પશ્ચિમ એશિયા ઘટનાક્રમને ધ્યાનમાં રાખીને મુખ્ય ક્ષેત્રો પર અપડેટ્સ

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય

પશ્ચિમ એશિયા ઘટનાક્રમને ધ્યાનમાં રાખીને મુખ્ય ક્ષેત્રો પર અપડેટ્સ

માર્શલ આઇલેન્ડ-ધ્વજ ધરાવતું LPG કેરિયર, MT સર્વ શક્તિ જે 46,313 MT LPG (ભારતીય કાર્ગો) લઈ જઈ રહ્યું છે તે ગઈકાલે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) સુરક્ષિત રીતે પાર કરી ગયું છે અને 13 મે 2026ના રોજ વિશાખાપટ્ટનમ પહોંચવાની ધારણા છે

ગઈકાલે આશરે 47.4 લાખ LPG સિલિન્ડરના બુકિંગ સામે લગભગ 47 લાખ ઘરેલું LPG સિલિન્ડર વિતરિત કરવામાં આવ્યા હતા

PSU OMC એ 5 કિલો FTL સિલિન્ડર માટે 10,100 થી વધુ જાગૃતિ શિબિરોનું આયોજન કર્યું હતું અને 3 એપ્રિલ 2026 થી અત્યાર સુધીમાં આશરે 1,75,000 - 5 કિલો FTL સિલિન્ડરો વેચ્યા છે

એપ્રિલ 2026 થી PSU OMC દ્વારા કુલ 11,082 MT ઓટો LPG વેચવામાં આવ્યું છે

UAE જનરલ સિવિલ એવિએશન ઓથોરિટીએ UAE એરસ્પેસમાં સામાન્ય હવાઈ નેવિગેશન કામગીરી સંપૂર્ણ રીતે ફરી શરૂ કરવાની જાહેરાત કરી; ભારતીય અને UAE કેરિયર્સ ગઈકાલે UAE થી ભારત માટે ફ્લાઈટ્સ ઓપરેટ કરી રહ્યા છે

પોસ્ટેડ ઓન: 03 MAY 2026 4:14PM by PIB Ahmedabad

પશ્ચિમ એશિયામાં બદલાતી પરિસ્થિતિના પ્રકાશમાં, ભારત સરકાર સંકલિત પ્રતિભાવ પગલાં દ્વારા મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં સજ્જતા અને સાતત્ય સુનિશ્ચિત કરવામાં સક્રિયપણે વ્યસ્ત છે. નીચેનું અપડેટ ઊર્જા પુરવઠો, દરિયાઈ કામગીરી અને પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોને સમર્થન આપવા સંદર્ભે લેવામાં આવતા પગલાંની રૂપરેખા આપે છે:

ઊર્જા પુરવઠો અને બળતણની ઉપલબ્ધતા

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે પશ્ચિમ એશિયામાં બદલાતી પરિસ્થિતિના સંદર્ભમાં પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો અને LPG ની અવિરત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે લેવામાં આવતા પગલાંની રૂપરેખા આપીને વર્તમાન બળતણ પુરવઠાની સ્થિતિ અંગે અપડેટ પ્રદાન કર્યું છે. તે નોંધવામાં આવ્યું હતું કે:

જાહેર એડવાઇઝરી અને નાગરિક જાગૃતિ

નાગરિકોને પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG ની ગભરાટમાં ખરીદી (panic purchase) ટાળવા સલાહ આપવામાં આવે છે કારણ કે સરકાર પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG ની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે.
અફવાઓથી સાવધ રહો અને સાચી માહિતી માટે સત્તાવાર સ્ત્રોતો પર આધાર રાખો.
LPG ગ્રાહકોને ડિજિટલ બુકિંગ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરવા અને વિતરકોની મુલાકાત લેવાનું ટાળવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.
નાગરિકોને PNG અને ઇલેક્ટ્રિક અથવા ઇન્ડક્શન કુકટોપ્સ જેવા વૈકલ્પિક બળતણનો ઉપયોગ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.
તમામ નાગરિકોને વિનંતી કરવામાં આવે છે કે વર્તમાન પરિસ્થિતિ દરમિયાન તેમના દૈનિક ઉપયોગમાં ઊર્જા બચાવવા માટે જરૂરી પ્રયાસો કરે.

સરકારી સજ્જતા અને પુરવઠા વ્યવસ્થાપન પગલાં

ચાલુ ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિ હોવા છતાં, સરકારે સુનિશ્ચિત કર્યું છે કે ઘરેલું LPG, ડોમેસ્ટિક PNG અને CNG (ટ્રાન્સપોર્ટ) માટે 100% પુરવઠો પૂરો પાડવામાં આવે છે.
કોમર્શિયલ LPG માટે હોસ્પિટલો, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત ફાર્મા, સ્ટીલ, ઓટોમોબાઈલ, બીજ, કૃષિ વગેરેને પણ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, સ્થળાંતરિત મજૂરોને 5 કિલો FTL નો પુરવઠો પણ 2 અને 3 માર્ચ 2026 ના સરેરાશ દૈનિક પુરવઠાના આધારે બમણો કરવામાં આવ્યો છે.
સરકારે પુરવઠા અને માંગ બંને પક્ષે અનેક તર્કસંગત પગલાં અમલમાં મૂક્યા છે, જેમાં રિફાઇનરી ઉત્પાદન વધારવું, બુકિંગ અંતરાલ શહેરી વિસ્તારોમાં 21 થી વધારીને 25 દિવસ અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 45 દિવસ સુધી કરવું અને પુરવઠા માટે ક્ષેત્રોને પ્રાથમિકતા આપવી સામેલ છે.
LPG માંગ પરનું દબાણ ઘટાડવા માટે કેરોસીન અને કોલસા જેવા વૈકલ્પિક બળતણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા છે.
કોલસા મંત્રાલયે કોલ ઇન્ડિયા અને સિંગરેની કોલિયરીઝને નાના અને મધ્યમ ગ્રાહકોને વિતરણ માટે રાજ્યોને વધારાના કોલસાની સપ્લાય કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે.
રાજ્યોને ઘરેલું અને વ્યાપારી ગ્રાહકો માટે નવા PNG કનેક્શનની સુવિધા આપવા સલાહ આપવામાં આવી છે.

રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને સંસ્થાકીય પદ્ધતિઓ સાથે સંકલિત પ્રયાસો

રાજ્ય સરકારો આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ ધારો, 1955 અને LPG કંટ્રોલ ઓર્ડર, 2000 હેઠળ પુરવઠાનું નિરીક્ષણ કરવા અને સંગ્રહખોરી અને કાળાબજાર સામે કાર્યવાહી કરવા સક્ષમ છે.
પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG સહિતની આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની પુરવઠાની સ્થિતિ પર દેખરેખ રાખવા અને તેનું નિયમન કરવામાં રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની સરકારોએ પ્રાથમિક ભૂમિકા ભજવવાની છે. ભારત સરકારે તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને અનેક પત્રો અને VC દ્વારા આ વાતનો પુનરોચ્ચાર કર્યો છે.
ભારત સરકારે તારીખ 27.03.2026 અને 02.04.2026 ના પત્રો દ્વારા નાગરિકોને પર્યાપ્ત બળતણની ઉપલબ્ધતા અંગે આશ્વાસન આપવા માટે સક્રિય જાહેર સંચારની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે નિયમિત સમીક્ષા બેઠકો યોજાઈ રહી છે. આ સંદર્ભમાં, તારીખ 02.04.2026 (સચિવ, MoPNG ના અધ્યક્ષપદે) અને તારીખ 06.04.2026 (સચિવ, MoPNG તેમજ I&B અને ગ્રાહક બાબતોના સચિવોના અધ્યક્ષપદે) બેઠકો બોલાવવામાં આવી હતી, જેમાં નીચેની બાબતો પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો:
- દૈનિક પ્રેસ બ્રીફિંગ જારી કરવી અને નિયમિત જાહેર એડવાઇઝરી જારી કરવી.
- સોશિયલ મીડિયા પર ફેક ન્યૂઝ / ખોટી માહિતી પર સક્રિયપણે નજર રાખવી અને તેનો સામનો કરવો.
- જિલ્લા વહીવટીતંત્ર દ્વારા દૈનિક અમલીકરણ ઝુંબેશ તેજ કરવી અને OMCs સાથે સંકલન કરીને દરોડા અને તપાસ ચાલુ રાખવી.
- તેમના રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોમર્શિયલ LPG ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
- રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ફાળવવામાં આવેલ વધારાના SKO માટે SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
- PNG અપનાવવા અને વૈકલ્પિક બળતણને પ્રોત્સાહન આપવું.
- LPG પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપવી, ખાસ કરીને ઘરેલું જરૂરિયાતો માટે, અને પુરવઠાની સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે 5 કિલો FTL સિલિન્ડરોના લક્ષિત વિતરણને અપનાવવું.
તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે કંટ્રોલ રૂમ અને જિલ્લા મોનિટરિંગ સમિતિઓની સ્થાપના કરી છે.
ઘણા રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પ્રેસ બ્રીફ જારી/સંચાલિત કરી રહ્યા છે.

અમલીકરણ અને દેખરેખની કાર્યવાહી

LPG ની સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે દેશભરમાં અમલીકરણની કાર્યવાહી ચાલુ છે. ગઈકાલે દેશભરમાં 1900 થી વધુ દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા.
PSU OMC એ આકસ્મિક તપાસ મજબૂત કરી છે અને ચાલુ રાખી છે અને ગઈકાલ સુધીમાં 349 LPG ડિસ્ટ્રીબ્યુટરશીપ પર દંડ લાદ્યો છે અને 74 LPG ડિસ્ટ્રીબ્યુટરશીપને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવી છે.

LPG પુરવઠો

ઘરેલું LPG પુરવઠાની સ્થિતિ:

પ્રવર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિને કારણે LPG પુરવઠો પ્રભાવિત થવાનું ચાલુ છે.
ઘરેલું પરિવારોને LPG ના પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
LPG ડિસ્ટ્રીબ્યુટરશીપ પર કોઈ ડ્રાય-આઉટ (પુરવઠો ખાલી થવો) નોંધાયો નથી.
ઓનલાઈન LPG સિલિન્ડર બુકિંગ ગઈકાલે ઉદ્યોગના ધોરણે વધીને 99% થઈ ગયું છે.
ડાયવર્ઝન રોકવા માટે ડિલિવરી ઓથેન્ટિકેશન કોડ (DAC) આધારિત ડિલિવરી વધીને લગભગ 94% થઈ ગઈ છે. DAC ગ્રાહકના રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર પર પ્રાપ્ત થાય છે.
તારીખ 02.05.2026 ના રોજ, આશરે 47.4 લાખ LPG સિલિન્ડરના બુકિંગ સામે લગભગ 47 લાખ ઘરેલું LPG સિલિન્ડર વિતરિત કરવામાં આવ્યા હતા.

કોમર્શિયલ LPG પુરવઠો અને ફાળવણીના પગલાં:

કુલ વ્યાપારી LPG ફાળવણી વધારીને કટોકટી પૂર્વેના સ્તરના આશરે 70% કરવામાં આવી છે, જેમાં 10% સુધારા-લિંક્ડ ફાળવણીનો સમાવેશ થાય છે.
ભારત સરકારે તારીખ 06.04.2026 ના પત્ર દ્વારા જાણ કરી છે કે દરેક રાજ્યમાં સ્થળાંતરિત મજૂરોને વિતરણ માટે ઉપલબ્ધ 5 કિલો FTL સિલિન્ડરોની દૈનિક માત્રા 2-3 માર્ચ 2026 દરમિયાન સ્થળાંતરિત મજૂરોને સરેરાશ દૈનિક પુરવઠા (સિલિન્ડરોની સંખ્યા) ના આધારે બમણી કરવામાં આવી રહી છે, જે 21.03.2026 ના પત્રમાં ઉલ્લેખિત 20% ની મર્યાદાથી વધુ છે. આ 5 કિલો FTL સિલિન્ડરો તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) ની સહાયથી તેમના રાજ્યમાં માત્ર સ્થળાંતરિત મજૂરોને સપ્લાય કરવા માટે રાજ્ય સરકારના નિકાલ પર છે.
એપ્રિલ 2026 ના મહિનાથી, 23.44 લાખથી વધુ - 5 કિલો FTL સિલિન્ડર વેચાયા છે.
ગઈકાલે, 66,000 થી વધુ – 5 કિલો FTL સિલિન્ડર વિતરિત કરવામાં આવ્યા હતા.
3 એપ્રિલ 2026 થી, PSU OMC એ 5 કિલો FTL સિલિન્ડરો માટે 10,100 થી વધુ જાગૃતિ શિબિરોનું આયોજન કર્યું છે, જેમાં લગભગ 1,75,000 - 5 કિલો FTL સિલિન્ડરો પણ વેચવામાં આવ્યા હતા.
ગઈકાલે 130 થી વધુ શિબિરો દ્વારા 3778 – 5 કિલો FTL વેચાયા હતા.
IOCL, HPCL અને BPCL ના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટરોની ત્રણ સભ્યોની સમિતિ, રાજ્ય સત્તાવાળાઓ અને ઉદ્યોગ મંડળો સાથે પરામર્શ કરીને રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોમર્શિયલ LPG ના વેચાણ માટેની યોજનાને અંતિમ સ્વરૂપ આપે છે.
એપ્રિલ-26 થી, કુલ 2,14,069 MT (112.66 લાખથી વધુ 19 કિગ્રા LPG સિલિન્ડરની સમકક્ષ) કોમર્શિયલ LPG વેચવામાં આવ્યું છે.
તારીખ 02.05.2026 ના રોજ, આશરે 8220 MT કોમર્શિયલ LPG (4.33 લાખથી વધુ - 19 કિગ્રા સિલિન્ડરની સમકક્ષ) વેચાયું હતું.
એપ્રિલ 2026 થી, PSU OMC દ્વારા કુલ 11,082 MT ઓટો LPG વેચવામાં આવ્યું છે.

કુદરતી ગેસ પુરવઠો અને PNG વિસ્તરણ પહેલ

ગ્રાહકોને D-PNG અને CNG-ટ્રાન્સપોર્ટ માટે 100% સપ્લાય સાથે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
ખાતરના પ્લાન્ટ્સ માટે કુલ ગેસ ફાળવણી વધારીને તેમના છ મહિનાના સરેરાશ વપરાશના અંદાજે 98% કરવામાં આવી છે.
વધુમાં, CGD નેટવર્ક દ્વારા પુરવઠા સહિત અન્ય ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી ક્ષેત્રોમાં ગેસનો પુરવઠો 80% સુધી વધારવામાં આવ્યો છે.
કોમર્શિયલ LPG ની ઉપલબ્ધતા અંગેની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે CGD સંસ્થાઓને તેમના તમામ GA માં હોટલ, રેસ્ટોરાં અને કેન્ટીન જેવી વ્યાપારી સંસ્થાઓ માટે PNG કનેક્શનને પ્રાથમિકતા આપવા સલાહ આપવામાં આવી છે.
IGL, MGL, GAIL ગેસ અને BPCL સહિતની CGD કંપનીઓ ઘરેલું અને વ્યાપારી PNG કનેક્શન માટે પ્રોત્સાહન આપી રહી છે.
રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને કેન્દ્રીય મંત્રાલયોને CGD નેટવર્કના વિસ્તરણ માટે જરૂરી મંજૂરીઓ ઝડપી બનાવવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.
ભારત સરકારે તારીખ 18.03.2026 ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને કોમર્શિયલ LPG ની વધારાની 10% ફાળવણીની ઓફર કરી છે, જો તેઓ LPG થી PNG માં લાંબા ગાળાના પરિવર્તનમાં મદદ કરી શકે.
22 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો PNG વિસ્તરણ સુધારાઓ સાથે સંકળાયેલ વધારાની વ્યાપારી LPG ફાળવણી મેળવી રહ્યા છે.
માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયે તારીખ 24.03.26 ના પત્ર દ્વારા અગ્રતાના ધોરણે CGD ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંબંધિત અરજીઓ પર પ્રક્રિયા કરવા માટે 3 મહિના માટે વિશેષ રૂપે 'ઘટાડેલી સમયમર્યાદા સાથે CGD ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે ત્વરિત મંજૂરી માળખું' અપનાવ્યું છે.
ભારત સરકારે તારીખ 24.03.2026 ના ગેઝેટ દ્વારા આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ ધારો, 1955 હેઠળ 'નેચરલ ગેસ એન્ડ પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (થ્રુ લેઈંગ, બિલ્ડીંગ, ઓપરેશન એન્ડ એક્સપાન્સન ઓફ પાઈપલાઈન્સ એન્ડ અધર ફેસિલિટીઝ) ઓર્ડર, 2026' સૂચિત કર્યો છે. આ આદેશ દેશભરમાં પાઇપલાઇન નાખવા અને વિસ્તારવા માટે એક સુવ્યવસ્થિત અને સમયબદ્ધ માળખું પૂરું પાડે છે, જે મંજૂરીઓ અને જમીન સુધી પહોંચવામાં થતા વિલંબને દૂર કરે છે અને રહેણાંક વિસ્તારો સહિત કુદરતી ગેસ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના ઝડપી વિકાસને સક્ષમ બનાવે છે. તે PNG નેટવર્ક વૃદ્ધિને વેગ આપવા, લાસ્ટ-માઇલ કનેક્ટિવિટી વધારવા અને સ્વચ્છ ઇંધણ તરફના સંક્રમણને ટેકો આપવાની અપેક્ષા રાખે છે, જેનાથી ઊર્જા સુરક્ષા મજબૂત થશે અને ભારતના ગેસ-આધારિત અર્થતંત્રને આગળ વધારશે.
PNGRB એ CGD સંસ્થાઓને D-PNG કનેક્શન ઝડપી બનાવવા નિર્દેશ આપ્યો છે. ઉપરાંત, PNG વિસ્તરણમાં ગતિ જાળવી રાખવા માટે 'નેશનલ PNG ડ્રાઈવ 2.0' ને 30.06.2026 સુધી લંબાવવામાં આવી છે.
વધુ સ્વચ્છ, વધુ સુરક્ષિત અને આત્મનિર્ભર ઊર્જા ભાવિને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે, ભારત સરકારે મોડેલ ડ્રાફ્ટ સ્ટેટ CBG પોલિસી વિકસાવી છે. મોડેલ પોલિસીનો હેતુ રાજ્યોને CBG વિકાસ માટે તેમની પોતાની રોકાણકાર-મૈત્રીપૂર્ણ અને અમલીકરણ-લક્ષી ઇકોસિસ્ટમ બનાવવામાં સક્ષમ કરવા માટે એક વ્યાપક લવચીક માર્ગદર્શક માળખું તરીકે સેવા આપવાનો છે. જે રાજ્યો આ પસંદ કરે છે, તેમને કોમર્શિયલ LPG ની વધારાની ફાળવણીના આગામી હપ્તા માટે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.
MoEFCC એ તારીખ 07.04.2026 ના ઓર્ડર દ્વારા CPCB ને CGD નેટવર્ક/ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે 15 દિવસની અંદર સ્થાપના માટે સંમતિ (consent to establish) અથવા સંચાલન માટે સંમતિ (consent to operate) આપવા માટે SPCB/PCCs ને જરૂરી નિર્દેશો જારી કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે.
માર્ચ 2026 થી, લગભગ 6.04 લાખ PNG કનેક્શન્સ ગેસીફાઈડ કરવામાં આવ્યા છે અને વધારાના 2.68 લાખ કનેક્શન્સ માટે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવામાં આવ્યું છે, જે કુલ કનેક્શનની સંખ્યા 8.72 લાખ પર લઈ જાય છે. વધુમાં, નવા કનેક્શન માટે આશરે 6.73 લાખ ગ્રાહકોની નોંધણી કરવામાં આવી છે.
02.05.2026 સુધીમાં, 43,630 થી વધુ PNG ગ્રાહકોએ MYPNGD.in વેબસાઇટ દ્વારા તેમના LPG કનેક્શન્સ સરેન્ડર (સમર્પણ) કર્યા છે.

ક્રૂડની સ્થિતિ અને રિફાઇનરી કામગીરી

તમામ રિફાઇનરીઓ પર્યાપ્ત ક્રૂડ ઇન્વેન્ટરીઝ સાથે ઉચ્ચ ક્ષમતા પર કાર્ય કરી રહી છે, જ્યારે પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક જાળવવામાં આવી રહ્યો છે.
ઘરેલું વપરાશને ટેકો આપવા માટે રિફાઇનરીઓમાંથી ઘરેલું LPG ઉત્પાદનમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
ઘરેલું બજાર માટે પેટ્રોકેમિકલ ફીડસ્ટોક સપ્લાયની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક આંતર-મંત્રાલય જોઈન્ટ વર્કિંગ ગ્રુપ (JWG) ની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. ત્યારબાદ, ભારત સરકારે તારીખ 01.04.2026 ના આદેશ દ્વારા સેન્ટર ફોર હાઈ ટેકનોલોજી (CHT) દ્વારા નિર્ધારિત કર્યા મુજબ પેટ્રોકેમિકલ કોમ્પ્લેક્સ સહિત ઓઈલ રિફાઈનરી કંપનીઓને જટિલ ક્ષેત્રો માટે ચોક્કસ લઘુત્તમ માત્રામાં C3 અને C4 સ્ટ્રીમ્સ ઉપલબ્ધ કરાવવાની મંજૂરી આપી છે.
ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ કેમિકલ્સ એન્ડ પેટ્રો કેમિકલ્સ (DCPC), ડિપાર્ટમેન્ટ ફોર પ્રમોશન ઓફ ઇન્ડસ્ટ્રી એન્ડ ઇન્ટરનલ ટ્રેડ (DPIIT) પાસેથી મળેલી વિનંતીઓના આધારે, ફાર્મા અને કેમિકલ સેક્ટરની કંપનીઓ માટે LPG પૂલમાંથી 1000 MT/દિવસની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
9 એપ્રિલ 2026 થી, મુંબઈ, કોચી, વિઝાગ, ચેન્નાઈ, મથુરા અને ગુજરાત રિફાઇનરીઓ દ્વારા કેમિકલ, ફાર્મા અને પેઇન્ટ ઉદ્યોગને 10,600 MT થી વધુ પ્રોપીલીન અને આશરે 1400 MT બ્યુટાઇલ એક્રીલેટ વેચવામાં આવ્યું છે.

રિટેલ ફ્યુઅલની ઉપલબ્ધતા અને કિંમતના પગલાં

દેશભરમાં તમામ રિટેલ આઉટલેટ્સ સામાન્ય રીતે કાર્ય કરી રહ્યા છે.
મિડલ ઈસ્ટ સંકટને કારણે ક્રૂડના ભાવમાં અસાધારણ વધારો થયો છે; જોકે, ગ્રાહકોના રક્ષણ માટે ભારત સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઈઝ ડ્યુટીમાં પ્રતિ લિટર ₹10નો ઘટાડો કર્યો છે.
ભારત સરકારે તારીખ 30.04.2026 ના ગેઝેટ નોટિફિકેશન દ્વારા ડીઝલ પરની નિકાસ લેવી પ્રતિ લિટર રૂ. 55.50 થી ઘટાડીને રૂ. 23 અને ATF પર રૂ. 42 થી ઘટાડીને રૂ. 33 કરી છે.
અફવાઓને કારણે અમુક રિટેલ આઉટલેટ્સ પર ગભરાટમાં ખરીદી (Panic Buying) જોવા મળે છે. જાણ કરવામાં આવે છે કે દેશના તમામ પેટ્રોલ પંપ પર પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પર્યાપ્ત સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે. પેટ્રોલ અને ડીઝલના નિયમિત રિટેલ ભાવ યથાવત છે અને PSU OMC રિટેલ આઉટલેટ્સ પર ભાવમાં કોઈ વધારો કરવામાં આવ્યો નથી.

કેરોસીનની ઉપલબ્ધતા અને વિતરણના પગલાં

નિયમિત ફાળવણી ઉપરાંત રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને 48,000 KL કેરોસીનની વધારાની ફાળવણી કરવામાં આવી છે.
18 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કર્યા છે, જ્યારે હિમાચલ પ્રદેશ અને લદ્દાખે કોઈ જરૂરિયાત દર્શાવી નથી.

દરિયાઈ સુરક્ષા અને શિપિંગ કામગીરી

બંદર, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલયે આ પ્રદેશમાં કાર્યરત ભારતીય જહાજો અને ખલાસીઓની સુરક્ષા માટે જરૂરી પગલાં લીધાં છે. મંત્રાલયે જણાવ્યું કે:

બંદર, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય ખલાસીઓના કલ્યાણ અને અવિરત દરિયાઈ કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિદેશ મંત્રાલય, ભારતીય મિશન અને દરિયાઈ હિસ્સેદારો સાથે સંકલન કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
વેસલ અપડેટ: માર્શલ આઇલેન્ડ-ધ્વજ ધરાવતું LPG કેરિયર, MT સર્વ શક્તિ (IMO No. 9350599), જે 46,313 MT LPG (ભારતીય કાર્ગો) લઈ જઈ રહ્યું છે, જેમાં 18 ભારતીયો સહિત 20 ક્રૂ સભ્યો સવાર છે, તેણે 02 મે 2026 ના રોજ હોર્મુઝની સામુદ્રધુની સુરક્ષિત રીતે પાર કરી છે, અને તે 13 મે 2026 ના રોજ વિશાખાપટ્ટનમ પહોંચવાની અપેક્ષા છે.
આ પ્રદેશના તમામ ભારતીય ખલાસીઓ સુરક્ષિત છે અને છેલ્લા 24 કલાકમાં ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો સાથે સંકળાયેલી કોઈ ઘટના નોંધાઈ નથી.
ડીજી શિપિંગ કંટ્રોલ રૂમે સક્રિય થયા પછી 8,373 કોલ્સ અને 17,965 થી વધુ ઇમેઇલ્સ હેન્ડલ કર્યા છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં 38 કોલ્સ અને 127 ઇમેઇલ્સ પ્રાપ્ત થયા છે.
મંત્રાલયે, ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ શિપિંગ (DG શિપિંગ) દ્વારા, અત્યાર સુધીમાં 2,953 થી વધુ ભારતીય ખલાસીઓના સુરક્ષિત પ્રત્યાવર્તનની સુવિધા આપી છે, જેમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં ગલ્ફ રિજનના વિવિધ સ્થળોએથી 31 ખલાસીઓનો સમાવેશ થાય છે.
સમગ્ર ભારતમાં બંદર કામગીરી સામાન્ય છે, કોઈ ભીડ (congestion) નોંધાઈ નથી.

પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા

વિદેશ મંત્રાલય ગલ્ફ અને પશ્ચિમ એશિયા ક્ષેત્રમાં વિકાસ પર દેખરેખ રાખવાનું ચાલુ રાખે છે, જેમાં આ પ્રદેશમાં ભારતીય સમુદાયની સુરક્ષા, સલામતી અને કલ્યાણ સુનિશ્ચિત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. એવી જાણ કરવામાં આવી હતી કે:

વિદેશ મંત્રાલય માહિતીની વહેંચણી અને પ્રયત્નોના વધુ સારા જોડાણ માટે રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે નિયમિત સંપર્કમાં છે.
ભારતીય દૂતાવાસો અને કોન્સ્યુલેટ્સ સમયસર સહાય પૂરી પાડવા માટે ચોવીસ કલાક હેલ્પલાઇન ચલાવવાનું ચાલુ રાખે છે અને અમારા નાગરિકોને સક્રિયપણે મદદ કરી રહ્યા છે. તેઓ સ્થાનિક સરકારોના ગાઢ સંપર્કમાં પણ છે.
સ્થાનિક સરકારની માર્ગદર્શિકા, ફ્લાઇટ અને મુસાફરીની પરિસ્થિતિઓ, કોન્સ્યુલર સેવાઓ અને સમુદાય માટે હાથ ધરવામાં આવતા વિવિધ કલ્યાણકારી પગલાં સંબંધિત માહિતી સહિત અપડેટેડ એડવાઇઝરી જારી કરવામાં આવી રહી છે.
ભારતીય મિશન નિવાસી ભારતીય સમુદાય સાથે સક્રિયપણે જોડાયેલા છે. તેઓ તેમની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે ભારતીય સમુદાયના સંગઠનો, સંસ્થાઓ, વ્યાવસાયિક જૂથો અને ભારતીય કંપનીઓ સાથે નિયમિતપણે વાતચીત કરી રહ્યા છે.
સરકાર આ ક્ષેત્રના ભારતીય ખલાસીઓના કલ્યાણને ઉચ્ચ પ્રાથમિકતા આપી રહી છે. ભારતીય મિશન તેમને સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ અને એજન્સીઓ સાથે સંકલન, કોન્સ્યુલર સહાય પૂરી પાડવા અને ભારત પરત ફરવાની વિનંતીઓમાં મદદ કરવા સહિતની તમામ સહાય પૂરી પાડી રહ્યા છે.
આ પ્રદેશમાંથી ભારતના વિવિધ સ્થળોએ વધારાની ફ્લાઇટ્સ ઓપરેટ થવા સાથે એકંદર ફ્લાઇટની સ્થિતિમાં સુધારો ચાલુ રહ્યો છે.
2 મેના રોજ, UAE જનરલ સિવિલ એવિએશન ઓથોરિટીએ UAE એરસ્પેસમાં સામાન્ય હવાઈ નેવિગેશન કામગીરીને સંપૂર્ણ રીતે ફરી શરૂ કરવાની અને કામચલાઉ સાવચેતીના પગલાં હટાવવાની જાહેરાત કરી હતી. ભારતીય અને UAE કેરિયર્સ UAE થી ભારતના વિવિધ સ્થળોએ ફ્લાઇટ્સ ઓપરેટ કરી રહ્યા છે.
સાઉદી અરેબિયા અને ઓમાનના વિવિધ એરપોર્ટ પરથી ભારતના વિવિધ સ્થળોએ ફ્લાઇટ્સ ચાલુ છે.
કતાર એરસ્પેસ આંશિક રીતે ખુલ્લું છે. એર ઈન્ડિયા, એર ઈન્ડિયા એક્સપ્રેસ, ઈન્ડિગો અને કતાર એરવેઝ કતારથી ભારતના વિવિધ સ્થળોએ ફ્લાઈટ્સ ઓપરેટ કરી રહી છે.
કુવૈત એરસ્પેસ ખુલ્લું છે. જઝીરા એરવેઝ અને કુવૈત એરવેઝ કુવૈતથી ભારત માટે ફ્લાઈટ્સ ઓપરેટ કરી રહી છે.
બહેરીન એરસ્પેસ ખુલ્લું છે. એર ઈન્ડિયા એક્સપ્રેસ, ઈન્ડિગો અને ગલ્ફ એર બહેરીનથી ભારતના વિવિધ સ્થળોએ ફ્લાઈટ્સ ઓપરેટ કરી રહી છે.
ઇરાક એરસ્પેસ આ પ્રદેશના સ્થળો માટે મર્યાદિત ફ્લાઇટ કામગીરી સાથે ખુલ્લું છે, જેનો ઉપયોગ ભારતની આગળની મુસાફરી માટે થઈ શકે છે.
ઈરાન એરસ્પેસ કાર્ગો અને ચાર્ટર ફ્લાઈટ્સ માટે આંશિક રીતે ખુલ્લું છે. અમે ભારતીય નાગરિકોને ઈરાન પ્રવાસ ટાળવાની સલાહ આપી છે અને જેઓ પહેલેથી ત્યાં છે તેઓને અમારા દૂતાવાસના સમર્થન સાથે જમીન સરહદી માર્ગો દ્વારા બહાર નીકળવા વિનંતી કરી છે. અત્યાર સુધીમાં, તેહરાન સ્થિત અમારા દૂતાવાસે જમીન સરહદી માર્ગો દ્વારા 2,504 ભારતીય નાગરિકોને ઈરાનમાંથી બહાર નીકળવાની સુવિધા આપી છે.
ઈઝરાયેલ એરસ્પેસ ખુલ્લું છે અને આ પ્રદેશના સ્થળો માટે મર્યાદિત ફ્લાઈટ કામગીરી ફરી શરૂ થઈ છે, જેનો ઉપયોગ ભારતની આગળની મુસાફરી માટે થઈ શકે છે.

SM/NP/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2257643) મુલાકાતી સંખ્યા : 21

આ રીલીઝ વાંચો: English , Urdu , Marathi , हिन्दी , Assamese , Bengali , Odia , Tamil , Kannada , Malayalam

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય

પશ્ચિમ એશિયા ઘટનાક્રમને ધ્યાનમાં રાખીને મુખ્ય ક્ષેત્રો પર અપડેટ્સ

માર્શલ આઇલેન્ડ-ધ્વજ ધરાવતું LPG કેરિયર, MT સર્વ શક્તિ જે 46,313 MT LPG (ભારતીય કાર્ગો) લઈ જઈ રહ્યું છે તે ગઈકાલે હોર્મુઝની સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) સુરક્ષિત રીતે પાર કરી ગયું છે અને 13 મે 2026ના રોજ વિશાખાપટ્ટનમ પહોંચવાની ધારણા છે

ગઈકાલે આશરે 47.4 લાખ LPG સિલિન્ડરના બુકિંગ સામે લગભગ 47 લાખ ઘરેલું LPG સિલિન્ડર વિતરિત કરવામાં આવ્યા હતા

PSU OMC એ 5 કિલો FTL સિલિન્ડર માટે 10,100 થી વધુ જાગૃતિ શિબિરોનું આયોજન કર્યું હતું અને 3 એપ્રિલ 2026 થી અત્યાર સુધીમાં આશરે 1,75,000 - 5 કિલો FTL સિલિન્ડરો વેચ્યા છે

એપ્રિલ 2026 થી PSU OMC દ્વારા કુલ 11,082 MT ઓટો LPG વેચવામાં આવ્યું છે

UAE જનરલ સિવિલ એવિએશન ઓથોરિટીએ UAE એરસ્પેસમાં સામાન્ય હવાઈ નેવિગેશન કામગીરી સંપૂર્ણ રીતે ફરી શરૂ કરવાની જાહેરાત કરી; ભારતીય અને UAE કેરિયર્સ ગઈકાલે UAE થી ભારત માટે ફ્લાઈટ્સ ઓપરેટ કરી રહ્યા છે

પોસ્ટેડ ઓન: 03 MAY 2026 4:14PM by PIB Ahmedabad

ઊર્જા પુરવઠો અને બળતણની ઉપલબ્ધતા

જાહેર એડવાઇઝરી અને નાગરિક જાગૃતિ

નાગરિકોને પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG ની ગભરાટમાં ખરીદી (panic purchase) ટાળવા સલાહ આપવામાં આવે છે કારણ કે સરકાર પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG ની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે.
અફવાઓથી સાવધ રહો અને સાચી માહિતી માટે સત્તાવાર સ્ત્રોતો પર આધાર રાખો.
LPG ગ્રાહકોને ડિજિટલ બુકિંગ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરવા અને વિતરકોની મુલાકાત લેવાનું ટાળવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.
નાગરિકોને PNG અને ઇલેક્ટ્રિક અથવા ઇન્ડક્શન કુકટોપ્સ જેવા વૈકલ્પિક બળતણનો ઉપયોગ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.
તમામ નાગરિકોને વિનંતી કરવામાં આવે છે કે વર્તમાન પરિસ્થિતિ દરમિયાન તેમના દૈનિક ઉપયોગમાં ઊર્જા બચાવવા માટે જરૂરી પ્રયાસો કરે.

સરકારી સજ્જતા અને પુરવઠા વ્યવસ્થાપન પગલાં

ચાલુ ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિ હોવા છતાં, સરકારે સુનિશ્ચિત કર્યું છે કે ઘરેલું LPG, ડોમેસ્ટિક PNG અને CNG (ટ્રાન્સપોર્ટ) માટે 100% પુરવઠો પૂરો પાડવામાં આવે છે.
કોમર્શિયલ LPG માટે હોસ્પિટલો, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત ફાર્મા, સ્ટીલ, ઓટોમોબાઈલ, બીજ, કૃષિ વગેરેને પણ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, સ્થળાંતરિત મજૂરોને 5 કિલો FTL નો પુરવઠો પણ 2 અને 3 માર્ચ 2026 ના સરેરાશ દૈનિક પુરવઠાના આધારે બમણો કરવામાં આવ્યો છે.
સરકારે પુરવઠા અને માંગ બંને પક્ષે અનેક તર્કસંગત પગલાં અમલમાં મૂક્યા છે, જેમાં રિફાઇનરી ઉત્પાદન વધારવું, બુકિંગ અંતરાલ શહેરી વિસ્તારોમાં 21 થી વધારીને 25 દિવસ અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 45 દિવસ સુધી કરવું અને પુરવઠા માટે ક્ષેત્રોને પ્રાથમિકતા આપવી સામેલ છે.
LPG માંગ પરનું દબાણ ઘટાડવા માટે કેરોસીન અને કોલસા જેવા વૈકલ્પિક બળતણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા છે.
કોલસા મંત્રાલયે કોલ ઇન્ડિયા અને સિંગરેની કોલિયરીઝને નાના અને મધ્યમ ગ્રાહકોને વિતરણ માટે રાજ્યોને વધારાના કોલસાની સપ્લાય કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે.
રાજ્યોને ઘરેલું અને વ્યાપારી ગ્રાહકો માટે નવા PNG કનેક્શનની સુવિધા આપવા સલાહ આપવામાં આવી છે.

રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને સંસ્થાકીય પદ્ધતિઓ સાથે સંકલિત પ્રયાસો

રાજ્ય સરકારો આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ ધારો, 1955 અને LPG કંટ્રોલ ઓર્ડર, 2000 હેઠળ પુરવઠાનું નિરીક્ષણ કરવા અને સંગ્રહખોરી અને કાળાબજાર સામે કાર્યવાહી કરવા સક્ષમ છે.
પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG સહિતની આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની પુરવઠાની સ્થિતિ પર દેખરેખ રાખવા અને તેનું નિયમન કરવામાં રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની સરકારોએ પ્રાથમિક ભૂમિકા ભજવવાની છે. ભારત સરકારે તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને અનેક પત્રો અને VC દ્વારા આ વાતનો પુનરોચ્ચાર કર્યો છે.
ભારત સરકારે તારીખ 27.03.2026 અને 02.04.2026 ના પત્રો દ્વારા નાગરિકોને પર્યાપ્ત બળતણની ઉપલબ્ધતા અંગે આશ્વાસન આપવા માટે સક્રિય જાહેર સંચારની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે નિયમિત સમીક્ષા બેઠકો યોજાઈ રહી છે. આ સંદર્ભમાં, તારીખ 02.04.2026 (સચિવ, MoPNG ના અધ્યક્ષપદે) અને તારીખ 06.04.2026 (સચિવ, MoPNG તેમજ I&B અને ગ્રાહક બાબતોના સચિવોના અધ્યક્ષપદે) બેઠકો બોલાવવામાં આવી હતી, જેમાં નીચેની બાબતો પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો:
- દૈનિક પ્રેસ બ્રીફિંગ જારી કરવી અને નિયમિત જાહેર એડવાઇઝરી જારી કરવી.
- સોશિયલ મીડિયા પર ફેક ન્યૂઝ / ખોટી માહિતી પર સક્રિયપણે નજર રાખવી અને તેનો સામનો કરવો.
- જિલ્લા વહીવટીતંત્ર દ્વારા દૈનિક અમલીકરણ ઝુંબેશ તેજ કરવી અને OMCs સાથે સંકલન કરીને દરોડા અને તપાસ ચાલુ રાખવી.
- તેમના રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોમર્શિયલ LPG ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
- રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ફાળવવામાં આવેલ વધારાના SKO માટે SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
- PNG અપનાવવા અને વૈકલ્પિક બળતણને પ્રોત્સાહન આપવું.
- LPG પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપવી, ખાસ કરીને ઘરેલું જરૂરિયાતો માટે, અને પુરવઠાની સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે 5 કિલો FTL સિલિન્ડરોના લક્ષિત વિતરણને અપનાવવું.
તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે કંટ્રોલ રૂમ અને જિલ્લા મોનિટરિંગ સમિતિઓની સ્થાપના કરી છે.
ઘણા રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પ્રેસ બ્રીફ જારી/સંચાલિત કરી રહ્યા છે.

અમલીકરણ અને દેખરેખની કાર્યવાહી

LPG ની સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે દેશભરમાં અમલીકરણની કાર્યવાહી ચાલુ છે. ગઈકાલે દેશભરમાં 1900 થી વધુ દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા.
PSU OMC એ આકસ્મિક તપાસ મજબૂત કરી છે અને ચાલુ રાખી છે અને ગઈકાલ સુધીમાં 349 LPG ડિસ્ટ્રીબ્યુટરશીપ પર દંડ લાદ્યો છે અને 74 LPG ડિસ્ટ્રીબ્યુટરશીપને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવી છે.

LPG પુરવઠો

ઘરેલું LPG પુરવઠાની સ્થિતિ:

પ્રવર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિને કારણે LPG પુરવઠો પ્રભાવિત થવાનું ચાલુ છે.
ઘરેલું પરિવારોને LPG ના પુરવઠાને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
LPG ડિસ્ટ્રીબ્યુટરશીપ પર કોઈ ડ્રાય-આઉટ (પુરવઠો ખાલી થવો) નોંધાયો નથી.
ઓનલાઈન LPG સિલિન્ડર બુકિંગ ગઈકાલે ઉદ્યોગના ધોરણે વધીને 99% થઈ ગયું છે.
ડાયવર્ઝન રોકવા માટે ડિલિવરી ઓથેન્ટિકેશન કોડ (DAC) આધારિત ડિલિવરી વધીને લગભગ 94% થઈ ગઈ છે. DAC ગ્રાહકના રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર પર પ્રાપ્ત થાય છે.
તારીખ 02.05.2026 ના રોજ, આશરે 47.4 લાખ LPG સિલિન્ડરના બુકિંગ સામે લગભગ 47 લાખ ઘરેલું LPG સિલિન્ડર વિતરિત કરવામાં આવ્યા હતા.

કોમર્શિયલ LPG પુરવઠો અને ફાળવણીના પગલાં:

કુલ વ્યાપારી LPG ફાળવણી વધારીને કટોકટી પૂર્વેના સ્તરના આશરે 70% કરવામાં આવી છે, જેમાં 10% સુધારા-લિંક્ડ ફાળવણીનો સમાવેશ થાય છે.
ભારત સરકારે તારીખ 06.04.2026 ના પત્ર દ્વારા જાણ કરી છે કે દરેક રાજ્યમાં સ્થળાંતરિત મજૂરોને વિતરણ માટે ઉપલબ્ધ 5 કિલો FTL સિલિન્ડરોની દૈનિક માત્રા 2-3 માર્ચ 2026 દરમિયાન સ્થળાંતરિત મજૂરોને સરેરાશ દૈનિક પુરવઠા (સિલિન્ડરોની સંખ્યા) ના આધારે બમણી કરવામાં આવી રહી છે, જે 21.03.2026 ના પત્રમાં ઉલ્લેખિત 20% ની મર્યાદાથી વધુ છે. આ 5 કિલો FTL સિલિન્ડરો તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) ની સહાયથી તેમના રાજ્યમાં માત્ર સ્થળાંતરિત મજૂરોને સપ્લાય કરવા માટે રાજ્ય સરકારના નિકાલ પર છે.
એપ્રિલ 2026 ના મહિનાથી, 23.44 લાખથી વધુ - 5 કિલો FTL સિલિન્ડર વેચાયા છે.
ગઈકાલે, 66,000 થી વધુ – 5 કિલો FTL સિલિન્ડર વિતરિત કરવામાં આવ્યા હતા.
3 એપ્રિલ 2026 થી, PSU OMC એ 5 કિલો FTL સિલિન્ડરો માટે 10,100 થી વધુ જાગૃતિ શિબિરોનું આયોજન કર્યું છે, જેમાં લગભગ 1,75,000 - 5 કિલો FTL સિલિન્ડરો પણ વેચવામાં આવ્યા હતા.
ગઈકાલે 130 થી વધુ શિબિરો દ્વારા 3778 – 5 કિલો FTL વેચાયા હતા.
IOCL, HPCL અને BPCL ના એક્ઝિક્યુટિવ ડિરેક્ટરોની ત્રણ સભ્યોની સમિતિ, રાજ્ય સત્તાવાળાઓ અને ઉદ્યોગ મંડળો સાથે પરામર્શ કરીને રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોમર્શિયલ LPG ના વેચાણ માટેની યોજનાને અંતિમ સ્વરૂપ આપે છે.
એપ્રિલ-26 થી, કુલ 2,14,069 MT (112.66 લાખથી વધુ 19 કિગ્રા LPG સિલિન્ડરની સમકક્ષ) કોમર્શિયલ LPG વેચવામાં આવ્યું છે.
તારીખ 02.05.2026 ના રોજ, આશરે 8220 MT કોમર્શિયલ LPG (4.33 લાખથી વધુ - 19 કિગ્રા સિલિન્ડરની સમકક્ષ) વેચાયું હતું.
એપ્રિલ 2026 થી, PSU OMC દ્વારા કુલ 11,082 MT ઓટો LPG વેચવામાં આવ્યું છે.

કુદરતી ગેસ પુરવઠો અને PNG વિસ્તરણ પહેલ

ગ્રાહકોને D-PNG અને CNG-ટ્રાન્સપોર્ટ માટે 100% સપ્લાય સાથે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
ખાતરના પ્લાન્ટ્સ માટે કુલ ગેસ ફાળવણી વધારીને તેમના છ મહિનાના સરેરાશ વપરાશના અંદાજે 98% કરવામાં આવી છે.
વધુમાં, CGD નેટવર્ક દ્વારા પુરવઠા સહિત અન્ય ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી ક્ષેત્રોમાં ગેસનો પુરવઠો 80% સુધી વધારવામાં આવ્યો છે.
કોમર્શિયલ LPG ની ઉપલબ્ધતા અંગેની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે CGD સંસ્થાઓને તેમના તમામ GA માં હોટલ, રેસ્ટોરાં અને કેન્ટીન જેવી વ્યાપારી સંસ્થાઓ માટે PNG કનેક્શનને પ્રાથમિકતા આપવા સલાહ આપવામાં આવી છે.
IGL, MGL, GAIL ગેસ અને BPCL સહિતની CGD કંપનીઓ ઘરેલું અને વ્યાપારી PNG કનેક્શન માટે પ્રોત્સાહન આપી રહી છે.
રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને કેન્દ્રીય મંત્રાલયોને CGD નેટવર્કના વિસ્તરણ માટે જરૂરી મંજૂરીઓ ઝડપી બનાવવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.
ભારત સરકારે તારીખ 18.03.2026 ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને કોમર્શિયલ LPG ની વધારાની 10% ફાળવણીની ઓફર કરી છે, જો તેઓ LPG થી PNG માં લાંબા ગાળાના પરિવર્તનમાં મદદ કરી શકે.
22 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો PNG વિસ્તરણ સુધારાઓ સાથે સંકળાયેલ વધારાની વ્યાપારી LPG ફાળવણી મેળવી રહ્યા છે.
માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયે તારીખ 24.03.26 ના પત્ર દ્વારા અગ્રતાના ધોરણે CGD ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સંબંધિત અરજીઓ પર પ્રક્રિયા કરવા માટે 3 મહિના માટે વિશેષ રૂપે 'ઘટાડેલી સમયમર્યાદા સાથે CGD ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે ત્વરિત મંજૂરી માળખું' અપનાવ્યું છે.
ભારત સરકારે તારીખ 24.03.2026 ના ગેઝેટ દ્વારા આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ ધારો, 1955 હેઠળ 'નેચરલ ગેસ એન્ડ પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (થ્રુ લેઈંગ, બિલ્ડીંગ, ઓપરેશન એન્ડ એક્સપાન્સન ઓફ પાઈપલાઈન્સ એન્ડ અધર ફેસિલિટીઝ) ઓર્ડર, 2026' સૂચિત કર્યો છે. આ આદેશ દેશભરમાં પાઇપલાઇન નાખવા અને વિસ્તારવા માટે એક સુવ્યવસ્થિત અને સમયબદ્ધ માળખું પૂરું પાડે છે, જે મંજૂરીઓ અને જમીન સુધી પહોંચવામાં થતા વિલંબને દૂર કરે છે અને રહેણાંક વિસ્તારો સહિત કુદરતી ગેસ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના ઝડપી વિકાસને સક્ષમ બનાવે છે. તે PNG નેટવર્ક વૃદ્ધિને વેગ આપવા, લાસ્ટ-માઇલ કનેક્ટિવિટી વધારવા અને સ્વચ્છ ઇંધણ તરફના સંક્રમણને ટેકો આપવાની અપેક્ષા રાખે છે, જેનાથી ઊર્જા સુરક્ષા મજબૂત થશે અને ભારતના ગેસ-આધારિત અર્થતંત્રને આગળ વધારશે.
PNGRB એ CGD સંસ્થાઓને D-PNG કનેક્શન ઝડપી બનાવવા નિર્દેશ આપ્યો છે. ઉપરાંત, PNG વિસ્તરણમાં ગતિ જાળવી રાખવા માટે 'નેશનલ PNG ડ્રાઈવ 2.0' ને 30.06.2026 સુધી લંબાવવામાં આવી છે.
વધુ સ્વચ્છ, વધુ સુરક્ષિત અને આત્મનિર્ભર ઊર્જા ભાવિને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે, ભારત સરકારે મોડેલ ડ્રાફ્ટ સ્ટેટ CBG પોલિસી વિકસાવી છે. મોડેલ પોલિસીનો હેતુ રાજ્યોને CBG વિકાસ માટે તેમની પોતાની રોકાણકાર-મૈત્રીપૂર્ણ અને અમલીકરણ-લક્ષી ઇકોસિસ્ટમ બનાવવામાં સક્ષમ કરવા માટે એક વ્યાપક લવચીક માર્ગદર્શક માળખું તરીકે સેવા આપવાનો છે. જે રાજ્યો આ પસંદ કરે છે, તેમને કોમર્શિયલ LPG ની વધારાની ફાળવણીના આગામી હપ્તા માટે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે.
MoEFCC એ તારીખ 07.04.2026 ના ઓર્ડર દ્વારા CPCB ને CGD નેટવર્ક/ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે 15 દિવસની અંદર સ્થાપના માટે સંમતિ (consent to establish) અથવા સંચાલન માટે સંમતિ (consent to operate) આપવા માટે SPCB/PCCs ને જરૂરી નિર્દેશો જારી કરવા નિર્દેશ આપ્યો છે.
માર્ચ 2026 થી, લગભગ 6.04 લાખ PNG કનેક્શન્સ ગેસીફાઈડ કરવામાં આવ્યા છે અને વધારાના 2.68 લાખ કનેક્શન્સ માટે ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બનાવવામાં આવ્યું છે, જે કુલ કનેક્શનની સંખ્યા 8.72 લાખ પર લઈ જાય છે. વધુમાં, નવા કનેક્શન માટે આશરે 6.73 લાખ ગ્રાહકોની નોંધણી કરવામાં આવી છે.
02.05.2026 સુધીમાં, 43,630 થી વધુ PNG ગ્રાહકોએ MYPNGD.in વેબસાઇટ દ્વારા તેમના LPG કનેક્શન્સ સરેન્ડર (સમર્પણ) કર્યા છે.

ક્રૂડની સ્થિતિ અને રિફાઇનરી કામગીરી

તમામ રિફાઇનરીઓ પર્યાપ્ત ક્રૂડ ઇન્વેન્ટરીઝ સાથે ઉચ્ચ ક્ષમતા પર કાર્ય કરી રહી છે, જ્યારે પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક જાળવવામાં આવી રહ્યો છે.
ઘરેલું વપરાશને ટેકો આપવા માટે રિફાઇનરીઓમાંથી ઘરેલું LPG ઉત્પાદનમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
ઘરેલું બજાર માટે પેટ્રોકેમિકલ ફીડસ્ટોક સપ્લાયની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે એક આંતર-મંત્રાલય જોઈન્ટ વર્કિંગ ગ્રુપ (JWG) ની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. ત્યારબાદ, ભારત સરકારે તારીખ 01.04.2026 ના આદેશ દ્વારા સેન્ટર ફોર હાઈ ટેકનોલોજી (CHT) દ્વારા નિર્ધારિત કર્યા મુજબ પેટ્રોકેમિકલ કોમ્પ્લેક્સ સહિત ઓઈલ રિફાઈનરી કંપનીઓને જટિલ ક્ષેત્રો માટે ચોક્કસ લઘુત્તમ માત્રામાં C3 અને C4 સ્ટ્રીમ્સ ઉપલબ્ધ કરાવવાની મંજૂરી આપી છે.
ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ કેમિકલ્સ એન્ડ પેટ્રો કેમિકલ્સ (DCPC), ડિપાર્ટમેન્ટ ફોર પ્રમોશન ઓફ ઇન્ડસ્ટ્રી એન્ડ ઇન્ટરનલ ટ્રેડ (DPIIT) પાસેથી મળેલી વિનંતીઓના આધારે, ફાર્મા અને કેમિકલ સેક્ટરની કંપનીઓ માટે LPG પૂલમાંથી 1000 MT/દિવસની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
9 એપ્રિલ 2026 થી, મુંબઈ, કોચી, વિઝાગ, ચેન્નાઈ, મથુરા અને ગુજરાત રિફાઇનરીઓ દ્વારા કેમિકલ, ફાર્મા અને પેઇન્ટ ઉદ્યોગને 10,600 MT થી વધુ પ્રોપીલીન અને આશરે 1400 MT બ્યુટાઇલ એક્રીલેટ વેચવામાં આવ્યું છે.

રિટેલ ફ્યુઅલની ઉપલબ્ધતા અને કિંમતના પગલાં

દેશભરમાં તમામ રિટેલ આઉટલેટ્સ સામાન્ય રીતે કાર્ય કરી રહ્યા છે.
મિડલ ઈસ્ટ સંકટને કારણે ક્રૂડના ભાવમાં અસાધારણ વધારો થયો છે; જોકે, ગ્રાહકોના રક્ષણ માટે ભારત સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઈઝ ડ્યુટીમાં પ્રતિ લિટર ₹10નો ઘટાડો કર્યો છે.
ભારત સરકારે તારીખ 30.04.2026 ના ગેઝેટ નોટિફિકેશન દ્વારા ડીઝલ પરની નિકાસ લેવી પ્રતિ લિટર રૂ. 55.50 થી ઘટાડીને રૂ. 23 અને ATF પર રૂ. 42 થી ઘટાડીને રૂ. 33 કરી છે.
અફવાઓને કારણે અમુક રિટેલ આઉટલેટ્સ પર ગભરાટમાં ખરીદી (Panic Buying) જોવા મળે છે. જાણ કરવામાં આવે છે કે દેશના તમામ પેટ્રોલ પંપ પર પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પર્યાપ્ત સ્ટોક ઉપલબ્ધ છે. પેટ્રોલ અને ડીઝલના નિયમિત રિટેલ ભાવ યથાવત છે અને PSU OMC રિટેલ આઉટલેટ્સ પર ભાવમાં કોઈ વધારો કરવામાં આવ્યો નથી.

કેરોસીનની ઉપલબ્ધતા અને વિતરણના પગલાં

નિયમિત ફાળવણી ઉપરાંત રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને 48,000 KL કેરોસીનની વધારાની ફાળવણી કરવામાં આવી છે.
18 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કર્યા છે, જ્યારે હિમાચલ પ્રદેશ અને લદ્દાખે કોઈ જરૂરિયાત દર્શાવી નથી.

દરિયાઈ સુરક્ષા અને શિપિંગ કામગીરી

બંદર, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય ખલાસીઓના કલ્યાણ અને અવિરત દરિયાઈ કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિદેશ મંત્રાલય, ભારતીય મિશન અને દરિયાઈ હિસ્સેદારો સાથે સંકલન કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
વેસલ અપડેટ: માર્શલ આઇલેન્ડ-ધ્વજ ધરાવતું LPG કેરિયર, MT સર્વ શક્તિ (IMO No. 9350599), જે 46,313 MT LPG (ભારતીય કાર્ગો) લઈ જઈ રહ્યું છે, જેમાં 18 ભારતીયો સહિત 20 ક્રૂ સભ્યો સવાર છે, તેણે 02 મે 2026 ના રોજ હોર્મુઝની સામુદ્રધુની સુરક્ષિત રીતે પાર કરી છે, અને તે 13 મે 2026 ના રોજ વિશાખાપટ્ટનમ પહોંચવાની અપેક્ષા છે.
આ પ્રદેશના તમામ ભારતીય ખલાસીઓ સુરક્ષિત છે અને છેલ્લા 24 કલાકમાં ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો સાથે સંકળાયેલી કોઈ ઘટના નોંધાઈ નથી.
ડીજી શિપિંગ કંટ્રોલ રૂમે સક્રિય થયા પછી 8,373 કોલ્સ અને 17,965 થી વધુ ઇમેઇલ્સ હેન્ડલ કર્યા છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં 38 કોલ્સ અને 127 ઇમેઇલ્સ પ્રાપ્ત થયા છે.
મંત્રાલયે, ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ શિપિંગ (DG શિપિંગ) દ્વારા, અત્યાર સુધીમાં 2,953 થી વધુ ભારતીય ખલાસીઓના સુરક્ષિત પ્રત્યાવર્તનની સુવિધા આપી છે, જેમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં ગલ્ફ રિજનના વિવિધ સ્થળોએથી 31 ખલાસીઓનો સમાવેશ થાય છે.
સમગ્ર ભારતમાં બંદર કામગીરી સામાન્ય છે, કોઈ ભીડ (congestion) નોંધાઈ નથી.

પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા

વિદેશ મંત્રાલય માહિતીની વહેંચણી અને પ્રયત્નોના વધુ સારા જોડાણ માટે રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે નિયમિત સંપર્કમાં છે.
ભારતીય દૂતાવાસો અને કોન્સ્યુલેટ્સ સમયસર સહાય પૂરી પાડવા માટે ચોવીસ કલાક હેલ્પલાઇન ચલાવવાનું ચાલુ રાખે છે અને અમારા નાગરિકોને સક્રિયપણે મદદ કરી રહ્યા છે. તેઓ સ્થાનિક સરકારોના ગાઢ સંપર્કમાં પણ છે.
સ્થાનિક સરકારની માર્ગદર્શિકા, ફ્લાઇટ અને મુસાફરીની પરિસ્થિતિઓ, કોન્સ્યુલર સેવાઓ અને સમુદાય માટે હાથ ધરવામાં આવતા વિવિધ કલ્યાણકારી પગલાં સંબંધિત માહિતી સહિત અપડેટેડ એડવાઇઝરી જારી કરવામાં આવી રહી છે.
ભારતીય મિશન નિવાસી ભારતીય સમુદાય સાથે સક્રિયપણે જોડાયેલા છે. તેઓ તેમની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે ભારતીય સમુદાયના સંગઠનો, સંસ્થાઓ, વ્યાવસાયિક જૂથો અને ભારતીય કંપનીઓ સાથે નિયમિતપણે વાતચીત કરી રહ્યા છે.
સરકાર આ ક્ષેત્રના ભારતીય ખલાસીઓના કલ્યાણને ઉચ્ચ પ્રાથમિકતા આપી રહી છે. ભારતીય મિશન તેમને સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ અને એજન્સીઓ સાથે સંકલન, કોન્સ્યુલર સહાય પૂરી પાડવા અને ભારત પરત ફરવાની વિનંતીઓમાં મદદ કરવા સહિતની તમામ સહાય પૂરી પાડી રહ્યા છે.
આ પ્રદેશમાંથી ભારતના વિવિધ સ્થળોએ વધારાની ફ્લાઇટ્સ ઓપરેટ થવા સાથે એકંદર ફ્લાઇટની સ્થિતિમાં સુધારો ચાલુ રહ્યો છે.
2 મેના રોજ, UAE જનરલ સિવિલ એવિએશન ઓથોરિટીએ UAE એરસ્પેસમાં સામાન્ય હવાઈ નેવિગેશન કામગીરીને સંપૂર્ણ રીતે ફરી શરૂ કરવાની અને કામચલાઉ સાવચેતીના પગલાં હટાવવાની જાહેરાત કરી હતી. ભારતીય અને UAE કેરિયર્સ UAE થી ભારતના વિવિધ સ્થળોએ ફ્લાઇટ્સ ઓપરેટ કરી રહ્યા છે.
સાઉદી અરેબિયા અને ઓમાનના વિવિધ એરપોર્ટ પરથી ભારતના વિવિધ સ્થળોએ ફ્લાઇટ્સ ચાલુ છે.
કતાર એરસ્પેસ આંશિક રીતે ખુલ્લું છે. એર ઈન્ડિયા, એર ઈન્ડિયા એક્સપ્રેસ, ઈન્ડિગો અને કતાર એરવેઝ કતારથી ભારતના વિવિધ સ્થળોએ ફ્લાઈટ્સ ઓપરેટ કરી રહી છે.
કુવૈત એરસ્પેસ ખુલ્લું છે. જઝીરા એરવેઝ અને કુવૈત એરવેઝ કુવૈતથી ભારત માટે ફ્લાઈટ્સ ઓપરેટ કરી રહી છે.
બહેરીન એરસ્પેસ ખુલ્લું છે. એર ઈન્ડિયા એક્સપ્રેસ, ઈન્ડિગો અને ગલ્ફ એર બહેરીનથી ભારતના વિવિધ સ્થળોએ ફ્લાઈટ્સ ઓપરેટ કરી રહી છે.
ઇરાક એરસ્પેસ આ પ્રદેશના સ્થળો માટે મર્યાદિત ફ્લાઇટ કામગીરી સાથે ખુલ્લું છે, જેનો ઉપયોગ ભારતની આગળની મુસાફરી માટે થઈ શકે છે.
ઈરાન એરસ્પેસ કાર્ગો અને ચાર્ટર ફ્લાઈટ્સ માટે આંશિક રીતે ખુલ્લું છે. અમે ભારતીય નાગરિકોને ઈરાન પ્રવાસ ટાળવાની સલાહ આપી છે અને જેઓ પહેલેથી ત્યાં છે તેઓને અમારા દૂતાવાસના સમર્થન સાથે જમીન સરહદી માર્ગો દ્વારા બહાર નીકળવા વિનંતી કરી છે. અત્યાર સુધીમાં, તેહરાન સ્થિત અમારા દૂતાવાસે જમીન સરહદી માર્ગો દ્વારા 2,504 ભારતીય નાગરિકોને ઈરાનમાંથી બહાર નીકળવાની સુવિધા આપી છે.
ઈઝરાયેલ એરસ્પેસ ખુલ્લું છે અને આ પ્રદેશના સ્થળો માટે મર્યાદિત ફ્લાઈટ કામગીરી ફરી શરૂ થઈ છે, જેનો ઉપયોગ ભારતની આગળની મુસાફરી માટે થઈ શકે છે.

SM/NP/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2257643)