ભારતના આરોગ્ય સંભાળ પરિવર્તનમાં વધુ એક મુખ્ય સીમાચિહ્નરૂપ, આરોગ્ય ભારત પોર્ટલ તાજેતરમાં કેન્દ્રીય આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રી શ્રી જગત પ્રકાશ નડ્ડા દ્વારા નવીનતા અને સમાવેશકતા: ભારતના આરોગ્ય ભવિષ્યને આકાર આપતી શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓ પર 10મી રાષ્ટ્રીય સમિટ દરમિયાન શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. આ લોન્ચ વધુ સંકલિત, કાર્યક્ષમ અને સ્કેલેબલ ડિજિટલ જાહેર આરોગ્ય સ્થાપત્ય તરફ નિર્ણાયક પરિવર્તન દર્શાવે છે.

વર્ષોથી, સેવા વિતરણ, દેખરેખ અને રિપોર્ટિંગને ટેકો આપવા માટે વિવિધ રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય કાર્યક્રમો હેઠળ આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય (MoHFW) દ્વારા બહુવિધ ડિજિટલ એપ્લિકેશનો વિકસાવવામાં આવી છે. જોકે આ પ્લેટફોર્મ્સે મોટા પાયે ડિજિટલ ડેટા કેપ્ચર સક્ષમ બનાવ્યો છે, પરંતુ તેઓ મોટાભાગે અલગ-અલગ રીતે (silos) કાર્યરત છે, જેના કારણે પ્રયત્નોનું પુનરાવર્તન, વિખરાયેલા ડેટાસેટ્સ અને સંસાધનોનો ઓછો ઉપયોગ થાય છે.

આ પડકારને સંબોધતા, સ્વાસ્થ્ય ભારત પોર્ટલને એક એગ્રીગેટર પ્લેટફોર્મ તરીકે કલ્પના કરવામાં આવી છે, જે API-આધારિત ફેડરેટેડ આર્કિટેક્ચર દ્વારા અસ્તિત્વમાં રહેલી પ્રોગ્રામ સિસ્ટમ્સને એકીકૃત કરે છે. તે ઇન્ટરઓપરેબિલિટી અને કન્વર્જન્સ (અભિમુખતા) સક્ષમ કરે છે, જે તમામ કાર્યક્રમોમાં એકીકૃત ડિજિટલ સ્તર બનાવે છે. વન-સ્ટોપ ઇન્ટિગ્રેટેડ પ્લેટફોર્મ તરીકે કલ્પના કરાયેલ, તે બહુવિધ રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય કાર્યક્રમોને એક ઇન્ટરફેસ પર લાવે છે, જે બહુવિધ લોગિન અને વારંવાર ડેટા એન્ટ્રીની જરૂરિયાતને દૂર કરે છે, અને આરોગ્ય સંભાળ પ્રદાતાઓ પરના વહીવટી બોજને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડે છે.  જ્યારે તમામ સ્તરે કાર્યક્ષમતામાં વધારો કરે છે.

ભારતના ફ્રન્ટલાઈન આરોગ્ય કાર્યકરો, જેમાં ASHA, ANM, CHO અને મેડિકલ ઓફિસર્સ (MOs)નો સમાવેશ થાય છે, તેઓ ઘણીવાર પ્રોગ્રામ રિપોર્ટિંગ માટે બહુવિધ એપ્લિકેશનનો ઉપયોગ કરવામાં નોંધપાત્ર સમય વિતાવે છે. સ્વસ્થ ભારત પોર્ટલ સરળ ઍક્સેસ માટે એક સિંગલ પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડીને, સાથે સાથે ડેટા વિઝ્યુલાઇઝેશન ટૂલ્સ અને દેખરેખ તથા પુરાવા-આધારિત આયોજન માટે સ્થાનિક સ્તરે ડેટાનો ઉપયોગ કરીને આ સમસ્યાનું નિરાકરણ લાવે છે. આ પોર્ટલ ABDM-સુસંગત છે અને ABHA (આયુષ્માન ભારત હેલ્થ એકાઉન્ટ) સાથે સંકલનને સમર્થન આપે છે, જે દર્દીના આરોગ્ય રેકોર્ડ્સના સીમલેસ અને સુરક્ષિત વિનિમયને સક્ષમ કરે છે. તે એક વ્યાપક અને ઇન્ટરઓપરેબલ ડિજિટલ હેલ્થ ઇકોસિસ્ટમમાં વિકસિત થવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે, જે હેલ્થકેર પ્રોફેશનલ્સ રજિસ્ટ્રી (HPR) અને હેલ્થ ફેસિલિટી રજિસ્ટ્રી (HFR) જેવા રાષ્ટ્રીય રજિસ્ટ્રીઝ સાથે વધુ એકીકૃત થશે.

સ્વાસ્થ્ય ભારત પોર્ટલ નીચે મુજબની બાબતોની કલ્પના કરે છે:             

• ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડુપ્લિકેશન ઘટાડવું: કાર્યક્રમોમાં સ્વતંત્ર હોસ્ટિંગ, સ્ટોરેજ અને કમ્પ્યુટ સંસાધનો જાળવવામાં આવે છે, જે જ્યારે સ્વસ્થ ભારત દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવશે ત્યારે ઘટશે.
• વારંવાર થતી ડેટા એન્ટ્રી ઘટાડવી: સમાન લાભાર્થી ડેટા જે બહુવિધ સિસ્ટમમાં દાખલ કરવામાં આવતો હતો તે હવે એક જ પ્લેટફોર્મ પર દાખલ કરવામાં આવશે, આમ પુનરાવર્તિત કાર્યોમાં ઘટાડો થશે.
• યુનિફાઇડ HR ડિપ્લોયમેન્ટ: તમામ પ્રોગ્રામ્સમાં અલગ ડેવલપમેન્ટ અને મેન્ટેનન્સ ટીમોની જરૂર હોય છે, એકીકૃત સિસ્ટમ HR બોજ ઘટાડશે.
• વધેલી ઇન્ટરઓપરેબિલિટી: સિસ્ટમ API દ્વારા ફેડરેટેડ આર્કિટેક્ચર પર ડિઝાઇન કરવામાં આવી હોવાથી, ઇન્ટરઓપરેબિલિટી વધુ હશે.

સ્વસ્થ ભારત પોર્ટલ વિવિધ પ્રોગ્રામ વિભાગો દ્વારા સંચાલિત વર્તમાન વ્યક્તિગત પોર્ટલની તુલનામાં માનવ સંસાધન, સમય અને IT ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બંને દ્રષ્ટિએ સરકારની નોંધપાત્ર બચત તરફ દોરી જશે. સ્વસ્થ ભારત નોંધપાત્ર કાર્યક્ષમતા લાભો સાથે સંકલિત, કાર્યક્ષમ અને સ્કેલેબલ ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તરફના પરિવર્તનને સક્ષમ બનાવે છે.

• ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર: ~20–30% ઘટાડો
• ડેટા એન્ટ્રી પ્રયાસ: ~20–40% ઘટાડો
• HR ડુપ્લિકેશન: ~20–40% ઘટાડો
• નિર્ણય લેવાની ઝડપ: વધારો

આમ, સ્વસ્થ ભારત પોર્ટલ ભારતની જાહેર આરોગ્ય પ્રણાલીમાં કન્વર્જન્સ, કાર્યક્ષમતા અને ડેટા-આધારિત શાસન તરફ એક પરિવર્તનકારી પગલું રજૂ કરે છે.

SM/IJ/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad    /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com