પશ્ચિમ એશિયામાં ઉભરી રહેલી પરિસ્થિતિ વચ્ચે, ભારત સરકાર નિયમિત અપડેટ્સ દ્વારા નાગરિકોને માહિતગાર રાખવાના પ્રયાસો ચાલુ રાખી રહી છે. આ સંદર્ભમાં, આજે નેશનલ મીડિયા સેન્ટર ખાતે એક મીડિયા બ્રીફિંગ યોજાઈ હતી, જ્યાં પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ, બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગો, તેમજ વિદેશ મંત્રાલયના અધિકારીઓએ બળતણની ઉપલબ્ધતા, દરિયાઈ કામગીરી, પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોને સહાય અને મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં સ્થિરતા જાળવવા માટે લેવામાં આવતા પગલાં વિશે માહિતી આપી હતી. રસાયણ અને ખાતર મંત્રાલયે પણ ખાતરના સ્ટોકની સ્થિતિ અને ઉપલબ્ધતા વિશે મીડિયાને માહિતગાર કર્યા હતા.

ખાતરના સ્ટોકની સ્થિતિ અને ઉપલબ્ધતા

દેશમાં ખાતરના સ્ટોકની એકંદર સ્થિતિ

Kharif 2026 માટે, DA&FW દ્વારા ખાતરની જરૂરિયાત 390.54 LMT આંકવામાં આવી છે, જેની સામે આજની તારીખે સ્ટોક લગભગ 195.71 LMT (50% થી વધુ) છે, જે સામાન્ય સ્તરના આશરે 33% કરતા નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે. આ સરકાર દ્વારા બહેતર આયોજન, અગાઉથી સ્ટોકિંગ અને કાર્યક્ષમ લોજિસ્ટિક્સ મેનેજમેન્ટ દ્વારા સુધારેલ આયોજનને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

રાજ્યોમાં પુરવઠાની સ્થિતિ મજબૂત છે. 1 May 2026 થી 03 May 2026 ના સમયગાળા માટે, ઉપલબ્ધતા જરૂરિયાત કરતા નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે. Urea ની ઉપલબ્ધતા 2.66 LMT ની જરૂરિયાત સામે 62.28 LMT છે, DAP ની ઉપલબ્ધતા 0.85 LMT જરૂરિયાત સામે 20.32 LMT છે, MOP ની ઉપલબ્ધતા 0.22 LMT જરૂરિયાત સામે 7.60 LMT છે, NPK ની ઉપલબ્ધતા 1.16 LMT જરૂરિયાત સામે 49.71 LMT છે, અને SSP ની ઉપલબ્ધતા 0.55 LMT જરૂરિયાત સામે 24.60 LMT છે. આ સ્પષ્ટપણે ચાલુ ખરીફ સિઝન માટે મજબૂત ઓપનિંગ પોઝિશન સૂચવે છે.

મુખ્ય ખાતરોની MRP – મુખ્ય ખાતરોની MRP માં કોઈ ફેરફાર નથી:

કટોકટી પછી ખાતરનું સ્થાનિક ઉત્પાદન અને આયાત:

કટોકટીની સ્થિતિ પછી ઉપલબ્ધતામાં કુલ અંદાજે 84 LMT ખાતર ઉમેરવામાં આવ્યું છે.

ચાલુ April-26 માં, યુરિયા ઉત્પાદન લગભગ 20.98 LMT ના સ્થાનિક ઉત્પાદનને હાંસલ કરે છે જે April-25 માં 21.89 LMT હતું.

ગ્લોબલ યુરિયા ટેન્ડર– ભારતે ફેબ્રુઆરીના અંતથી અત્યાર સુધીમાં કુલ 38.07 LMT (13.07 RCF + 25 LMT IPL) સુરક્ષિત કર્યા છે.

ભારતે મે અને જૂનમાં ભારતીય બંદરો પર પહોંચનારા આશરે 6 LMT NPKs સુરક્ષિત કર્યા છે.

DAP, TSP અને એમોનિયમ સલ્ફેટ માટે વૈશ્વિક ટેન્ડર- ભારતીય ખાતર કંપનીઓએ શુક્રવારે એટલે કે 24.04.2026 ના રોજ 12 LMT DAP, 4 LMT TSP અને 3 LMT એમોનિયમ સલ્ફેટની પ્રાપ્તિ માટે સંયુક્ત વૈશ્વિક ટેન્ડર બહાર પાડ્યા છે. આ પીક સીઝન દરમિયાન પૂરતી ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદ કરશે.

ખાતર વિભાગ દ્વારા Urea અને P&K ખાતરોના ઉત્પાદન માટેના ઇનપુટ્સની ઉપલબ્ધતાની નિયમિત સમીક્ષા કરવામાં આવે છે.

ખાતરની પૂરતી ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે અત્યાર સુધીમાં EGoS ની 7 બેઠકો યોજાઈ છે અને ઉપલબ્ધતાના મોટાભાગના પડકારોનો ઉકેલ EGoS દ્વારા લાવવામાં આવ્યો છે.

ભારતની ખાતર સુરક્ષા મજબૂત, સ્થિર અને સારી રીતે સંચાલિત છે, જેમાં ઉપલબ્ધતા તમામ મુખ્ય ખાતરોમાં સતત જરૂરિયાત કરતા વધી રહી છે.

ઉર્જા પુરવઠો અને બળતણની ઉપલબ્ધતા

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે પશ્ચિમ એશિયામાં ઉભરી રહેલી પરિસ્થિતિના સંદર્ભમાં પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો અને LPG ની અવિરત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે લેવામાં આવતા પગલાંની રૂપરેખા આપી હતી. એ નોંધવામાં આવ્યું હતું કે:

જાહેર એડવાઈઝરી અને નાગરિક જાગૃતિ

• નાગરિકોને પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG ની ગભરાટમાં ખરીદી (panic purchase) ટાળવા સલાહ આપવામાં આવે છે કારણ કે સરકાર પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG ની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે.
• અફવાઓથી સાવધ રહો અને સાચી માહિતી માટે સત્તાવાર સ્ત્રોતો પર આધાર રાખો.
• LPG ગ્રાહકોને ડિજિટલ બુકિંગ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરવા અને વિતરકોની મુલાકાત લેવાનું ટાળવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.
• નાગરિકોને PNG અને ઇલેક્ટ્રિક અથવા ઇન્ડક્શન કૂકટોપ જેવા વૈકલ્પિક બળતણનો ઉપયોગ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.
• તમામ નાગરિકોને વર્તમાન પરિસ્થિતિ દરમિયાન તેમના દૈનિક ઉપયોગમાં ઉર્જા બચાવવા માટે જરૂરી પ્રયાસો કરવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.

સરકારી સજ્જતા અને પુરવઠા વ્યવસ્થાપન પગલાં

• ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિ હોવા છતાં, સરકારે સુનિશ્ચિત કર્યું છે કે ડોમેસ્ટિક LPG, ડોમેસ્ટિક PNG અને CNG (ટ્રાન્સપોર્ટ) ને 100% પુરવઠો આપવામાં આવી રહ્યો છે.
• કોમર્શિયલ LPG માટે હોસ્પિટલો, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત ફાર્મા, સ્ટીલ, ઓટોમોબાઈલ, બીજ, કૃષિ વગેરેને પણ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત પ્રવાસી મજૂરોને 5 Kg FTL નો પુરવઠો પણ 2nd અને 3rd March 2026 ના સરેરાશ દૈનિક પુરવઠાના આધારે બમણો કરવામાં આવ્યો છે.
• સરકારે સપ્લાય અને ડિમાન્ડ બંને બાજુએ અનેક તર્કસંગત પગલાં અમલમાં મૂક્યા છે, જેમાં રિફાઇનરી ઉત્પાદન વધારવું, બુકિંગ અંતરાલ શહેરી વિસ્તારોમાં 21 થી વધારીને 25 દિવસ અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 45 દિવસ સુધી કરવું અને પુરવઠા માટે ક્ષેત્રોને પ્રાથમિકતા આપવી શામેલ છે.
• LPG ની માંગ પરનું દબાણ ઘટાડવા માટે કેરોસીન અને કોલસા જેવા વૈકલ્પિક બળતણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા છે.
• કોલસા મંત્રાલયે કોલ ઇન્ડિયા અને સિંગરેની કોલિયરીઝને નાના અને મધ્યમ ગ્રાહકોને વિતરણ માટે રાજ્યોને વધારાના કોલસાની સપ્લાય કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે.
• રાજ્યોને ઘરેલું અને વ્યાપારી ગ્રાહકો માટે નવા PNG જોડાણોની સુવિધા આપવા સલાહ આપવામાં આવી છે.

રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે સંકલિત પ્રયાસો અને સંસ્થાકીય મિકેનિઝમ્સ

• રાજ્ય સરકારો આવશ્યક ચીજવસ્તુ ધારા, 1955 અને LPG કંટ્રોલ ઓર્ડર, 2000 હેઠળ પુરવઠાનું નિરીક્ષણ કરવા અને સંગ્રહખોરી તેમજ કાળાબજાર વિરુદ્ધ પગલાં લેવા માટે સત્તા ધરાવે છે.
• પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG સહિતની આવશ્યક ચીજવસ્તુઓના પુરવઠાની સ્થિતિનું નિરીક્ષણ અને નિયમન કરવામાં રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની સરકારોએ પ્રાથમિક ભૂમિકા ભજવવાની હોય છે. ભારત સરકારે તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને બહુવિધ પત્રો અને VCs દ્વારા આ જ વાતનો પુનરોચ્ચાર કર્યો છે.
• ભારત સરકારે 27.03.2026 અને 02.04.2026 ના પત્રો દ્વારા નાગરિકોને પૂરતા બળતણની ઉપલબ્ધતા અંગે આશ્વાસન આપવા સક્રિય જાહેર સંદેશાવ્યવહારની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે નિયમિત સમીક્ષા બેઠકો યોજવામાં આવી રહી છે. આ સંદર્ભમાં, 02.04.2026 (સચિવ, MoPNG ની અધ્યક્ષતામાં) અને 06.04.2026 (સચિવ, MoPNG ની અધ્યક્ષતામાં I&B અને ગ્રાહક બાબતોના સચિવો સાથે) બેઠકો યોજવામાં આવી હતી, જેમાં નીચેની બાબતો પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો:
• દૈનિક પ્રેસ બ્રીફિંગ અને નિયમિત જાહેર એડવાઈઝરી બહાર પાડવા માટે.
• સોશિયલ મીડિયા પર ફેક ન્યૂઝ / ખોટી માહિતી પર સક્રિયપણે દેખરેખ રાખવા અને તેનો સામનો કરવા માટે.
• જિલ્લા વહીવટીતંત્ર દ્વારા દૈનિક અમલીકરણ ઝુંબેશને વધુ તીવ્ર બનાવવા અને OMCs સાથે સંકલન કરીને દરોડા અને નિરીક્ષણ ચાલુ રાખવા માટે.
• તેમના રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોમર્શિયલ LPG ફાળવણીના આદેશો બહાર પાડવા માટે.
• રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ફાળવવામાં આવેલ વધારાના SKO માટે ફાળવણીના આદેશો બહાર પાડવા માટે.
• PNG અપનાવવા અને વૈકલ્પિક બળતણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે.
• LPG પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપવી, ખાસ કરીને ઘરેલું જરૂરિયાતો માટે, અને પુરવઠાની સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે 5 kg FTL સિલિન્ડરોના લક્ષિત વિતરણને અપનાવવા માટે.
• તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ સંગ્રહખોરી અને કાળાબજાર રોકવા માટે કંટ્રોલ રૂમ અને જિલ્લા મોનિટરિંગ સમિતિઓની સ્થાપના કરી છે.
• ઘણા રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પ્રેસ બ્રીફ બહાર પાડી રહ્યા છે/કરી રહ્યા છે.

અમલીકરણ અને દેખરેખની કાર્યવાહી

• LPG ની સંગ્રહખોરી અને કાળાબજાર રોકવા માટે દેશભરમાં અમલીકરણની કાર્યવાહી ચાલુ છે. ગઈકાલે દેશભરમાં 1570 થી વધુ દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા.
• PSU OMC એ ઓચિંતી તપાસ મજબૂત કરી અને ચાલુ રાખી છે અને 349 LPG ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશિપ પર દંડ લાદ્યો છે, અને ગઈકાલ સુધીમાં 74 LPG ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશિપ સસ્પેન્ડ કરવામાં આવી છે.

LPG પુરવઠો

ઘરેલું LPG પુરવઠાની સ્થિતિ:

• પ્રવર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિને કારણે LPG પુરવઠા પર અસર ચાલુ છે.
• ઘરેલું પરિવારોને LPG પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
• LPG વિતરકો પાસે સ્ટોક ખાલી હોવાના (dry-outs) કોઈ અહેવાલ નથી.
• ઈન્ડસ્ટ્રીના ધોરણે ઓનલાઇન LPG સિલિન્ડર બુકિંગ ગઈકાલે વધીને 99% થયું છે.
• ડિલિવરી ઓથેન્ટિકેશન કોડ (DAC) આધારિત ડિલિવરી વધીને આશરે 94% થઈ છે જેથી ડાયવર્ઝન અટકાવી શકાય. DAC ગ્રાહકના રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર પર પ્રાપ્ત થાય છે.
• મોટાભાગની LPG ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશિપ પરિવારોને ઘરેલું LPG સિલિન્ડરની ડિલિવરી સુનિશ્ચિત કરવા રવિવારે કાર્યરત હતી.

કોમર્શિયલ LPG પુરવઠો અને ફાળવણીના પગલાં:

• કુલ કોમર્શિયલ LPG ફાળવણી વધારીને કટોકટી પૂર્વેના સ્તરના આશરે 70% કરવામાં આવી છે, જેમાં 10% સુધારા-લિંક્ડ ફાળવણીનો સમાવેશ થાય છે.
• ભારત સરકારે 06.04.2026 ના પત્ર દ્વારા જણાવ્યું છે કે દરેક રાજ્યમાં પ્રવાસી મજૂરોને વિતરણ માટે ઉપલબ્ધ 5 Kg FTL સિલિન્ડરોની દૈનિક માત્રા 2nd-3rd March 2026 દરમિયાન પ્રવાસી મજૂરોને થયેલા સરેરાશ દૈનિક પુરવઠા (સિલિન્ડરોની સંખ્યા) ના આધારે બમણી કરવામાં આવી રહી છે, જે 21.03.2026 ના પત્રમાં દર્શાવેલ 20% ની મર્યાદાની બહાર છે. આ 5 Kg FTL સિલિન્ડરો તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) ની સહાયથી તેમના રાજ્યમાં માત્ર પ્રવાસી મજૂરોને સપ્લાય કરવા માટે રાજ્ય સરકારના નિકાલ પર છે.
• April 2026 ના મહિનાથી, 23.58 લાખથી વધુ - 5 Kg FTL સિલિન્ડરો વેચાયા છે.
• 3rd April 2026 થી, PSU OMCs એ 5 Kg FTL સિલિન્ડરો માટે આશરે 10,170 જાગૃતિ શિબિરોનું આયોજન કર્યું છે, જેમાં આશરે 1,76,500 - 5Kg FTL સિલિન્ડરો પણ વેચાયા હતા.
• IOCL, HPCL અને BPCL ના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટર્સની ત્રણ સભ્યોની સમિતિ, રાજ્ય સત્તાધિકારીઓ અને ઉદ્યોગ સંસ્થાઓ સાથે પરામર્શ કરીને રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોમર્શિયલ LPG ના વેચાણ માટેની યોજનાને અંતિમ સ્વરૂપ આપે છે.
• April 2026 ના મહિનાથી, કુલ 2,15,332 MT (113.33 લાખથી વધુ 19 Kg LPG સિલિન્ડરોને સમાન) કોમર્શિયલ LPG વેચવામાં આવ્યો છે.
• April 2026 ના મહિનાથી, PSU OMCs દ્વારા કુલ 11,106 MT ઓટો LPG વેચવામાં આવ્યો છે.

કુદરતી ગેસ પુરવઠો અને PNG વિસ્તરણ પહેલ

• ગ્રાહકોને D-PNG અને CNG-ટ્રાન્સપોર્ટ માટે 100% પુરવઠા સાથે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
• ખાતરના પ્લાન્ટ્સ માટે ગેસની કુલ ફાળવણી વધારીને તેમના છ મહિનાના સરેરાશ વપરાશના આશરે 98% કરવામાં આવી છે.
• વધારામાં, અન્ય ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી ક્ષેત્રોમાં ગેસ પુરવઠો, જેમાં CGD નેટવર્ક દ્વારા પુરવઠાનો સમાવેશ થાય છે, તે 80% સુધી વધારવામાં આવ્યો છે.
• CGD સંસ્થાઓને કોમર્શિયલ LPG ની ઉપલબ્ધતા અંગેની ચિંતાઓ દૂર કરવા માટે, તેમના તમામ GAs માં હોટેલ્સ, રેસ્ટોરન્ટ્સ અને કેન્ટીન જેવી વ્યાપારી સંસ્થાઓ માટે PNG જોડાણોને પ્રાથમિકતા આપવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
• IGL, MGL, GAIL Gas અને BPCL સહિતની CGD કંપનીઓ ઘરેલું અને વ્યાપારી PNG જોડાણો માટે પ્રોત્સાહનો આપી રહી છે.
• રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને કેન્દ્રીય મંત્રાલયોને CGD નેટવર્કના વિસ્તરણ માટે જરૂરી મંજૂરીઓ ઝડપી બનાવવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.
• ભારત સરકારે 18.03.2026 ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને કોમર્શિયલ LPG ની વધારાની 10% ફાળવણીની ઓફર કરી છે, જો તેઓ લાંબા ગાળે LPG થી PNG તરફ સ્થળાંતર કરવામાં મદદ કરી શકે.
• 22 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો PNG વિસ્તરણ સુધારાઓ સાથે જોડાયેલ વધારાની કોમર્શિયલ LPG ફાળવણી મેળવી રહ્યા છે.
• માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયે 24.03.26 ના પત્ર દ્વારા CGD ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંબંધિત અરજીઓ પર અગ્રતાના ધોરણે પ્રક્રિયા કરવા માટે વિશેષ 3 મહિના માટે 'ઘટેલી સમયમર્યાદા સાથે CGD ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે ત્વરિત મંજૂરી માળખું' અપનાવ્યું છે.
• ભારત સરકારે 24.03.2026 ના ગેઝેટ દ્વારા આવશ્યક ચીજવસ્તુ ધારા, 1955 હેઠળ નેચરલ ગેસ એન્ડ પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (થ્રુ લેઇંગ, બિલ્ડિંગ, ઓપરેશન એન્ડ એક્સપાન્સન ઓફ પાઇપલાઇન્સ એન્ડ અધર ફેસિલિટીઝ) ઓર્ડર, 2026 સૂચિત કર્યો છે. આ ઓર્ડર સમગ્ર દેશમાં પાઇપલાઇન નાખવા અને વિસ્તારવા માટે એક સુવ્યવસ્થિત અને સમયબદ્ધ માળખું પૂરું પાડે છે, મંજૂરીઓ અને જમીનની એક્સેસમાં થતા વિલંબને દૂર કરે છે અને રહેણાંક વિસ્તારો સહિત કુદરતી ગેસ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના ઝડપી વિકાસને સક્ષમ કરે છે. તે PNG નેટવર્કની વૃદ્ધિને વેગ આપશે, લાસ્ટ-માઇલ કનેક્ટિવિટી વધારશે અને ક્લીનર ફ્યુઅલ તરફના સંક્રમણને ટેકો આપશે, જેનાથી ઊર્જા સુરક્ષા મજબૂત થશે અને ભારતના ગેસ-આધારિત અર્થતંત્રને આગળ ધપાવશે તેવી અપેક્ષા છે.
• PNGRB એ CGD સંસ્થાઓને D-PNG જોડાણો ઝડપી બનાવવા નિર્દેશ આપ્યો છે. ઉપરાંત, PNG વિસ્તરણમાં વેગ જાળવી રાખવા માટે નેશનલ PNG ડ્રાઇવ 2.0 ને 30.06.2026 સુધી લંબાવવામાં આવી છે.
• સ્વચ્છ, વધુ સુરક્ષિત અને આત્મનિર્ભર ઉર્જા ભવિષ્યને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે, ભારત સરકારે મોડેલ ડ્રાફ્ટ સ્ટેટ CBG પોલિસી તૈયાર કરી છે. આ મોડેલ નીતિનો હેતુ રાજ્યોને CBG વિકાસ માટે તેમની પોતાની રોકાણકાર-મૈત્રીપૂર્ણ અને અમલીકરણ-લક્ષી ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા માટે સક્ષમ કરવા માટે વ્યાપક લવચીક માર્ગદર્શક માળખા તરીકે સેવા આપવાનો છે. જે રાજ્યો આ પસંદ કરશે તેમને કોમર્શિયલ LPG ની વધારાની ફાળવણીના આગામી ટ્રાન્ચ (તબક્કા) માટે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.
• MoEFCC એ 07.04.2026 ના આદેશ દ્વારા CPCB ને CGD નેટવર્ક/ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે 15 દિવસની અંદર સ્થાપના માટે સંમતિ અથવા કાર્ય કરવા માટેની સંમતિ આપવા માટે SPCB/PCCs ને જરૂરી નિર્દેશો આપવા નિર્દેશ આપ્યો છે.
• માર્ચ 2026 થી, આશરે 6.12 લાખ PNG કનેક્શન ગેસિફાઈડ કરવામાં આવ્યા છે અને વધારાના 2.67 લાખ કનેક્શન માટે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવામાં આવ્યું છે, જે કુલ કનેક્શનની સંખ્યા 8.79 લાખ પર લઈ જાય છે. વધુમાં, અંદાજે 6.79 લાખ ગ્રાહકોએ નવા જોડાણો માટે નોંધણી કરાવી છે.
• 03.05.2026 સુધી, 43,760 થી વધુ PNG ગ્રાહકોએ MYPNGD.in વેબસાઇટ દ્વારા તેમના LPG જોડાણો સરેન્ડર કર્યા છે.

ક્રૂડની સ્થિતિ અને રિફાઇનરી કામગીરી

• બધી રિફાઇનરીઓ પૂરતા ક્રૂડ ઇન્વેન્ટરી સાથે ઉચ્ચ ક્ષમતા પર કાર્ય કરી રહી છે, જ્યારે પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક જળવાઈ રહ્યો છે.
• ઘરેલું વપરાશને ટેકો આપવા માટે રિફાઇનરીઓમાંથી ઘરેલું LPG ઉત્પાદન વધારવામાં આવ્યું છે.
• સ્થાનિક બજાર માટે પેટ્રોકેમિકલ ફીડસ્ટોક સપ્લાયની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક આંતર-મંત્રાલય જોઈન્ટ વર્કિંગ ગ્રુપ (JWG) ની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. ત્યારબાદ, ભારત સરકારે 01.04.2026 ના આદેશ દ્વારા પેટ્રોકેમિકલ કોમ્પ્લેક્સ સહિત ઓઈલ રિફાઈનરી કંપનીઓને સેન્ટર ફોર હાઈ ટેક્નોલોજી (CHT) દ્વારા નિર્ધારિત જટિલ ક્ષેત્રો માટે C3 અને C4 સ્ટ્રીમ્સની ચોક્કસ લઘુત્તમ માત્રા ઉપલબ્ધ કરાવવાની મંજૂરી આપી છે.
• ફાર્માસ્યુટિકલ્સ વિભાગ, રસાયણ અને પેટ્રોકેમિકલ્સ વિભાગ (DCPC), ઉદ્યોગ સંવર્ધન અને આંતરિક વ્યાપાર વિભાગ (DPIIT) પાસેથી મળેલી વિનંતીઓના આધારે, ફાર્મા અને કેમિકલ સેક્ટરની કંપનીઓ માટે LPG પૂલમાંથી 1000 MT/દિવસની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
• 9th April 2026 થી, મુંબઈ, કોચી, વાઈઝેગ, ચેન્નાઈ, મથુરા અને ગુજરાત રિફાઈનરીઓ દ્વારા કેમિકલ, ફાર્મા અને પેઈન્ટ ઉદ્યોગને 10,750 MT થી વધુ પ્રોપેલિન અને 1670 MT થી વધુ બ્યુટાઈલ એક્રેલેટ વેચવામાં આવ્યું છે.

રિટેલ બળતણની ઉપલબ્ધતા અને કિંમતના પગલાં

• દેશભરમાં તમામ રિટેલ આઉટલેટ્સ સામાન્ય રીતે કાર્ય કરી રહ્યા છે.
• મધ્ય પૂર્વની કટોકટીને કારણે ક્રૂડના ભાવમાં અસાધારણ વધારો થયો છે; જો કે, ગ્રાહકોના રક્ષણ માટે, ભારત સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં લિટર દીઠ ₹10 નો ઘટાડો કર્યો છે.
• ભારત સરકારે 30.04.2026 ના ગેઝેટ નોટિફિકેશન દ્વારા ડીઝલ પરની નિકાસ લેવી લિટર દીઠ રૂ. 55.50 થી ઘટાડીને રૂ. 23 અને ATF પર રૂ. 42 થી ઘટાડીને રૂ. 33 કરી છે.
• દેશના તમામ પેટ્રોલ પંપ પર પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે. પેટ્રોલ અને ડીઝલના નિયમિત છૂટક ભાવ યથાવત છે અને PSU OMCs રિટેલ આઉટલેટ્સ પર કોઈ ભાવ વધારો થયો નથી.

કેરોસીન ઉપલબ્ધતા અને વિતરણ પગલાં

• રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને નિયમિત ફાળવણી ઉપરાંત 48,000 KL કેરોસીનની વધારાની ફાળવણી પૂરી પાડવામાં આવી છે.
• 18 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ SKO ફાળવણીના આદેશો બહાર પાડ્યા છે, જ્યારે હિમાચલ પ્રદેશ અને લદ્દાખે કોઈ જરૂરિયાત દર્શાવી નથી.

દરિયાઈ સલામતી અને શિપિંગ કામગીરી

બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલયે પર્શિયન ગલ્ફમાં પ્રવર્તતી દરિયાઈ પરિસ્થિતિ વિશે અપડેટ આપ્યું હતું, જેમાં પ્રદેશમાં ભારતીય જહાજો અને ક્રૂની સલામતી અને સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા માટે લેવામાં આવતા પગલાંની વિગતો આપવામાં આવી હતી. એવું જણાવવામાં આવ્યું હતું કે:

• બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય નાવિકોના કલ્યાણ અને અવિરત દરિયાઈ કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા વિદેશ મંત્રાલય, ભારતીય મિશન અને દરિયાઈ હિતધારકો સાથે સંકલન કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
• પ્રદેશમાં તમામ ભારતીય નાવિકો સુરક્ષિત છે, અને છેલ્લા 24 કલાકમાં ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો સાથે સંકળાયેલી કોઈ ઘટના નોંધાઈ નથી.
• DG શિપિંગ કંટ્રોલ રૂમ અપડેટ: સક્રિય થયા પછી કંટ્રોલ રૂમે 8,414 કોલ્સ અને 18,064 થી વધુ ઇમેઇલ્સ હેન્ડલ કર્યા છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં 41 કોલ્સ અને 99 ઇમેઇલ્સ મળ્યા છે.
• સ્વદેશ વાપસી (Repatriation) અપડેટ: મંત્રાલયે ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ શિપિંગ (DG શિપિંગ) મારફત અત્યાર સુધીમાં 2,976 થી વધુ ભારતીય નાવિકોને સુરક્ષિત પરત લાવવાની સુવિધા આપી છે, જેમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં ગલ્ફ રિજનના વિવિધ સ્થળોએથી 23 નાવિકોનો સમાવેશ થાય છે.
• પોર્ટ ઓપરેશન્સ: સમગ્ર ભારતમાં બંદરની કામગીરી સામાન્ય છે, જેમાં કોઈ કન્જેશન (ભીડ) નોંધાયું નથી.

પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા

વિદેશ મંત્રાલય ગલ્ફ અને પશ્ચિમ એશિયા પ્રદેશમાં વિકાસ પર નજર રાખવાનું ચાલુ રાખે છે, પ્રદેશમાં ભારતીય સમુદાયની સલામતી, સુરક્ષા અને કલ્યાણ સુનિશ્ચિત કરવા માટે કેન્દ્રિત પ્રયાસો સાથે. એવી જાણ કરવામાં આવી હતી કે:

• વિદેશ મંત્રાલય માહિતીની આપ-લે અને પ્રયાસોના બહેતર સંકલન માટે રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે નિયમિત સંપર્કમાં છે.
• ભારતીય દૂતાવાસો અને કોન્સ્યુલેટ્સ સમયસર સહાય પૂરી પાડવા માટે ચોવીસ કલાક હેલ્પલાઇન ચલાવવાનું ચાલુ રાખે છે અને આપણા નાગરિકોને સક્રિયપણે સહાય કરી રહ્યા છે. તેઓ સ્થાનિક સરકારોના પણ ગાઢ સંપર્કમાં છે.
• સ્થાનિક સરકારની માર્ગદર્શિકા, ફ્લાઇટ અને પ્રવાસની પરિસ્થિતિઓ, કોન્સ્યુલર સેવાઓ અને સમુદાય માટે લેવામાં આવતા વિવિધ કલ્યાણકારી પગલાં સંબંધિત માહિતી સહિત અપડેટ કરેલી એડવાઈઝરી જારી કરવામાં આવી રહી છે.
• ભારતીય મિશન નિવાસી ભારતીય સમુદાય સાથે સક્રિયપણે જોડાયેલા છે. તેઓ ભારતીય સમુદાયના સંગઠનો, વ્યવસાયિક જૂથો અને ભારતીય કંપનીઓ સાથે તેમની ચિંતાઓને દૂર કરવા નિયમિતપણે વાતચીત કરી રહ્યા છે.
• સરકાર આ પ્રદેશમાં ભારતીય નાવિકોના કલ્યાણને ઉચ્ચ પ્રાથમિકતા આપી રહી છે. ભારતીય મિશન તેમને સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ અને એજન્સીઓ સાથે સંકલન કરવા, કોન્સ્યુલર સહાય આપવા અને ભારત પરત ફરવાની વિનંતીઓમાં મદદ કરવા સહિતની તમામ સહાય પૂરી પાડી રહ્યા છે.
• પ્રદેશમાંથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે કાર્યરત વધારાની ફ્લાઇટ્સ સાથે એકંદર ફ્લાઇટની સ્થિતિમાં સુધારો ચાલુ છે.
• UAE નો હવાઈ માર્ગ (airspace) ખુલ્લો છે. ભારતીય અને UAE કેરિયર્સ UAE થી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઇટ્સ ચલાવી રહ્યા છે.
• સાઉદી અરેબિયા અને ઓમાનના વિવિધ એરપોર્ટથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઇટ્સ કાર્યરત છે.
• કતારનો હવાઈ માર્ગ આંશિક રીતે ખુલ્લો છે. એર ઇન્ડિયા, એર ઇન્ડિયા એક્સપ્રેસ, ઇન્ડિગો અને કતાર એરવેઝ કતારથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઇટ્સ ચલાવી રહ્યા છે.
• કુવૈતનો હવાઈ માર્ગ ખુલ્લો છે. જઝીરા એરવેઝ અને કુવૈત એરવેઝ કુવૈતથી ભારત માટે ફ્લાઇટ્સ ચલાવી રહી છે.
• બહેરીનનો હવાઈ માર્ગ ખુલ્લો છે. એર ઇન્ડિયા એક્સપ્રેસ, ઇન્ડિગો અને ગલ્ફ એર બહેરીનથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે ફ્લાઇટ્સ ચલાવી રહ્યા છે.
• ઇરાકનો હવાઈ માર્ગ પ્રદેશના સ્થળો માટે મર્યાદિત ફ્લાઇટ કામગીરી સાથે ખુલ્લો છે, જેનો ઉપયોગ ભારતની આગળની મુસાફરી માટે થઈ શકે છે.
• ઈરાનનો હવાઈ માર્ગ કાર્ગો અને ચાર્ટર્ડ ફ્લાઈટ્સ માટે આંશિક રીતે ખુલ્લો છે. અમે ભારતીય નાગરિકોને ઈરાનની મુસાફરી ટાળવા સલાહ આપી છે અને જેઓ ત્યાં છે તેમને અમારા દૂતાવાસના સમર્થન સાથે જમીન સરહદ માર્ગો દ્વારા બહાર નીકળવા વિનંતી કરી છે. અત્યાર સુધીમાં, તેહરાનમાં અમારા દૂતાવાસે જમીન સરહદ માર્ગો દ્વારા 2,504 ભારતીય નાગરિકોને ઈરાનની બહાર જવાની સુવિધા આપી છે.
• ઈઝરાયેલનો હવાઈ માર્ગ ખુલ્લો છે અને પ્રદેશના સ્થળો માટે મર્યાદિત ફ્લાઇટ કામગીરી ફરી શરૂ થઈ છે, જેનો ઉપયોગ ભારતની આગળની મુસાફરી માટે થઈ શકે છે.

SM/JY/JD