ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಇಲಾಖೆ (ಡಿ.ಡಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎಸ್.) ಇಂದು ವಿಡಿಯೊ ಸಮಾವೇಶ ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಪೇಜಲ್ ಸಂವಾದದ 8 ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು/ಉಪ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜೆಜೆಎಂ ಮಿಷನ್ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ (ಜೆಜೆಎಂ) 2.0 ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ (ಎನ್ಜೆಜೆಎಂ) ನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಮಿಷನ್ ನಿರ್ದೇಶಕ ಶ್ರೀ ಕಮಲ್ ಕಿಶೋರ್ ಸೋನ್ ಮತ್ತು ಡಿಡಿಡಬ್ಲ್ಯೂಎಸ್ ನ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಡಿಡಿಡಬ್ಲ್ಯೂಎಸ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಶ್ರೀ ಅಶೋಕ್ ಕೆ.ಕೆ. ಮೀನಾ ಅವರು ಸಂವಾದದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಡಿಡಿಡಬ್ಲ್ಯೂಎಸ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, 2019 ರಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ಜೆಜೆಎಂ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು, ಗ್ರಾಮೀಣ ನೀರು ಸರಬರಾಜನ್ನು ಕೈಪಂಪ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೂಲಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿರಂತರ ಅವಲಂಬನೆಯಿಂದ ಮನೆ ಮಟ್ಟದ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಈಗ ಕೊಳವೆ ನೀರಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು. ಕೋವಿಡ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ಸವಾಲುಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಈ ಮಿಷನ್ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಈಗ ಜೆಜೆಎಂ 2.0 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2028 ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಸುಮಾರು 81% ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳು ನಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾ, ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ಜಂಟಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೂಲಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದರ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಕಾರ್ಯವು ಬಲವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಜೆಜೆಎಂ 2.0 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಹಳ್ಳಿಯೊಳಗಿನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಬೇಕು, ಆದರೆ ಬೃಹತ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಗಾಗಿ ಗ್ರಾಮ ಸಭೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಡಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎಸ್.ಎಂ. ಸಭೆಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಮಾಸಿಕ ಡಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎಸ್.ಎಂ. ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಡಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎಸ್.ಎಂ. ಜಾಲತಾಣದ ಡ್ಯಾಶ್ಬೋರ್ಡ್ನಲ್ಲಿ ನಡಾವಳಿಗಳನ್ನು ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಈ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು  ಬಲಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಲಾಯಿತು.

ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2024 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು/ ಉಪ ಆಯುಕ್ತರ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ಈಗ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ 2.0 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಆಡಳಿತ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದ ನಾಯಕತ್ವದ ಸಕ್ರಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ಎನ್.ಜೆಜೆಎಂ ನ ಎ.ಎಸ್.&ಎಂ.ಡಿ. ಶ್ರೀ ಕಮಲ್ ಕಿಶೋರ್ ಸೋನ್ ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಿಷನ್ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಷ್ಠಾನ, ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅವರು  ಹೇಳಿದರು. ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಂತರ-ಇಲಾಖೆಯ ಒಮ್ಮುಖದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ ಅವರು, ಮೇ 22, 2026 ರಂದು ನಿಗದಿಯಾಗಿರುವ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಮುಂಬರುವ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮಿಷನ್ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಅವರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಜೆಜೆಎಂ 2.0 ಮತ್ತು ಎಸ್.ಬಿ.ಎಂ-ಜಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆದ್ಯತೆಯ ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೆಜೆಎಂ 2.0 ನ ಸುಧಾರಣೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರೇವಾಟರ್ ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಸಭೆಯು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಸುಜಲಂ ಭಾರತ್ ಪಿಎಂ ಗತಿ ಶಕ್ತಿ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮತ್ತು ಸಿ.ಐ.ಆರ್. ಪಿ. ಯಲ್ಲಿ ಯೋಜನಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಮಾದರಿ ಕುರಿತು ಡಿಡಿಡಬ್ಲ್ಯೂಎಸ್ ಕಡೆಯಿಂದ ಸಮಗ್ರ ಪ್ರಸ್ತುತಿ

ಈ ಅಧಿವೇಶನವು ಸುಜಲಂ ಭಾರತ್ ಪಿಎಂ ಗತಿ ಶಕ್ತಿ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ನಲ್ಲಿ ಯೋಜನಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇದು ನಿರ್ಮಾಣ, ಪರೀಕ್ಷೆ, ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಾಂತರ ಸೇರಿದಂತೆ ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಯೋಜನೆಗಳ ಆಸ್ತಿ-ವಾರು ಮತ್ತು ಹಂತ-ವಾರು ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (ಡಿಐಎ), ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ತಪಾಸಣೆ ಸಂಸ್ಥೆ (ಟಿಪಿಐಎ) ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ರಚನಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸದ ಹರಿವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ನೈಜ-ಸಮಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳು ಏಜೆನ್ಸಿಗಳನ್ನು ಆನ್ಬೋರ್ಡ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಅನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿನಂತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಎನ್.ಜೆಜೆಎಂ ನ ಉಪ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಡಾ. ಅಂಕಿತಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅವರು ಸಮಗ್ರ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.

ಎನ್.ಜೆ.ಜೆ.ಎಂ. ನ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ವೈ.ಕೆ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಸಮಗ್ರ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣಾ ಯೋಜನೆ (ಸಿಐಆರ್ ಪಿ) ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಕುರಿತು ಪ್ರಸ್ತುತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಇದು ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಭೌತಿಕ ಪ್ರಗತಿ, ಹಣಕಾಸು ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್, ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಮೂಲ ಸುಧಾರಣಾ ಶಕ್ತಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ರಚನಾತ್ಮಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಯೋಜನೆಗಳ ಸಕಾಲಿಕ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆ, ಪಾರದರ್ಶಕ ನಿಧಿ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ನವೀನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ರಮಗಳು

"ಪೇಜಲ್ ಸಂವಾದ"ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟು ಆರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದವು, ಇದು ಜೆಜೆಎಂ 2.0 ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇತರ ರಾಜ್ಯದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಲು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಆಯಾ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ/ ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್/ ಉಪ ಆಯುಕ್ತರು/ ಜಿಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನೀಡಿದರು.

• ನಾಗಪುರ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ: ಬುಡಕಟ್ಟು ಲಡ್ಗಾಂವ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯ ನೇತೃತ್ವದ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ-ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು ಆಧಾರಿತ ಕೈಪಂಪ್ನ ಮರುಪೂರಣದ ಮೂಲಕ ಅಂತರ್ಜಲ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲಾಯಿತು. ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಮನೆಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು 24/7 ಪೈಪ್ ನೀರು ಸರಬರಾಜನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿತು, ಯೋಜನೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸುಮಾರು ₹90 ಲಕ್ಷದಿಂದ ಸುಮಾರು ₹14 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಮಾದರಿಯು ಬಲವಾದ ಸಮುದಾಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ, ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.

• ಕೊರಾಪುಟ್, ಒಡಿಶಾ: ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಶ್ರೀ ಮನೋಜ್ ಮಹಾಜನ್ ಅವರು , ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶ, ಚದುರಿದ ಬುಡಕಟ್ಟು ವಾಸಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಸಂತ ಆಧಾರಿತ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಸೌರಶಕ್ತಿ ಚಾಲಿತ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೆಗಾ ಪೈಪ್ಡ್ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಯೋಜನೆಗಳು (ಬಸುಧಾ) ಸೇರಿದಂತೆ ಪರಿಹಾರಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳ ಮೂಲಕ ಬಲಪಡಿಸಿದೆ. ಅವರು ಬಲವಾದ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಮಾನ್ಸೂನ್ ಪೂರ್ವ ಸೋಂಕುಗಳೆತ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರತೆಯ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಕೊರಾಪುಟ್ ಡೇಟಾ-ಚಾಲಿತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸಹ ಬಳಸುತ್ತಿದೆ. ಪೋರ್ಟಲ್ ಆಧಾರಿತ ಸ್ಟಾಕ್ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಮೌಲ್ಯೀಕರಣದ ಮೂಲಕ, ಜಿಲ್ಲೆಯು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕೆಲಸಗಳ ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ, ಕೆಲವು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಪೋರ್ಟಲ್ ನಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ, ಇದು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಅಂತರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಗಮನಿಸಿದರು. ಈಗ, ಜಿಲ್ಲೆಯು ತನ್ನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಟುವಟಿಕೆಯೂ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮೊದಲು ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು 

• ಕೊಲ್ಲಂ, ಕೇರಳ: ಶ್ರೀ ದೇವಿದಾಸ್. ಎನ್, ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಅವರು , ಪಂಪ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣ, ಆನ್ಲೈನ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು 24/7 ಕುಂದುಕೊರತೆ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಜೆಜೆಎಂನ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು, ದೂರುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಪರಿಹರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಸಂಪರ್ಕಗಳ 100% ಮೀಟರಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾದ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಬಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಾಗಿ ಕುಟುಂಬಶ್ರೀ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 9,599 ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಂಟು ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪಂಚಾಯತ್ ಮನ್ರೋ ದ್ವೀಪದ ಪ್ರಕರಣ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಸಹ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿತ್ತು. ಜೆಜೆಎಂ ಮೊದಲು, ಸುಮಾರು 2,600 ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 500 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಈ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೆಜೆಎಂ ಯೋಜನೆ ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಈಗ ಹರ್ ಘರ್ ಜಲ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು 

• ಮುಜಫರ್ನಗರ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ: ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಶ್ರೀ ಉಮೇಶ್ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರು ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ನದಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ, ಕೊಳದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಪಾನಿ ಕಿ ಪಾಠಶಾಲಾದಂತಹ ಸಮುದಾಯ-ಚಾಲಿತ ಅಭಿಯಾನಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ನೀರಿನ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಉಪಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು. ನಿಯಮಿತ ಗ್ರಾಮಸಭೆ ಆಧಾರಿತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಜಲ ಸೇವಾ ಆಂಕಲನ್ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ನೇತೃತ್ವದ ನೀರಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಜಿಲ್ಲೆ "ಧಾರಾ ಸೆ ಧರೋಹರ್ ತಕ್" ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ, ಬಾನ್ ನದಿಯನ್ನು ಸುಮಾರು 42 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಗಳಾದ್ಯಂತ ಅಗೆದು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸೋಟ್ ನದಿಯನ್ನು ಸುಮಾರು 17 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಗಳಾದ್ಯಂತ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅಮ್ರೋಹಾದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಿಸಿತು. ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮನ್ ಕಿ ಬಾತ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಮ್ರೋಹಾದ ನಂತರ, ಬಿಜ್ನೋರ್ ನಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ನದಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಕಾಳಿದಾಸನ ಅಭಿಜ್ಞಾನ ಶಾಕುಂತಲದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉಲ್ಲೇಖವಿರುವ ಮಲನ್ ನದಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು. ಕುಶಿನಗರದಲ್ಲಿ, ಭಗವಾನ್ ಬುದ್ಧನ ಮಹಾಪರಿನಿರ್ವಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಿರಣ್ಯಾವತಿ ನದಿಯನ್ನು ಅದು ಬಹುತೇಕ ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ನಂತರ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. ಮುಜಫರ್ನಗರದಲ್ಲಿ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಶುಕ್ರತಲ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ಸೋಲಾನಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾಧ್ಯಮ, ಶಿಕ್ಷಕರು, ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಗರಿಕರ ಬೆಂಬಲ ಸೇರಿದಂತೆ ಬಲವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

• ಪಾಲಿ, ರಾಜಸ್ಥಾನ: ನೀರಿನ ರೈಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಅಂತರ್ಜಲ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರಿನ ಸಂಯೋಜಿತ ಬಳಕೆ, ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪುನರ್ ಭರ್ತಿ ರಚನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸುಧಾರಿತ ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಶ್ರೀ ರವೀಂದ್ರ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು. ಲವಣಾಂಶ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ಪ್ರಸರಣ ಪೈಪ್ಲೈನ್ ಗಳಂತಹ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವಾಗ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಬಫರ್ ಶೇಖರಣಾ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಆದಾಯೇತರ ನೀರಿನ ಕಡಿತಕ್ಕಾಗಿ ಸಮುದಾಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲೆ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಗಮನಹರಿಸಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸಮುದಾಯದ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ₹25 ಲಕ್ಷ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿದೆ , ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಅವರು ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಇದು ಈಗಾಗಲೇ ರಚಿಸಲಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಬೇಸಿಗೆಯ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು.

• ಧನಬಾದ್, ಜಾರ್ಖಂಡ್: ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಮಿಷನರ್ ಶ್ರೀ ಆದಿತ್ಯ ರಂಜನ್ ಅವರು ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆಯಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ದತ್ತಾಂಶ ಆಧಾರಿತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೆರೆಗಳ ಪುನಶ್ಚೇತನ, ಬತ್ತಿಹೋದ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳ ಮರುಪೂರಣ, ಬೂದು ನೀರು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು ಸೇರಿವೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ 'ಜಲ ಸೇವಾ ಆಪ್' ಆಸ್ತಿಗಳ ನೈಜ-ಸಮಯದ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ದೂರುಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ 'ಜಲ ಸಹಿಯರು' ಮತ್ತು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ದುರಸ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬೆಂಬಲವಿದ್ದು, ಇದು ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಬತ್ತಿಹೋದ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ. ಏಕ ಗ್ರಾಮ ಯೋಜನೆಗಳು, ಹಳೆಯ ಜಲ ಮಿನಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 14 ಹಾಗೂ 15ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ನಿಧಿಯ ಮೂಲಕ ರೂಪಿಸಲಾದ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 104 ಬತ್ತಿಹೋದ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಸುಮಾರು 300 ಜಲಮೂಲಗಳನ್ನು ಟ್ಯಾಗ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬತ್ತಿಹೋದ ಬೋರ್‌ವೆಲ್‌ಗಾಗಿ, 500 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಎಂಟು ವಿವಿಧ ಧನಸಹಾಯ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪುನಶ್ಚೇತನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳು ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಸಾಧನೆಗಳು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದವು. ಇವು 'ಹರ್ ಘರ್ ಜಲ್' ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸಲು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು  ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು.

ತಮ್ಮ ಸಮಾರೋಪ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್‌ನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಮಿಷನ್ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಶ್ರೀ ಕಮಲ್ ಕಿಶೋರ್ ಸೋನ್ ಅವರು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಹಂಚಿಕೊಂಡ ನವೀನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ 2.0 ರ ಯಶಸ್ಸು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಕ್ರಿಯ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.

ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳ 8ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯ 'ಪೇಯಜಲ್ ಸಂವಾದ'ದಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತದ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು, ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಮಿಷನರ್‌ಗಳು, ಜಿಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಮಿಷನ್ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರಾಜ್ಯ ಮಿಷನ್ ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು.

******