ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਕਾਸ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਸਾਲ 2025-26 ਲਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਗਾਊਂ ਅਨੁਮਾਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਸਰਕਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਤੀਜੇ ਹੁਣ ਰਿਕਾਰਡ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੀਜੇ ਅਗਾਊਂ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੁੱਲ ਅਨਾਜ ਉਤਪਾਦਨ 3765.63 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲਗਭਗ 188 ਲੱਖ ਟਨ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 3577.32 ਲੱਖ ਟਨ ਨਾਲੋਂ 5.3 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਤਪਾਦਨ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਖੁਰਾਕ ਪ੍ਰਦਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ 2025-26 ਲਈ ਤੀਜਾ ਅਗਾਊਂ ਅਨੁਮਾਨ, ਦੇਸ਼ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਿਸਾਨ - ਪੱਖੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਸਰਕਾਰ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਸੁਧਾਰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਫਸਲ-ਵਾਰ ਸੰਖੇਪ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁੱਲ ਅਨਾਜ ਉਤਪਾਦਨ 3765.63 ਲੱਖ ਟਨ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਚੌਲ 1540.24 ਲੱਖ ਟਨ, ਕਣਕ 1206.57 ਲੱਖ ਟਨ ਅਤੇ ਮੱਕੀ 550.93 ਲੱਖ ਟਨ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਅੰਨ 175.84 ਲੱਖ ਟਨ, ਅਰਹਰ 35.92 ਲੱਖ ਟਨ, ਛੋਲੇ 125.14 ਲੱਖ ਟਨ ਅਤੇ ਮਸੂਰ 17.62 ਲੱਖ ਟਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁੱਲ ਤੇਲ ਬੀਜ ਉਤਪਾਦਨ 430.59 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮੂੰਗਫਲੀ 130.74 ਲੱਖ ਟਨ, ਸੋਇਆਬੀਨ 125.96 ਲੱਖ ਟਨ ਅਤੇ ਰੇਪਸੀਡ ਅਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ 137.68 ਲੱਖ ਟਨ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੈ। ਗੰਨਾ 5000.63 ਲੱਖ ਟਨ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਕਪਾਹ 290.24 ਲੱਖ ਗੰਢਾਂ ਅਤੇ ਜੂਟ 91.76 ਲੱਖ ਗੰਢਾਂ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਫਸਲ-ਵਾਰ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ 2024-25 ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਚੌਲਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 1540.24 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 2024-25 ਵਿੱਚ 1501.84 ਲੱਖ ਟਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ 38.40 ਲੱਖ ਟਨ ਦਾ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਣਕ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 1206.57 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 1179.45 ਲੱਖ ਟਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 27.12 ਲੱਖ ਟਨ ਵੱਧ ਹੈ। ਅਨਾਜ ਉਤਪਾਦਨ 175.84 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਮੱਕੀ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 550.93 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 434.09 ਲੱਖ ਟਨ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 116.84 ਲੱਖ ਟਨ ਵੱਧ ਹੈ। ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਅਤੇ ਮੋਟੇ ਅਨਾਜ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ 744.72 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਦਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਅਰਹਰ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 35.92 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 36.24 ਲੱਖ ਟਨ ਦੇ ਲਗਭਗ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਛੋਲਿਆਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 125.14 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 111.14 ਲੱਖ ਟਨ ਨਾਲੋਂ 14.00 ਲੱਖ ਟਨ ਵੱਧ ਹੈ। ਦਾਲਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 17.62 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਤੇਲ ਬੀਜ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਤੇਲ ਬੀਜ ਉਤਪਾਦਨ 430.59 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਮੂੰਗਫਲੀ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 130.74 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 119.42 ਲੱਖ ਟਨ ਨਾਲੋਂ 11.32 ਲੱਖ ਟਨ ਵੱਧ ਹੈ। ਸੋਇਆਬੀਨ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 125.96 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਰੇਪਸੀਡ ਅਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 137.68 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 126.67 ਲੱਖ ਟਨ ਨਾਲੋਂ 11.01 ਲੱਖ ਟਨ ਵੱਧ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਪਾਰਕ ਫਸਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਗੰਨੇ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 5000.63 ਲੱਖ ਟਨ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ 4546.11 ਲੱਖ ਟਨ ਨਾਲੋਂ 454.52 ਲੱਖ ਟਨ ਵੱਧ ਹੈ। ਕਪਾਹ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 290.24 ਲੱਖ ਗੰਢਾਂ (ਹਰੇਕ ਗੰਢ ਦਾ ਭਾਰ 170 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਜੂਟ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 91.76 ਲੱਖ ਗੰਢਾਂ (ਹਰੇਕ ਗੰਢ ਦਾ ਭਾਰ 180 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।

ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੀਜੇ ਅਗਾਊਂ ਅਨੁਮਾਨ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਫੂਡ ਗਰੇਂਨਸ, ਮੁੱਖ ਅਨਾਜ, ਤੇਲ ਬੀਜ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਫਸਲਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵਰਾਜ ਸਿੰਘ ਚੌਹਾਨ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ICAR) ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੋਜ ਨੇ ਵੀ ਮੁੱਖ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਉੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਵਾਯੂ-ਲਚਕੀਲੇ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਵਿਕਾਸ, ਮੀਂਹ-ਅਧਾਰਿਤ ਉਤਪਾਦਨ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ, ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਖੋਜ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਕਸਿਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਸੰਕਲਪ ਅਭਿਆਨ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲਵਾਯੂ-ਲਚਕੀਲੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ, ਬਿਹਤਰ ਫਸਲ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿਧੀਆਂ, ਮੀਂਹ-ਅਧਾਰਿਤ ਖੇਤੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਲਾਹ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

2025-26 ਵਿੱਚ, ICR ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤੀਬਾੜੀ-ਜਲਵਾਯੂ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ 339 ਫਸਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ, ਤੇਲ ਬੀਜ, ਦਾਲਾਂ, ਵਪਾਰਕ ਫਸਲਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। 2024-25 ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰੀਡਰ ਬੀਜ ਉਤਪਾਦਨ 109,370.2 ਕੁਇੰਟਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਬੀਜ ਉਤਪਾਦਨ 433,114.7 ਕੁਇੰਟਲ ਸੀ। ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਜਲ ਸਰੋਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਜਲਵਾਯੂ-ਸਮਾਰਟ ਖੇਤੀਬਾੜੀ, ਡਿਜੀਟਲ ਸੋਇਲ ਇਨਟੈਲੀਜੇਂਸ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਨਵੀਨਤਾਵਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਫਸਲਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।

***************

ਆਰਸੀ / ਐੱਸਐੱਮ /ਏਕੇ