VB-G RAM G કાયદા, 2025 ના રોલઆઉટ (શરૂઆત) અને કાર્યાન્વયન માટેની સજ્જતાની સમીક્ષા કરવા માટે આજે ગ્રામીણ વિકાસ મંત્રાલયના ગ્રામીણ વિકાસ વિભાગ (DoRD) ના સચિવ શ્રી રોહિત કંસલના અધ્યક્ષપદ હેઠળ એક બેઠક યોજાઈ હતી. આ બેઠકમાં મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અને રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના પ્રતિનિધિઓએ ભાગ લીધો હતો.

બેઠક દરમિયાન, DoRD ના સચિવે મહાત્મા ગાંધી નરેગામાંથી VB-G RAM G કાયદા હેઠળના સુધારેલા માળખામાં સુચારુ પરિવર્તન માટે રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો દ્વારા હાથ ધરવામાં આવી રહેલી પ્રારંભિક પ્રવૃત્તિઓની સ્થિતિની સમીક્ષા કરી હતી. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને કાયદાની શરૂઆત પછી તેના સીમલેસ (અડચણ રહિત) કાર્યાન્વયનને સુનિશ્ચિત કરવા માટે સમયબદ્ધ રીતે તમામ મહત્વપૂર્ણ પ્રારંભિક પગલાં પૂર્ણ કરવા સલાહ આપવામાં આવી હતી.

બેઠક દરમિયાન સમીક્ષા કરાયેલી પ્રારંભિક પ્રવૃત્તિઓમાં સુધારેલા માળખાના કાર્યાન્વયન માટે જરૂરી વિવિધ રાજ્ય-સ્તરીય પ્રારંભિક પગલાં સામેલ હતા, જેમ કે રાજ્ય VB-G RAM G યોજનાના નોટિફિકેશન (સૂચના) માટેની તૈયારી, કાયદા હેઠળ રાજ્ય-વિશિષ્ટ નિયમોની રચના, DBT-SPARSH અને SNA-SPARSH માટે ટેકનિકલ એકીકરણ, અને સહભાગી આયોજન અભિગમ દ્વારા ગ્રામસભા દ્વારા યોગ્ય રીતે મંજૂર કરાયેલ યુક્તધારા (Yuktdhara) પોર્ટલ દ્વારા કાર્યોની પર્યાપ્ત શેલ્ફ (યાદી) તૈયાર કરવા સહિત અન્ય જરૂરી નાણાકીય, તકનીકી અને વહીવટી વ્યવસ્થાઓ. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને જરૂરી બજેટરી જોગવાઈઓ કરવા અને 1 જુલાઈથી VB-G RAM G ના અમલીકરણ માટે પર્યાપ્ત નાણાકીય ફાળવણી સુનિશ્ચિત કરવા માટે પણ સલાહ આપવામાં આવી હતી. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને સુધારેલા માળખામાં સુચારુ સંક્રમણ માટે મહાત્મા ગાંધી નરેગા હેઠળની બાકી જવાબદારીઓની સમયસર પતાવટ અને સમાધાન સુનિશ્ચિત કરવા માટે વધુમાં સલાહ આપવામાં આવી હતી.

શ્રી રોહિત કંસલે 1 જુલાઈ, 2026 પહેલા તમામ પ્રારંભિક પ્રવૃત્તિઓ સમયસર પૂર્ણ થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને તકનીકી ટીમો સહિતના તમામ હિસ્સેદારો વચ્ચે ગાઢ સંકલનની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે રેખાંકિત કર્યું હતું કે મહાત્મા ગાંધી નરેગામાંથી VB-G RAM G માં સંક્રમણ એ ગ્રામીણ રોજગાર અને આજીવિકાના માળખામાં એક મોટો સુધારો દર્શાવે છે, અને તેથી કેન્દ્ર અને રાજ્ય બંને સ્તરે સંકલિત પ્રયાસોની જરૂર છે.

DoRD ના સચિવે રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને VB-G RAM G કાયદા, 2025 ના કાર્યાન્વયન માટે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા અગાઉથી હાથ ધરવામાં આવેલી વિવિધ પ્રારંભિક પ્રવૃત્તિઓ વિશે પણ માહિતગાર કર્યા હતા. આ સંદર્ભમાં, VB-G RAM G હેઠળ સ્વીકાર્ય કાર્યોની વચગાળાની યાદી પ્રતિભાવો અને સૂચનો માટે તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે પહેલેથી જ શેર કરવામાં આવી છે. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને સ્થાનિક જરૂરિયાતોને આધારે વધારાના કાર્યોની દરખાસ્ત કરવા માટે પણ વિનંતી કરવામાં આવી છે, જેને કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા VB-G RAM G કાયદા, 2025 ની અનુસૂચિ I હેઠળ ધ્યાનમાં લેવામાં આવી શકે છે.

મંત્રાલયે રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને માહિતગાર કર્યા કે VB-G RAM G કાયદા, 2025 હેઠળના વિવિધ મુસદ્દા નિયમો (ડ્રાફ્ટ રૂલ્સ) 22.05.2026 ના રોજ જારી કરવામાં આવ્યા છે અને અંતિમ સ્વરૂપ આપતા પહેલા 30 દિવસના સમયગાળા માટે વ્યાપક જાહેર પરામર્શ માટે ઇ-ગેઝેટમાં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા છે. આ નિયમોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:

• VB-G RAM G સેન્ટ્રલ ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી કાઉન્સિલ નિયમો, 2026
• VB-G RAM G વેતન અને બેરોજગારી ભથ્થાની ચુકવણીની રીતના નિયમો, 2026
• VB-G RAM G વિધાનમંડળ વિનાના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના નિયમો માટેની યોજનાના ખર્ચ અને ધોરણસરની ફાળવણી કરતાં વધુ રાજ્ય દ્વારા કરાયેલા ખર્ચની રીત અને પ્રક્રિયાના નિયમો, 2026
• VB-G RAM G નેશનલ લેવલ સ્ટીયરિંગ કમિટી નિયમો, 2026
• VB-G RAM G ફરિયાદ નિવારણ નિયમો, 2026
• VB-G RAM G વહીવટી ખર્ચ નિયમો, 2026
• VB-G RAM G નિયમો, 2026 હેઠળ અસ્થાયી જોગવાઈઓ (ટ્રાન્ઝિશનલ પ્રોવિઝન્સ)
• VB-G RAM G ધોરણસરની ફાળવણીના નિયમો, 2026 માટેના ઉદ્દેશ્ય પરિમાણો (ઓબ્જેક્ટિવ પેરામીટર્સ)

સુધારેલા માળખા હેઠળ આયોજન અને અમલીકરણની સુવિધા માટે ગ્રામ પંચાયતોને A/B/C શ્રેણીઓમાં વર્ગીકૃત કરવા માટેનું એક સૂચક માળખું પણ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે શેર કરવામાં આવ્યું છે. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને સલાહ આપવામાં આવી છે કે તેઓ રાજ્ય-વિશિષ્ટ જરૂરિયાતો અને આવશ્યકતાઓના આધારે આવા વર્ગીકરણ માટે યોગ્ય માપદંડો અપનાવી શકે છે.

મંત્રાલયે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, સજ્જતાની સમીક્ષા કરવા, જરૂરી સહાય પૂરી પાડવા, અમલીકરણ સંબંધિત મુદ્દાઓ પર પરામર્શની સુવિધા આપવા અને નવા માળખામાં સુચારુ સંક્રમણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે સાપ્તાહિક ધોરણે રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે નિયમિત પરામર્શ અને સમીક્ષા બેઠકો યોજવામાં આવી રહી છે.

શ્રી કંસલે વધુમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે 1 જુલાઈ, 2026 ના રોજ VB-G RAM G કાયદો શરૂ થાય ત્યાં સુધી મહાત્મા ગાંધી નરેગા હેઠળના કાર્યો અવિરતપણે ચાલુ રહેવા જોઈએ. આ સંદર્ભમાં, રોજગાર નિર્માણની સાતત્યતા અને ઉન્નત માળખામાં સુચારુ સંક્રમણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો માટે તેમની અંદાજિત માંગના આધારે જૂન, 2026 ના મહિના માટે પૂરતું લેબર બજેટ મંજૂર કરવામાં આવ્યું છે.

આ ઉપરાંત, શ્રી કંસલે રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને માહિતી આપી હતી કે સંક્રમણ દરમિયાન ભંડોળનો અવિરત પ્રવાહ અને કાર્યોનું સતત અમલીકરણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે મહાત્મા ગાંધી  નરેગા હેઠળ વેતન, સામગ્રી, વહીવટી અને સોશિયલ ઓડિટ યુનિટના ઘટકો માટે ₹26,971 કરોડની મધર સેન્શન્સ (મુખ્ય મંજૂરીઓ) જારી કરવામાં આવી છે. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ભંડોળનો સમયસર ઉપયોગ અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં રોજગારીની માગને પૂરતી રીતે પહોંચી વળવા માટે ચાલુ કાર્યોનું સુચારુ અમલીકરણ સુનિશ્ચિત કરવા સલાહ આપવામાં આવી હતી.

રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને પાયાના સ્તરે કાર્યોની પર્યાપ્ત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા, રોજગારી માટેની તમામ સાચી માગોનો સ્વીકાર કરવા અને ગ્રામીણ પરિવારોને, ખાસ કરીને કૃષિના મુખ્ય લીન સીઝન (કૃષિ પ્રવૃત્તિ ઓછી હોય તેવા સમય) દરમિયાન સમયસર રોજગારીની તકો પૂરી પાડવા માટે જરૂરી પગલાં લેવા સલાહ આપવામાં આવી હતી. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને સુધારેલા માળખાની શરૂઆત પહેલા મહાત્મા ગાંધી નરેગા હેઠળ ચાલુ કાર્યોને સમયસર પૂર્ણ કરવા માટે કેન્દ્રિત અભિગમ અપનાવવાની પણ સલાહ આપવામાં આવી હતી. જો કે, એ વાત પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો કે 30 જૂન, 2026 ના રોજ ચાલુ રહેલા કાર્યોને VB-G RAM G ની જોગવાઈઓ સાથે સુસંગતતા જાળવી રાખીને VB-G RAM G હેઠળ સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવશે.

શ્રી કંસલે પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે મંત્રાલય દેશભરમાં ઉન્નત ગ્રામીણ રોજગાર અને આજીવિકાના માળખાના સુચારુ કાર્યાન્વયનને સુનિશ્ચિત કરવા માટે રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે મળીને કામ કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.

SM/DK/JD