતિમાં કયા વિકલ્પો વધુ સારા રહેશે. અભિયાનનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર સંદેશ આપવાનો નથી, પરંતુ ખેત-સ્તર પર કિસાનને સ્થિતિ-વિશેષના અનુરૂપ સલાહ આપવાનો હશે.

બેઠકમાં એ પણ કહ્યું કે પંચાયત સ્તર પર આ અભિયાનને મજબૂત આધાર આપવામાં આવશે. પંચાયત સ્તર પર મેકેનાઇઝેશનની મશીનોનું વિતરણ, યોજનાઓનો લાભ અને જ્યાં સંભવ હોય ત્યાં સરકારી કાર્યક્રમોનો પ્રત્યક્ષ લાભ પણ આ જ અભિયાન અંતર્ગત જોડવા માટે શિવરાજ સિંહે નિર્દેશિત કર્યા.

શ્રી ચૌહાણે એ પણ કહ્યું કે અભિયાનને માત્ર વિભાગીય દાયરામાં સીમિત રાખવામાં આવશે નહીં. રાજ્યોના મુખ્યમંત્રીઓથી આગ્રહ કરવામાં આવશે અને મંત્રીઓ, સાંસદો, ધારાસભ્યો તથા અન્ય જનપ્રતિનિધિઓથી પણ ભાગીદારી સુનિશ્ચિત કરવાનો પ્રયાસ થશે, જેથી આ અભિયાન એક વહીવટી કાર્યક્રમથી આગળ વધીને જનસહભાગિતાનું મજબૂત મોડલ બની શકે. તેમણે કહ્યું કે આ દૃષ્ટિકોણ અભિયાનને પ્રારંભિક દિવસોથી જ રાજકીય, સામાજિક અને સ્થાનિક ઊર્જા આપશે.

બેઠકમાં જણાવવામાં આવ્યું કે અભિયાન માટે KVKs ને તમામ સહભાગી સંસ્થાઓ માટે પ્રમુખ સમન્વયકની ભૂમિકા આપવામાં આવી છે, 1650થી વધુ ટીમો બનાવવામાં આવી છે. વધુ ઉર્વરક વપરાશ વાળા 100 જિલ્લાઓ માટે 500 ટીમો ગઠિત કરવામાં આવી છે, જેમાં KVK, ICAR સંસ્થાન, AICRP કેન્દ્રોના વૈજ્ઞાનિકો અને કૃષિ વિભાગના અધિકારીઓ સામેલ હશે, જ્યારે ICAR સંસ્થાનો અને KVKsની 1150થી વધુ બહુવિષયક ટીમો પણ સમાંતર રૂપથી કામ કરશે.   

શ્રી શિવરાજ સિંહે કહ્યું કે અભિયાનને માત્ર ખાતર પ્રબંધન સુધી સીમિત રાખવામાં આવશે નહીં, પરંતુ યોજનાઓનો લાભ પણ ખેત સુધી પહોંચાડવામાં આવશે. કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ, પીએમ-કિસાનથી વંચિત રહી ગયેલા લાભાર્થીઓને જોડવા, કઠોળ-તેલીબિયાં મિશન, ઓઇલ પામ, કોટન મિશન, સંતુલિત પોષણ, માટી સ્વાસ્થ્ય, જળ-સંરક્ષણ અને ક્ષેત્ર-વિશેષ કૃષિ સલાહ જેવી પ્રવૃત્તિઓને સમન્વિત રૂપમાં જોડવાનો દૃષ્ટિકોણ અભિયાનને બહુઉદ્દેશીય અને પ્રભાવી બનાવશે.

કેન્દ્રીય મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહે બેઠકમાં કહ્યું કે અભિયાનની સફળતાની ચાવી એ જ છે કે સંદેશ વ્યાવહારિક હોય, જમીન પર દેખાય અને સ્થાનિક સંરચના તેની સાથે જોડાયેલી હોય. તેથી ફર્ટિલાઇઝરના ઓછા અને સંતુલિત વપરાશ, હવામાનના અનુરૂપ ખેતીની સલાહ, પંચાયત-સ્તરની સક્રિયતા, મશીનરી અને યોજનાઓના લાભનો સમાવેશ તથા જનપ્રતિનિધિઓની ભાગીદારી; આ બુનિયાદી બિંદુઓ પર અભિયાન દરમિયાન ધ્યાન રાખવામાં આવે. અભિયાનની દિશા સાફ છે: ખેત બચે, ખર્ચ સંભાળી શકાય, માટી સુધરે, કિસાન જાગરૂક બને અને ગામ સ્તર પર કૃષિ પ્રબંધનની નવી સંસ્કૃતિ વિકસિત થાય.

SM/BS/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com