કેન્દ્રીય સંચાર મંત્રી શ્રી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ આજે ​​કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી શ્રી અમિત શાહના માર્ગદર્શન હેઠળ રાષ્ટ્રીય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન સત્તામંડળ (NDMA) અને ગૃહ મંત્રાલય (MHA) ના સહયોગથી ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ (DoT) હેઠળ સેન્ટર ફોર ડેવલપમેન્ટ ઓફ ટેલિમેટિક્સ (C-DOT) દ્વારા વિકસિત સ્વદેશી ટેકનોલોજી, સેલ બ્રોડકાસ્ટ સિસ્ટમ (CBS) લોન્ચ કરી. આ પહેલ ભારતની કટોકટી સંચાર પ્રણાલીને મજબૂત કરવા અને જાહેર સુરક્ષા માળખાને વધારવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.

મંચ પર ઉપસ્થિત મહાનુભાવોમાં શ્રી ગોવિંદ મોહન, કેન્દ્રીય ગૃહ સચિવ; શ્રી અમિત અગ્રવાલ, સચિવ (ટેલિકોમ); શ્રી પીયૂષ આનંદ, DG, NDRF; શ્રી મનીષ ભારદ્વાજ, સચિવ, NDMA; શ્રી અનુજ શર્મા, અધિક સચિવ, ગૃહ મંત્રાલય; અને શ્રી કૃષ્ણ વત્સ, સભ્ય, NDMA નો સમાવેશ થાય છે.

DoT, ગૃહ મંત્રાલય, NDMA અને C-DOT ની આ સીમાચિહ્નરૂપ સિદ્ધિ પર બોલતા, કેન્દ્રીય સંચાર મંત્રી શ્રી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાએ જણાવ્યું હતું કે, “સેલ બ્રોડકાસ્ટ સિસ્ટમનું લોન્ચિંગ ભારતના આપત્તિ વ્યવસ્થાપન માળખામાં એક પરિવર્તનકારી પગલું છે, જે નાગરિકોની સુરક્ષામાં પ્રતિક્રિયાત્મક (reactive) થી સક્રિય (proactive) અભિગમ તરફના અમારા બદલાવને પ્રતિબિંબિત કરે છે. અદ્યતન ટેલિકોમ ટેકનોલોજીનો લાભ લઈને, CBS લાખો લોકો સુધી તરત જ પહોંચવા માટે નજીકના વાસ્તવિક સમયમાં (near real-time), જીઓ-ટાર્ગેટ એલર્ટ સક્ષમ કરે છે, જે સુનિશ્ચિત કરે છે કે કોઈ પણ વ્યક્તિ પાછળ ન રહી જાય. આ સ્વદેશી, વૈશ્વિક સ્તરે માપદંડ ધરાવતું સોલ્યુશન આપણી સજ્જતાને મજબૂત બનાવે છે, પ્રતિભાવ ક્ષમતામાં વધારો કરે છે અને સુરક્ષિત, વધુ સ્થિતિસ્થાપક ભારત બનાવવા માટેની અમારી પ્રતિબદ્ધતાને પુનઃપુષ્ટ કરે છે.”

કાર્યક્રમ દરમિયાન, ગૃહ મંત્રાલયના અધિક સચિવ શ્રી અનુજ શર્મા દ્વારા કેન્દ્રીય મંત્રીને આપત્તિ સજ્જતા અને NDMA ની ચાલુ પહેલો પર પ્રેઝન્ટેશન આપવામાં આવ્યું હતું.

સેલ બ્રોડકાસ્ટ સોલ્યુશન (CBS) એ ટેલિકોમ-સક્ષમ પબ્લિક વોર્નિંગ સિસ્ટમ છે જે સત્તાવાળાઓને નિર્ધારિત વિસ્તારની અંદર મોબાઈલ ઉપકરણો પર એકસાથે, જીઓ-ટાર્ગેટેડ ચેતવણીઓ પ્રસારિત કરવાની મંજૂરી આપે છે. CAP-આધારિત SACHET પ્લેટફોર્મ સાથે સંકલિત, તે ચેતવણીઓના ઝડપી અને પ્રમાણભૂત પ્રસાર માટે પરવાનગી આપે છે. તે પરંપરાગત SMS-આધારિત સિસ્ટમની મર્યાદાઓને દૂર કરે છે, જે સુનિશ્ચિત કરે છે કે લક્ષિત વિસ્તારોમાં વિશાળ વસ્તીને ઝડપથી અને અસરકારક રીતે જટિલ માહિતી પ્રસારિત કરી શકાય છે.

લોન્ચિંગના ભાગ રૂપે, આજે સિસ્ટમનું દેશવ્યાપી પરીક્ષણ સફળતાપૂર્વક હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું, જે દરમિયાન દેશભરના મોબાઈલ ફોન પર કટોકટીની ચેતવણી સંદેશાઓ પ્રસારિત કરવામાં આવ્યા હતા, જેની સાથે એક વિશિષ્ટ એલર્ટ ટોન પણ વાગ્યો હતો. આ પ્રદર્શન આપત્તિઓ અને કટોકટીની પરિસ્થિતિઓ દરમિયાન ચેતવણીઓના સમયસર પ્રસારને સુનિશ્ચિત કરવામાં એક મુખ્ય સીમાચિહ્નરૂપ છે.

ભારતમાં આપત્તિ વ્યવસ્થાપનના ક્ષેત્રમાં આપવામાં આવેલા અમૂલ્ય યોગદાન અને નિઃસ્વાર્થ સેવાને ઓળખીને, શ્રી સિંધિયાએ વ્યક્તિગત અને સંસ્થાઓ બંનેને સુભાષચંદ્ર બોઝ આપદા પ્રબંધન પુરસ્કાર (SCBAPP) પણ એનાયત કર્યા હતા. આ પ્રસંગે આપત્તિ વ્યવસ્થાપન પર માર્ગદર્શિકા (Guidelines) અને હેન્ડબુક પણ બહાર પાડવામાં આવી હતી.

CBS ચોક્કસ જીઓ-ટાર્ગેટિંગ ક્ષમતાઓ પ્રદાન કરે છે, જે વ્યક્તિગત સેલ ટાવર્સ અથવા ક્લસ્ટર્સના સ્તરે ચેતવણીઓ પ્રસારિત કરવા માટે સક્ષમ બનાવે છે, જ્યારે મોટા ભૌગોલિક વિસ્તારોને આવરી લેવા માટે માપનીયતા (scalability) ની પણ મંજૂરી આપે છે. સંદેશાઓ નજીકના વાસ્તવિક સમયમાં પહોંચાડવામાં આવે છે, જે કોઈ પણ કતારના વિલંબ વિના સેકન્ડોમાં વપરાશકર્તાઓ સુધી પહોંચે છે. ઉચ્ચ વિશ્વસનીયતા માટે રચાયેલ, સિસ્ટમ નેટવર્ક ભીડથી અપ્રભાવિત રહે છે, જે જટિલ પરિસ્થિતિઓ દરમિયાન અવિરત સંચાર સુનિશ્ચિત કરે છે. તે લક્ષિત વિસ્તારની અંદર રોમિંગમાં હોય તેવા તમામ મોબાઈલ વપરાશકર્તાઓને આવરી લઈને સાર્વત્રિક પહોંચ પૂરી પાડે છે, અને આ ચેતવણીઓને વપરાશકર્તાઓ દ્વારા અક્ષમ (disable) કરી શકાતી નથી. વધુમાં, ચેતવણીઓ અગ્રતા સૂચનાઓ (priority notifications) તરીકે વિતરિત કરવામાં આવે છે, જે વિશિષ્ટ મોટા અવાજો સાથે પોપ-અપ સંદેશાઓ તરીકે દેખાય છે, જેમાં સપોર્ટેડ મોબાઈલ હેન્ડસેટ પર સંદેશનો ટેક્સ્ટ મોટેથી વાંચવામાં આવે છે.

સિસ્ટમ નજીકના વાસ્તવિક સમયમાં, બહુભાષી ચેતવણીઓ સક્ષમ કરે છે જે ફ્લેશ ફ્લડ (અચાનક આવતા પૂર) અને ગેસ લીકેજ જેવી આપત્તિઓમાં રક્ષણાત્મક કાર્યવાહી માટે નિર્ણાયક સમય પૂરો પાડે છે. 2G થી 5G નેટવર્ક પર સપોર્ટેડ, તે શહેરી અને ગ્રામીણ બંને વિસ્તારોમાં વ્યાપક પહોંચ સુનિશ્ચિત કરે છે, જેમાં લાસ્ટ-માઈલ અને રોમિંગ વસ્તીનો સમાવેશ થાય છે. સીધા, સત્તાવાર સંચારને સક્ષમ કરીને, તે આપત્તિ વ્યવસ્થાપનને મજબૂત બનાવે છે, ઝડપી પ્રતિભાવ આપે છે, ગભરાટ ઘટાડે છે અને જનતાનો વિશ્વાસ અને પાલન વધારે છે.

CAP-આધારિત SACHET પ્લેટફોર્મ હેઠળ સેલ બ્રોડકાસ્ટ સોલ્યુશન (CBS) ના અખિલ ભારતીય પરીક્ષણો સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં તાલીમ આપવામાં આવી છે. આ સિસ્ટમ આપત્તિઓ દરમિયાન અસરકારક સાબિત થઈ છે, જે આંધ્રપ્રદેશ, ઓડિશા અને ઉત્તરાખંડમાં લાખો લોકો સુધી પહોંચી છે અને હવે તેનો ઉપયોગ ચારધામ યાત્રા માટે પણ કરવામાં આવી રહ્યો છે. C-DOT એ મોરેશિયસ, કંબોડિયા, અલ સાલ્વાડોર અને શ્રીલંકા જેવા દેશોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ તેનું સફળતાપૂર્વક પ્રદર્શન કર્યું છે, જે સંયુક્ત રાષ્ટ્રની “Early Warnings for All” પહેલ સાથે સુસંગત છે.

વધુ માટે DoT હેન્ડલ્સ ફોલો કરો: - X - https://x.com/DoT_India Insta - https://www.instagram.com/department_of_telecom?igsh=MXUxbHFjd3llZTU0YQ== Fb - https://www.facebook.com/DoTIndia Youtube: https://youtube.com/@departmentoftelecom?si=DALnhYkt89U5jAaa

SM/NP/JD