પશ્ચિમ એશિયામાં થયેલા ઘટનાક્રમોના સંદર્ભમાં મુખ્ય ક્ષેત્રો પર અપડેટ્સ

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય

પશ્ચિમ એશિયામાં થયેલા ઘટનાક્રમોના સંદર્ભમાં મુખ્ય ક્ષેત્રો પર અપડેટ્સ

23 માર્ચ 2026 થી અત્યાર સુધીમાં 17.25 લાખથી વધુ - 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરો વેચાયા

PSU OMCs દ્વારા ઓટો LPG ના વેચાણમાં 70% નો વધારો થયો, જેમાં કર્ણાટક, તમિલનાડુ, તેલંગાણા, રાજસ્થાન, પશ્ચિમ બંગાળમાં મોટો વધારો જોવા મળ્યો

PNG વિસ્તરણ સુધારા સાથે જોડાયેલ વધારાની કોમર્શિયલ LPG ફાળવણી 22 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો મેળવી રહ્યા છે

સમગ્ર ભારતમાં પોર્ટ કામગીરી સામાન્ય છે અને ક્યાંય ભીડ (congestion) ના અહેવાલ નથી

ઈરાનમાં ભારતીય દૂતાવાસે 2,373 ભારતીય નાગરિકોને ભારતની આગળની મુસાફરી માટે ઈરાનથી આર્મેનિયા અને અઝરબૈજાન જવા માટે સુવિધા આપી

પોસ્ટેડ ઓન: 18 APR 2026 5:07PM by PIB Ahmedabad

પશ્ચિમ એશિયામાં બદલાતી પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારત સરકાર સંકલિત પ્રતિભાવ પગલાં દ્વારા મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં સજ્જતા અને સાતત્ય સુનિશ્ચિત કરવામાં સક્રિયપણે વ્યસ્ત છે. નીચેનું અપડેટ ઉર્જા પુરવઠો, મેરીટાઇમ કામગીરી અને પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોને સહાયના સંદર્ભમાં લેવામાં આવી રહેલા પગલાંની રૂપરેખા આપે છે:

ઉર્જા પુરવઠો અને બળતણની ઉપલબ્ધતા

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય હોર્મુઝની સ્ટ્રેટ (Strait of Hormuz) ને લગતી ચાલુ પરિસ્થિતિના સંદર્ભમાં દેશભરમાં પેટ્રોલિયમ પેદાશો અને LPG ની અવિરત ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા પગલાં લઈ રહ્યું છે. મંત્રાલયના જણાવ્યા મુજબ:

જાહેર સલાહ અને નાગરિક જાગૃતિ

નાગરિકોને પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG ની ગભરાટમાં આવીને ખરીદી (panic purchase) ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવે છે કારણ કે સરકાર આ ઉત્પાદનોની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે.
અફવાઓથી સાવધ રહો અને સાચી માહિતી માટે સત્તાવાર સ્ત્રોતો પર આધાર રાખો.
LPG ગ્રાહકોને ડિજિટલ બુકિંગ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરવા અને વિતરકોની મુલાકાત લેવાનું ટાળવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.
નાગરિકોને વૈકલ્પિક ઇંધણ જેવા કે PNG અને ઇલેક્ટ્રિક અથવા ઇન્ડક્શન કુકટોપ્સનો ઉપયોગ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.
વર્તમાન પરિસ્થિતિ દરમિયાન તમામ નાગરિકોને તેમના દૈનિક વપરાશમાં ઉર્જા બચાવવા માટે વિનંતી કરવામાં આવે છે.

સરકારી સજ્જતા અને પુરવઠા વ્યવસ્થાપન પગલાં

ચાલુ ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિ હોવા છતાં, સરકારે સુનિશ્ચિત કર્યું છે કે ડોમેસ્ટિક LPG, ડોમેસ્ટિક PNG અને CNG (ટ્રાન્સપોર્ટ) ને 100% પુરવઠો પૂરો પાડવામાં આવે.
કોમર્શિયલ LPG માટે હોસ્પિટલો, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત ફાર્મા, સ્ટીલ, ઓટોમોબાઈલ, બીજ, કૃષિ વગેરેને પણ પ્રાધાન્ય આપવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, 2 અને 3 માર્ચ 2026 ના સરેરાશ દૈનિક પુરવઠાના આધારે સ્થળાંતરિત મજૂરોને 5 કિગ્રા FTL નો પુરવઠો પણ બમણો કરવામાં આવ્યો છે.
સરકારે પુરવઠા અને માંગ બંને બાજુએ અનેક તર્કસંગત પગલાં અમલમાં મૂક્યા છે, જેમાં રિફાઇનરી ઉત્પાદન વધારવું, શહેરી વિસ્તારોમાં બુકિંગ અંતરાલ 21 થી વધારીને 25 દિવસ અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 45 દિવસ સુધી કરવું અને પુરવઠા માટે ક્ષેત્રોને પ્રાધાન્ય આપવાનો સમાવેશ થાય છે.
LPG ની માંગ પરનું દબાણ ઘટાડવા માટે કેરોસીન અને કોલસા જેવા વૈકલ્પિક ઇંધણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા છે.
કોલસા મંત્રાલયે કોલ ઇન્ડિયા અને સિંગરેની કોલિયરીઝને નાના અને મધ્યમ ગ્રાહકોને વિતરણ માટે રાજ્યોને વધારાનો કોલસો ફાળવવા નિર્દેશ આપ્યો છે.
રાજ્યોને ઘરેલું અને વ્યાપારી ગ્રાહકો માટે નવા PNG કનેક્શનની સુવિધા આપવા સલાહ આપવામાં આવી છે.

રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને સંસ્થાકીય પદ્ધતિઓ સાથે સંકલિત પ્રયાસો

રાજ્ય સરકારો આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ ધારો, 1955 અને LPG કંટ્રોલ ઓર્ડર, 2000 હેઠળ પુરવઠા પર નજર રાખવા અને સંગ્રહખોરી અને કાળાબજાર સામે પગલાં લેવા માટે સત્તા ધરાવે છે.
પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG સહિતની આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની પુરવઠાની સ્થિતિ પર નજર રાખવા અને તેનું નિયમન કરવામાં રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની સરકારોએ પ્રાથમિક ભૂમિકા ભજવવાની છે. ભારત સરકારે તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને બહુવિધ પત્રો અને VC દ્વારા આ વાતનો પુનરોચ્ચાર કર્યો છે.
ભારત સરકારે 27.03.2026 અને 02.04.2026 ના પત્રો દ્વારા પૂરતી ઇંધણ ઉપલબ્ધતા અંગે નાગરિકોને આશ્વસ્ત કરવા માટે સક્રિય જાહેર સંવાદની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે નિયમિત સમીક્ષા બેઠકો યોજવામાં આવી રહી છે. આ સંદર્ભમાં, 02.04.2026 (સચિવ, MoPNG ની અધ્યક્ષતામાં) અને 06.04.2026 (સચિવ, MoPNG ની સાથે I&B અને ગ્રાહક બાબતોના સચિવોની અધ્યક્ષતામાં) બેઠકો બોલાવવામાં આવી હતી, જેમાં નીચેની બાબતો પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો:
- દૈનિક પ્રેસ બ્રીફિંગ જારી કરવી અને નિયમિત જાહેર સલાહ જારી કરવી.
- સોશિયલ મીડિયા પર ફેક ન્યૂઝ/ખોટી માહિતી પર સક્રિયપણે નજર રાખવી અને તેનો સામનો કરવો.
- જિલ્લા વહીવટીતંત્ર દ્વારા દૈનિક અમલીકરણ અભિયાનને વધુ તીવ્ર બનાવવું અને OMCs સાથે સંકલનમાં દરોડા અને તપાસ ચાલુ રાખવી.
- તેમના રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોમર્શિયલ LPG ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
- રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ફાળવવામાં આવેલા વધારાના SKO માટે SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
- PNG અપનાવવા અને વૈકલ્પિક ઇંધણને પ્રોત્સાહન આપવા.
- LPG પુરવઠાને પ્રાધાન્ય આપવા, ખાસ કરીને ઘરેલું જરૂરિયાતો માટે, અને પુરવઠાની સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરોના લક્ષિત વિતરણને અપનાવવા.
તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે કંટ્રોલ રૂમ અને જિલ્લા મોનિટરિંગ કમિટીઓની સ્થાપના કરી છે.
ઘણા રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પ્રેસ બ્રીફ જારી/આયોજિત કરી રહ્યા છે.

અમલીકરણ અને દેખરેખની કાર્યવાહી

LPG ની સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે દેશભરમાં અમલીકરણની કાર્યવાહી ચાલુ છે. 17.04.2026 ના રોજ, 2500 થી વધુ દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં દેશભરમાંથી 750 થી વધુ સિલિન્ડર જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા.
PSU ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ ઓચિંતી તપાસ મજબૂત બનાવી છે અને ગઈકાલ સુધીમાં 263 LPG ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશિપ પર દંડ ફટકાર્યો છે અને 67 LPG ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશિપને સસ્પેન્ડ કરી છે.

LPG પુરવઠો

ડોમેસ્ટિક LPG પુરવઠાની સ્થિતિ:

પ્રવર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિને કારણે LPG પુરવઠો પ્રભાવિત થવાનું ચાલુ છે.
ઘરેલું પરિવારોને LPG ના પુરવઠાને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવ્યું છે.
LPG ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશિપ પર કોઈ સ્ટોક ખાલી થવાના (dry-outs) અહેવાલ નથી.
ગઈકાલે સમગ્ર ઉદ્યોગમાં ઓનલાઈન LPG બુકિંગ વધીને લગભગ 98% થયું છે.
ડાયવર્ઝન રોકવા માટે ડિલિવરી ઓથેન્ટિકેશન કોડ (DAC) આધારિત ડિલિવરી વધીને 93% થી વધુ થઈ છે. DAC ગ્રાહકના રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર પર પ્રાપ્ત થાય છે.
બુકિંગ સામે ઘરેલું LPG સિલિન્ડરની ડિલિવરી સામાન્ય રહી છે.
17.04.26 ના રોજ 52 લાખથી વધુ ઘરેલું LPG સિલિન્ડરો પહોંચાડવામાં આવ્યા હતા.

કોમર્શિયલ LPG પુરવઠો અને ફાળવણીના પગલાં:

કુલ કોમર્શિયલ LPG ફાળવણી વધારીને કટોકટી પૂર્વેના સ્તરના આશરે 70% કરવામાં આવી છે, જેમાં 10% સુધારા-લિંક્ડ ફાળવણીનો સમાવેશ થાય છે.
ભારત સરકારે 06.04.2026 ના પત્ર દ્વારા જણાવ્યું છે કે દરેક રાજ્યમાં સ્થળાંતરિત મજૂરોને વિતરણ માટે ઉપલબ્ધ 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરની દૈનિક માત્રા 2-3 માર્ચ 2026 દરમિયાન સ્થળાંતરિત મજૂરોને દૈનિક સરેરાશ પુરવઠા (સિલિન્ડરોની સંખ્યા) ના આધારે બમણી કરવામાં આવી રહી છે, જે 21.03.2026 ના પત્રમાં ઉલ્લેખિત 20% ની મર્યાદાથી વધુ છે. આ 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરો ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) ની સહાયથી તેમના રાજ્યમાં માત્ર સ્થળાંતરિત મજૂરોને સપ્લાય કરવા માટે રાજ્ય સરકારના નિકાલ પર રહેશે.
3 એપ્રિલ 2026 થી, PSU OMCs એ 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરો માટે 6450 થી વધુ જાગૃતિ શિબિરોનું આયોજન કર્યું છે, જેમાં 90,000 થી વધુ - 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરો પણ વેચાયા હતા. ગઈકાલે, લગભગ 300 કેમ્પ દ્વારા 10,156 – 5 કિગ્રા FTL વેચાયા હતા.
તાજેતરમાં, 17 એપ્રિલ 2026 ના રોજ ભિવાડી, અલવર ખાતે IOCL દ્વારા આયોજિત 5 કિગ્રા FTL જાગૃતિ શિબિરમાં સારો પ્રતિસાદ જોવા મળ્યો હતો અને કેમ્પમાં 600 થી વધુ - 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરો વેચાયા હતા.
23 માર્ચ 2026 થી અત્યાર સુધીમાં 17.25 લાખથી વધુ - 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરો વેચાયા છે.
IOCL, HPCL અને BPCL ના એક્ઝિક્યુટિવ ડાયરેક્ટર્સની ત્રણ સભ્યોની સમિતિ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોમર્શિયલ LPG વિતરણનું આયોજન કરવા માટે રાજ્યના સત્તાવાળાઓ અને ઉદ્યોગ મંડળો સાથે સંકલન કરી રહી છે.
17.04.2026 ના રોજ, 8216 મેટ્રિક ટન કોમર્શિયલ LPG (4.32 લાખથી વધુ - 19 કિગ્રા સિલિન્ડરોની સમકક્ષ) વેચાયો હતો.
14 માર્ચ 2026 થી અત્યાર સુધીમાં કુલ 1,58,583 મેટ્રિક ટન (83.46 લાખથી વધુ - 19 કિગ્રા LPG સિલિન્ડરોની સમકક્ષ) કોમર્શિયલ LPG વેચાયો છે. આમાં 9200 મેટ્રિક ટનથી વધુ ઓટો LPG નો સમાવેશ થાય છે.
એપ્રિલ-26 મહિનામાં (17.04.26 સુધી) PSU OMCs દ્વારા સરેરાશ ઓટો LPG વેચાણ ફેબ્રુઆરી-26 દરમિયાન સરેરાશ 177 મેટ્રિક ટન/દિવસ સામે આશરે 301 મેટ્રિક ટન/દિવસ છે.
ઓટો LPG વેચાણ ખાનગીથી PSU OMCs તરફ વળતું જોવા મળ્યું હતું. વધતી જતી માંગને પહોંચી વળવા માટે, PSU OMCs દ્વારા ઓટો LPG ના વેચાણમાં 70% નો વધારો થયો છે. કર્ણાટક, તમિલનાડુ, તેલંગાણા, રાજસ્થાન, પશ્ચિમ બંગાળ વગેરે જેવા રાજ્યોમાં મોટો વધારો જોવા મળ્યો છે.

નેચરલ ગેસ સપ્લાય અને PNG વિસ્તરણ પહેલ

ગ્રાહકોને D-PNG અને CNG-ટ્રાન્સપોર્ટ માટે 100% સપ્લાય સાથે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
ફર્ટિલાઇઝર પ્લાન્ટ્સને કુલ ગેસ ફાળવણી વધારીને તેમના છ મહિનાના સરેરાશ વપરાશના આશરે 95% કરવામાં આવી છે.
વધુમાં, અન્ય ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી ક્ષેત્રોમાં ગેસ પુરવઠો, જેમાં CGD નેટવર્ક દ્વારા પુરવઠો સામેલ છે, તે 80% સુધી વધારવામાં આવ્યો છે.
CGD એકમોને સલાહ આપવામાં આવી છે કે તેઓ કોમર્શિયલ LPG ની ઉપલબ્ધતા અંગેની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે તેમના તમામ GA માં હોટલ, રેસ્ટોરાં અને કેન્ટીન જેવી વ્યાપારી સંસ્થાઓ માટે PNG કનેક્શનને પ્રાધાન્ય આપે.
IGL, MGL, GAIL Gas અને BPCL સહિતની CGD કંપનીઓ ઘરેલું અને વ્યાપારી PNG કનેક્શન માટે પ્રોત્સાહનો આપી રહી છે.
રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને કેન્દ્રીય મંત્રાલયોને CGD નેટવર્કના વિસ્તરણ માટે જરૂરી મંજૂરીઓમાં ઝડપ લાવવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.
ભારત સરકારે 18.03.2026 ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને કોમર્શિયલ LPG ની વધારાની 10% ફાળવણીની ઓફર કરી છે, જો તેઓ LPG થી PNG માં લાંબા ગાળાના સંક્રમણમાં મદદ કરી શકે.
22 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો PNG વિસ્તરણ સુધારા સાથે જોડાયેલ વધારાની કોમર્શિયલ LPG ફાળવણી મેળવી રહ્યા છે.
સડક પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયે 24.03.26 ના પત્ર દ્વારા અગ્રતાના ધોરણે CGD ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને લગતી અરજીઓ પર પ્રક્રિયા કરવા માટે 3 મહિના માટે વિશેષ તરીકે 'ઘટાડેલી સમયમર્યાદા સાથે CGD ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે એક્સિલરેટેડ એપ્રુવલ ફ્રેમવર્ક' અપનાવ્યું છે.
ભારત સરકારે 24.03.2026 ના ગેઝેટ દ્વારા આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ ધારો, 1955 હેઠળ નેચરલ ગેસ એન્ડ પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (થ્રુ લેઇંગ, બિલ્ડિંગ, ઓપરેશન એન્ડ એક્સપાન્શન ઓફ પાઇપલાઇન્સ એન્ડ અધર ફેસિલિટીઝ) ઓર્ડર, 2026 સૂચિત કર્યો છે. આ ઓર્ડર દેશભરમાં પાઇપલાઇન નાખવા અને વિસ્તારવા માટે એક સુવ્યવસ્થિત અને સમયબદ્ધ માળખું પૂરું પાડે છે, જે મંજૂરીઓમાં વિલંબ અને જમીન સુધી પહોંચવાની સમસ્યાઓ દૂર કરે છે, અને રહેણાંક વિસ્તારો સહિત નેચરલ ગેસ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના ઝડપી વિકાસને સક્ષમ બનાવે છે. તે PNG નેટવર્ક વૃદ્ધિને વેગ આપે તેવી, લાસ્ટ-માઇલ કનેક્ટિવિટી વધારશે અને સ્વચ્છ ઇંધણ તરફના સંક્રમણને ટેકો આપે તેવી અપેક્ષા છે, જેનાથી ઉર્જા સુરક્ષા મજબૂત થશે અને ભારતની ગેસ-આધારિત અર્થવ્યવસ્થા આગળ વધશે.
PNGRB એ CGD એકમોને D-PNG કનેક્શન ઝડપી બનાવવા નિર્દેશ આપ્યો છે. ઉપરાંત, PNG વિસ્તરણમાં ગતિ જાળવી રાખવા માટે નેશનલ PNG ડ્રાઇવ 2.0 ને 30.06.2026 સુધી લંબાવવામાં આવી છે.
સ્વચ્છ, વધુ સુરક્ષિત અને આત્મનિર્ભર ઉર્જા ભવિષ્યને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે, ભારત સરકારે એક મોડેલ ડ્રાફ્ટ સ્ટેટ CBG પોલિસી વિકસાવી છે. મોડેલ પોલિસીનો હેતુ રાજ્યોને CBG વિકાસ માટે તેમની પોતાની રોકાણકાર-મૈત્રીપૂર્ણ અને અમલીકરણ-લક્ષી ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા માટે સક્ષમ કરવા માટે વ્યાપક લવચીક માર્ગદર્શક માળખા તરીકે સેવા આપવાનો છે. જે રાજ્યો આ માટે પસંદગી કરશે, તેમને કોમર્શિયલ LPG ની વધારાની ફાળવણીના આગામી હપ્તા માટે પ્રાધાન્ય આપવામાં આવશે.
MoEFCC એ 07.04.2026 ના ઓર્ડર દ્વારા CPCB ને નિર્દેશ આપ્યો છે કે તેઓ CGD નેટવર્ક/ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે 15 દિવસની અંદર સ્થાપના માટેની સંમતિ (consent to establish) અથવા સંચાલન માટેની સંમતિ (consent to operate) આપવા માટે SPCB/PCCs ને જરૂરી નિર્દેશો જારી કરે.
CPCB ના નિર્દેશો મુજબ, કેટલીક ઓઈલ અને ગેસ પરિવહન પાઇપલાઇન્સને "ગ્રીન" શ્રેણી હેઠળ વર્ગીકૃત કરવામાં આવી છે.
MoEFCC એ પહેલેથી જ "ઓટોમોબાઈલ સર્વિસિંગ રિપેરિંગ અને પેઇન્ટિંગ વગરના ફ્યુઅલ ડિસ્પેન્સિંગ યુનિટ્સ" ને "વ્હાઇટ" શ્રેણી તરીકે વર્ગીકૃત કર્યા છે અને સંબંધિત કાયદા હેઠળ સ્થાપના માટેની સંમતિ અથવા સંચાલન માટેની સંમતિમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે.
માર્ચ 2026 થી, 4.76 લાખથી વધુ PNG કનેક્શન્સમાં ગેસ પૂરો પાડવામાં આવ્યો છે. વધુમાં, 5.33 લાખથી વધુ ગ્રાહકોએ નવા કનેક્શન માટે નોંધણી કરાવી છે.
17.04.2026 સુધીમાં, 37,500 થી વધુ PNG ગ્રાહકોએ MYPNGD.in વેબસાઇટ દ્વારા તેમના LPG કનેક્શન સરેન્ડર કર્યા છે.

ક્રૂડની સ્થિતિ અને રિફાઇનરી કામગીરી

તમામ રિફાઇનરીઓ પૂરતા ક્રૂડ ઇન્વેન્ટરી સાથે ઉચ્ચ ક્ષમતા પર કાર્યરત છે, જ્યારે પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક જાળવવામાં આવી રહ્યો છે.
સ્થાનિક વપરાશને ટેકો આપવા માટે રિફાઇનરીઓમાંથી ઘરેલું LPG ઉત્પાદન વધારવામાં આવ્યું છે.
સ્થાનિક બજાર માટે પેટ્રોકેમિકલ ફીડસ્ટોક પુરવઠાની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે આંતર-મંત્રાલય જોઈન્ટ વર્કિંગ ગ્રુપ (JWG) ની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. ત્યારબાદ, ભારત સરકારે 01.04.2026 ના ઓર્ડર દ્વારા પેટ્રોકેમિકલ કોમ્પ્લેક્સ સહિતની ઓઈલ રિફાઇનરી કંપનીઓને સેન્ટર ફોર હાઈ ટેકનોલોજી (CHT) દ્વારા નિર્ધારિત કર્યા મુજબ જટિલ ક્ષેત્રો માટે C3 અને C4 સ્ટ્રીમ્સની ચોક્કસ લઘુત્તમ માત્રા ઉપલબ્ધ કરાવવાની મંજૂરી આપી છે.
ફાર્માસ્યુટિકલ્સ વિભાગ, રસાયણ અને પેટ્રોકેમિકલ્સ વિભાગ (DCPC), ઉદ્યોગ અને આંતરિક વ્યાપાર પ્રમોશન વિભાગ (DPIIT) પાસેથી મળેલી વિનંતીઓના આધારે, ફાર્મા અને કેમિકલ ક્ષેત્રની કંપનીઓ માટે LPG પૂલમાંથી 1000 મેટ્રિક ટન/દિવસની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
9 એપ્રિલ 2026 થી, લગભગ 3200 મેટ્રિક ટન પ્રોપિલિન વેચાયું છે.

રિટેલ ઇંધણની ઉપલબ્ધતા અને કિંમત નિર્ધારણના પગલાં

દેશભરમાં રિટેલ આઉટલેટ્સ સામાન્ય રીતે કાર્યરત છે.
મધ્ય પૂર્વની કટોકટીને કારણે ક્રૂડના ભાવમાં અસાધારણ વધારો થયો છે; જો કે, ગ્રાહકોના રક્ષણ માટે ભારત સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઈઝ ડ્યુટીમાં લિટર દીઠ 10 રૂપિયાનો ઘટાડો કર્યો છે.
ભારત સરકારે 11.04.2026 ના ગેઝેટ નોટિફિકેશન દ્વારા ડીઝલ પરની નિકાસ લેવી વધારીને લિટર દીઠ 55.50 રૂપિયા અને ATF પર 42 રૂપિયા કરી છે, જેથી સ્થાનિક બજારમાં આ ઉત્પાદનોની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરી શકાય.
પેટ્રોલ અને ડીઝલ માટેના નિયમિત રિટેલ ભાવ યથાવત છે અને PSU OMCs રિટેલ આઉટલેટ્સ પર ભાવમાં કોઈ વધારો થયો નથી.

કેરોસીનની ઉપલબ્ધતા અને વિતરણ પગલાં

નિયમિત ફાળવણી ઉપરાંત રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને 48,000 KL કેરોસીનની વધારાની ફાળવણી પૂરી પાડવામાં આવી છે.
18 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કર્યા છે, જ્યારે હિમાચલ પ્રદેશ અને લદ્દાખે કોઈ જરૂરિયાત જણાવી નથી.

મેરીટાઇમ સુરક્ષા અને શિપિંગ કામગીરી

બંદરો, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલય દ્વારા આ પ્રદેશમાં કાર્યરત ભારતીય જહાજો અને ખલાસીઓની સુરક્ષા માટે જરૂરી પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. મંત્રાલયે જણાવ્યું કે:

મંત્રાલય ખલાસીઓના કલ્યાણ અને અવિરત દરિયાઈ કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિદેશ મંત્રાલય, ભારતીય મિશન અને દરિયાઈ હિતધારકો સાથે સંકલન કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
પ્રદેશમાં તમામ ભારતીય ખલાસીઓ સુરક્ષિત છે અને છેલ્લા 24 કલાકમાં ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો સાથે સંકળાયેલી કોઈ ઘટના નોંધાઈ નથી.
DG શિપિંગ કંટ્રોલ રૂમે સક્રિય થયા પછી 6,827 કોલ્સ અને 14,266 થી વધુ ઇમેઇલ્સ હેન્ડલ કર્યા છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં 100 કોલ્સ અને 279 ઇમેઇલ્સ પ્રાપ્ત થયા છે.
DG શિપિંગે અત્યાર સુધીમાં 2,487 થી વધુ ભારતીય ખલાસીઓના સુરક્ષિત પ્રત્યાવર્તનની સુવિધા આપી છે, જેમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં ગલ્ફ રિજનના વિવિધ સ્થળોએથી 34 ખલાસીઓનો સમાવેશ થાય છે.
સમગ્ર ભારતમાં બંદરની કામગીરી સામાન્ય છે અને ક્યાંય ભીડના અહેવાલ નથી.

પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા

વિદેશ મંત્રાલય ગલ્ફ અને પશ્ચિમ એશિયા ક્ષેત્રમાં વિકાસ પર નજર રાખવાનું ચાલુ રાખે છે, જેમાં આ પ્રદેશમાં ભારતીય સમુદાયની સલામતી, સુરક્ષા અને કલ્યાણ સુનિશ્ચિત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. એવી જાણકારી આપવામાં આવી કે:

ભારતીય મિશન અને પોસ્ટ્સ ચોવીસ કલાક હેલ્પલાઇન ચલાવવાનું ચાલુ રાખે છે અને ભારતીય નાગરિકોને સક્રિયપણે સહાય કરી રહ્યા છે. તેઓ સ્થાનિક સરકારો સાથે નજીકના સંપર્કમાં છે.
સ્થાનિક સરકારની માર્ગદર્શિકા, ફ્લાઇટ અને મુસાફરીની પરિસ્થિતિઓ અને કોન્સ્યુલર સેવાઓ અને અમારા સમુદાયને ટેકો આપવા માટે હાથ ધરવામાં આવતા વિવિધ કલ્યાણકારી પગલાં વિશેની માહિતી સહિત અપડેટેડ એડવાઈઝરી નિયમિતપણે જારી કરવામાં આવે છે.
ભારતીય મિશન પ્રદેશમાં વિવિધ એસોસિએશનો, સંસ્થાઓ, વ્યાવસાયિક જૂથો, ભારતીય કંપનીઓ અને અન્ય હિતધારકો સહિત ભારતીય સમુદાય સાથે સક્રિયપણે જોડાયેલા છે.
અમારા મિશન પ્રદેશમાં જહાજો પરના ભારતીય ક્રૂ મેમ્બરોને તમામ સહાય આપી રહ્યા છે જેમાં સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ અને એજન્સીઓ સાથે સંકલન, કોન્સ્યુલર સહાય પૂરી પાડવી અને ભારત પરત ફરવાની વિનંતીઓની સુવિધા આપવાનો સમાવેશ થાય છે.
જ્યાં એરસ્પેસ ખુલ્લી રહે છે તે દેશોમાંથી ફ્લાઇટ્સ કાર્યરત છે. 28 ફેબ્રુઆરીથી, લગભગ 10,68,000 મુસાફરોએ આ પ્રદેશમાંથી ભારતની મુસાફરી કરી છે.
UAE માં, એરલાઇન્સ ઓપરેશનલ અને સેફ્ટી કન્સિડરેશનના આધારે UAE અને ભારત વચ્ચે મર્યાદિત નોન-શેડ્યુલ્ડ કોમર્શિયલ ફ્લાઇટ્સ ચલાવવાનું ચાલુ રાખે છે, જેમાં આજે UAE અને ભારત વચ્ચે લગભગ 110 ફ્લાઇટ્સ અપેક્ષિત છે.
સાઉદી અરેબિયા અને ઓમાનના વિવિધ એરપોર્ટ પરથી ભારતના સ્થળો માટે ફ્લાઇટ્સ કાર્યરત છે.
કતાર એરસ્પેસ આંશિક રીતે ખુલ્લી હોવાથી, કતાર એરવેઝ આજે ભારત માટે લગભગ 10 થી 11 ફ્લાઇટ્સ ઓપરેટ કરે તેવી અપેક્ષા છે.
કુવૈત એરસ્પેસ બંધ છે. કુવૈતની જઝીરા એરવેઝ અને કુવૈત એરવેઝ સાઉદી અરેબિયાના દમ્મામ એરપોર્ટથી ભારત માટે નોન-શેડ્યુલ્ડ કોમર્શિયલ ફ્લાઇટ્સ ચલાવી રહી છે.
બહેરીન એરસ્પેસ ખુલ્લી છે. ગલ્ફ એર બહેરીનથી ભારત માટે મર્યાદિત ફ્લાઇટ ઓપરેશનનું આયોજન કરી રહી છે અને હાલમાં સાઉદી અરેબિયાના દમ્મામ એરપોર્ટથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે નોન-શેડ્યુલ્ડ ફ્લાઇટ્સ ચલાવી રહી છે.
ઇરાક એરસ્પેસ ભારતની આગળની મુસાફરી માટે પ્રદેશના સ્થળોએ મર્યાદિત ફ્લાઇટ ઓપરેશન્સ સાથે ખુલ્લી છે.
તેહરાનમાં ભારતીય દૂતાવાસે અત્યાર સુધીમાં 2,373 ભારતીય નાગરિકોને ભારતની આગળની મુસાફરી માટે ઈરાનથી આર્મેનિયા અને અઝરબૈજાન જવા માટે સુવિધા આપી છે, જેમાં 1,041 ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને 657 ભારતીય માછીમારોનો સમાવેશ થાય છે.
ઇઝરાયેલ એરસ્પેસ મર્યાદિત ફ્લાઇટ ઓપરેશન્સ સાથે આંશિક રીતે ખુલ્લી છે. જોર્ડન અને ઇજિપ્ત દ્વારા ભારતીય નાગરિકોની ભારતની મુસાફરીની સુવિધા ચાલુ રાખવામાં આવી છે.

SM/NP/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2253319) મુલાકાતી સંખ્યા : 15

આ રીલીઝ વાંચો: English , Urdu , Marathi , हिन्दी , Assamese , Bengali , Tamil , Kannada , Malayalam

પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલય

પશ્ચિમ એશિયામાં થયેલા ઘટનાક્રમોના સંદર્ભમાં મુખ્ય ક્ષેત્રો પર અપડેટ્સ

23 માર્ચ 2026 થી અત્યાર સુધીમાં 17.25 લાખથી વધુ - 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરો વેચાયા

PSU OMCs દ્વારા ઓટો LPG ના વેચાણમાં 70% નો વધારો થયો, જેમાં કર્ણાટક, તમિલનાડુ, તેલંગાણા, રાજસ્થાન, પશ્ચિમ બંગાળમાં મોટો વધારો જોવા મળ્યો

PNG વિસ્તરણ સુધારા સાથે જોડાયેલ વધારાની કોમર્શિયલ LPG ફાળવણી 22 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો મેળવી રહ્યા છે

સમગ્ર ભારતમાં પોર્ટ કામગીરી સામાન્ય છે અને ક્યાંય ભીડ (congestion) ના અહેવાલ નથી

ઈરાનમાં ભારતીય દૂતાવાસે 2,373 ભારતીય નાગરિકોને ભારતની આગળની મુસાફરી માટે ઈરાનથી આર્મેનિયા અને અઝરબૈજાન જવા માટે સુવિધા આપી

પોસ્ટેડ ઓન: 18 APR 2026 5:07PM by PIB Ahmedabad

ઉર્જા પુરવઠો અને બળતણની ઉપલબ્ધતા

જાહેર સલાહ અને નાગરિક જાગૃતિ

નાગરિકોને પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG ની ગભરાટમાં આવીને ખરીદી (panic purchase) ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવે છે કારણ કે સરકાર આ ઉત્પાદનોની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ પ્રયાસો કરી રહી છે.
અફવાઓથી સાવધ રહો અને સાચી માહિતી માટે સત્તાવાર સ્ત્રોતો પર આધાર રાખો.
LPG ગ્રાહકોને ડિજિટલ બુકિંગ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરવા અને વિતરકોની મુલાકાત લેવાનું ટાળવા વિનંતી કરવામાં આવે છે.
નાગરિકોને વૈકલ્પિક ઇંધણ જેવા કે PNG અને ઇલેક્ટ્રિક અથવા ઇન્ડક્શન કુકટોપ્સનો ઉપયોગ કરવા પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે.
વર્તમાન પરિસ્થિતિ દરમિયાન તમામ નાગરિકોને તેમના દૈનિક વપરાશમાં ઉર્જા બચાવવા માટે વિનંતી કરવામાં આવે છે.

સરકારી સજ્જતા અને પુરવઠા વ્યવસ્થાપન પગલાં

ચાલુ ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિ હોવા છતાં, સરકારે સુનિશ્ચિત કર્યું છે કે ડોમેસ્ટિક LPG, ડોમેસ્ટિક PNG અને CNG (ટ્રાન્સપોર્ટ) ને 100% પુરવઠો પૂરો પાડવામાં આવે.
કોમર્શિયલ LPG માટે હોસ્પિટલો, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત ફાર્મા, સ્ટીલ, ઓટોમોબાઈલ, બીજ, કૃષિ વગેરેને પણ પ્રાધાન્ય આપવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, 2 અને 3 માર્ચ 2026 ના સરેરાશ દૈનિક પુરવઠાના આધારે સ્થળાંતરિત મજૂરોને 5 કિગ્રા FTL નો પુરવઠો પણ બમણો કરવામાં આવ્યો છે.
સરકારે પુરવઠા અને માંગ બંને બાજુએ અનેક તર્કસંગત પગલાં અમલમાં મૂક્યા છે, જેમાં રિફાઇનરી ઉત્પાદન વધારવું, શહેરી વિસ્તારોમાં બુકિંગ અંતરાલ 21 થી વધારીને 25 દિવસ અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં 45 દિવસ સુધી કરવું અને પુરવઠા માટે ક્ષેત્રોને પ્રાધાન્ય આપવાનો સમાવેશ થાય છે.
LPG ની માંગ પરનું દબાણ ઘટાડવા માટે કેરોસીન અને કોલસા જેવા વૈકલ્પિક ઇંધણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવ્યા છે.
કોલસા મંત્રાલયે કોલ ઇન્ડિયા અને સિંગરેની કોલિયરીઝને નાના અને મધ્યમ ગ્રાહકોને વિતરણ માટે રાજ્યોને વધારાનો કોલસો ફાળવવા નિર્દેશ આપ્યો છે.
રાજ્યોને ઘરેલું અને વ્યાપારી ગ્રાહકો માટે નવા PNG કનેક્શનની સુવિધા આપવા સલાહ આપવામાં આવી છે.

રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને સંસ્થાકીય પદ્ધતિઓ સાથે સંકલિત પ્રયાસો

રાજ્ય સરકારો આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ ધારો, 1955 અને LPG કંટ્રોલ ઓર્ડર, 2000 હેઠળ પુરવઠા પર નજર રાખવા અને સંગ્રહખોરી અને કાળાબજાર સામે પગલાં લેવા માટે સત્તા ધરાવે છે.
પેટ્રોલ, ડીઝલ અને LPG સહિતની આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની પુરવઠાની સ્થિતિ પર નજર રાખવા અને તેનું નિયમન કરવામાં રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોની સરકારોએ પ્રાથમિક ભૂમિકા ભજવવાની છે. ભારત સરકારે તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને બહુવિધ પત્રો અને VC દ્વારા આ વાતનો પુનરોચ્ચાર કર્યો છે.
ભારત સરકારે 27.03.2026 અને 02.04.2026 ના પત્રો દ્વારા પૂરતી ઇંધણ ઉપલબ્ધતા અંગે નાગરિકોને આશ્વસ્ત કરવા માટે સક્રિય જાહેર સંવાદની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે નિયમિત સમીક્ષા બેઠકો યોજવામાં આવી રહી છે. આ સંદર્ભમાં, 02.04.2026 (સચિવ, MoPNG ની અધ્યક્ષતામાં) અને 06.04.2026 (સચિવ, MoPNG ની સાથે I&B અને ગ્રાહક બાબતોના સચિવોની અધ્યક્ષતામાં) બેઠકો બોલાવવામાં આવી હતી, જેમાં નીચેની બાબતો પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો:
- દૈનિક પ્રેસ બ્રીફિંગ જારી કરવી અને નિયમિત જાહેર સલાહ જારી કરવી.
- સોશિયલ મીડિયા પર ફેક ન્યૂઝ/ખોટી માહિતી પર સક્રિયપણે નજર રાખવી અને તેનો સામનો કરવો.
- જિલ્લા વહીવટીતંત્ર દ્વારા દૈનિક અમલીકરણ અભિયાનને વધુ તીવ્ર બનાવવું અને OMCs સાથે સંકલનમાં દરોડા અને તપાસ ચાલુ રાખવી.
- તેમના રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોમર્શિયલ LPG ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
- રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને ફાળવવામાં આવેલા વધારાના SKO માટે SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કરવા.
- PNG અપનાવવા અને વૈકલ્પિક ઇંધણને પ્રોત્સાહન આપવા.
- LPG પુરવઠાને પ્રાધાન્ય આપવા, ખાસ કરીને ઘરેલું જરૂરિયાતો માટે, અને પુરવઠાની સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરોના લક્ષિત વિતરણને અપનાવવા.
તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે કંટ્રોલ રૂમ અને જિલ્લા મોનિટરિંગ કમિટીઓની સ્થાપના કરી છે.
ઘણા રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પ્રેસ બ્રીફ જારી/આયોજિત કરી રહ્યા છે.

અમલીકરણ અને દેખરેખની કાર્યવાહી

LPG ની સંગ્રહખોરી અને કાળાબજારને રોકવા માટે દેશભરમાં અમલીકરણની કાર્યવાહી ચાલુ છે. 17.04.2026 ના રોજ, 2500 થી વધુ દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં દેશભરમાંથી 750 થી વધુ સિલિન્ડર જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા.
PSU ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓએ ઓચિંતી તપાસ મજબૂત બનાવી છે અને ગઈકાલ સુધીમાં 263 LPG ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશિપ પર દંડ ફટકાર્યો છે અને 67 LPG ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશિપને સસ્પેન્ડ કરી છે.

LPG પુરવઠો

ડોમેસ્ટિક LPG પુરવઠાની સ્થિતિ:

પ્રવર્તમાન ભૌગોલિક રાજકીય પરિસ્થિતિને કારણે LPG પુરવઠો પ્રભાવિત થવાનું ચાલુ છે.
ઘરેલું પરિવારોને LPG ના પુરવઠાને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવ્યું છે.
LPG ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશિપ પર કોઈ સ્ટોક ખાલી થવાના (dry-outs) અહેવાલ નથી.
ગઈકાલે સમગ્ર ઉદ્યોગમાં ઓનલાઈન LPG બુકિંગ વધીને લગભગ 98% થયું છે.
ડાયવર્ઝન રોકવા માટે ડિલિવરી ઓથેન્ટિકેશન કોડ (DAC) આધારિત ડિલિવરી વધીને 93% થી વધુ થઈ છે. DAC ગ્રાહકના રજિસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર પર પ્રાપ્ત થાય છે.
બુકિંગ સામે ઘરેલું LPG સિલિન્ડરની ડિલિવરી સામાન્ય રહી છે.
17.04.26 ના રોજ 52 લાખથી વધુ ઘરેલું LPG સિલિન્ડરો પહોંચાડવામાં આવ્યા હતા.

કોમર્શિયલ LPG પુરવઠો અને ફાળવણીના પગલાં:

કુલ કોમર્શિયલ LPG ફાળવણી વધારીને કટોકટી પૂર્વેના સ્તરના આશરે 70% કરવામાં આવી છે, જેમાં 10% સુધારા-લિંક્ડ ફાળવણીનો સમાવેશ થાય છે.
ભારત સરકારે 06.04.2026 ના પત્ર દ્વારા જણાવ્યું છે કે દરેક રાજ્યમાં સ્થળાંતરિત મજૂરોને વિતરણ માટે ઉપલબ્ધ 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરની દૈનિક માત્રા 2-3 માર્ચ 2026 દરમિયાન સ્થળાંતરિત મજૂરોને દૈનિક સરેરાશ પુરવઠા (સિલિન્ડરોની સંખ્યા) ના આધારે બમણી કરવામાં આવી રહી છે, જે 21.03.2026 ના પત્રમાં ઉલ્લેખિત 20% ની મર્યાદાથી વધુ છે. આ 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરો ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) ની સહાયથી તેમના રાજ્યમાં માત્ર સ્થળાંતરિત મજૂરોને સપ્લાય કરવા માટે રાજ્ય સરકારના નિકાલ પર રહેશે.
3 એપ્રિલ 2026 થી, PSU OMCs એ 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરો માટે 6450 થી વધુ જાગૃતિ શિબિરોનું આયોજન કર્યું છે, જેમાં 90,000 થી વધુ - 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરો પણ વેચાયા હતા. ગઈકાલે, લગભગ 300 કેમ્પ દ્વારા 10,156 – 5 કિગ્રા FTL વેચાયા હતા.
તાજેતરમાં, 17 એપ્રિલ 2026 ના રોજ ભિવાડી, અલવર ખાતે IOCL દ્વારા આયોજિત 5 કિગ્રા FTL જાગૃતિ શિબિરમાં સારો પ્રતિસાદ જોવા મળ્યો હતો અને કેમ્પમાં 600 થી વધુ - 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરો વેચાયા હતા.
23 માર્ચ 2026 થી અત્યાર સુધીમાં 17.25 લાખથી વધુ - 5 કિગ્રા FTL સિલિન્ડરો વેચાયા છે.
IOCL, HPCL અને BPCL ના એક્ઝિક્યુટિવ ડાયરેક્ટર્સની ત્રણ સભ્યોની સમિતિ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં કોમર્શિયલ LPG વિતરણનું આયોજન કરવા માટે રાજ્યના સત્તાવાળાઓ અને ઉદ્યોગ મંડળો સાથે સંકલન કરી રહી છે.
17.04.2026 ના રોજ, 8216 મેટ્રિક ટન કોમર્શિયલ LPG (4.32 લાખથી વધુ - 19 કિગ્રા સિલિન્ડરોની સમકક્ષ) વેચાયો હતો.
14 માર્ચ 2026 થી અત્યાર સુધીમાં કુલ 1,58,583 મેટ્રિક ટન (83.46 લાખથી વધુ - 19 કિગ્રા LPG સિલિન્ડરોની સમકક્ષ) કોમર્શિયલ LPG વેચાયો છે. આમાં 9200 મેટ્રિક ટનથી વધુ ઓટો LPG નો સમાવેશ થાય છે.
એપ્રિલ-26 મહિનામાં (17.04.26 સુધી) PSU OMCs દ્વારા સરેરાશ ઓટો LPG વેચાણ ફેબ્રુઆરી-26 દરમિયાન સરેરાશ 177 મેટ્રિક ટન/દિવસ સામે આશરે 301 મેટ્રિક ટન/દિવસ છે.
ઓટો LPG વેચાણ ખાનગીથી PSU OMCs તરફ વળતું જોવા મળ્યું હતું. વધતી જતી માંગને પહોંચી વળવા માટે, PSU OMCs દ્વારા ઓટો LPG ના વેચાણમાં 70% નો વધારો થયો છે. કર્ણાટક, તમિલનાડુ, તેલંગાણા, રાજસ્થાન, પશ્ચિમ બંગાળ વગેરે જેવા રાજ્યોમાં મોટો વધારો જોવા મળ્યો છે.

નેચરલ ગેસ સપ્લાય અને PNG વિસ્તરણ પહેલ

ગ્રાહકોને D-PNG અને CNG-ટ્રાન્સપોર્ટ માટે 100% સપ્લાય સાથે પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
ફર્ટિલાઇઝર પ્લાન્ટ્સને કુલ ગેસ ફાળવણી વધારીને તેમના છ મહિનાના સરેરાશ વપરાશના આશરે 95% કરવામાં આવી છે.
વધુમાં, અન્ય ઔદ્યોગિક અને વ્યાપારી ક્ષેત્રોમાં ગેસ પુરવઠો, જેમાં CGD નેટવર્ક દ્વારા પુરવઠો સામેલ છે, તે 80% સુધી વધારવામાં આવ્યો છે.
CGD એકમોને સલાહ આપવામાં આવી છે કે તેઓ કોમર્શિયલ LPG ની ઉપલબ્ધતા અંગેની ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે તેમના તમામ GA માં હોટલ, રેસ્ટોરાં અને કેન્ટીન જેવી વ્યાપારી સંસ્થાઓ માટે PNG કનેક્શનને પ્રાધાન્ય આપે.
IGL, MGL, GAIL Gas અને BPCL સહિતની CGD કંપનીઓ ઘરેલું અને વ્યાપારી PNG કનેક્શન માટે પ્રોત્સાહનો આપી રહી છે.
રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને કેન્દ્રીય મંત્રાલયોને CGD નેટવર્કના વિસ્તરણ માટે જરૂરી મંજૂરીઓમાં ઝડપ લાવવા વિનંતી કરવામાં આવી છે.
ભારત સરકારે 18.03.2026 ના પત્ર દ્વારા તમામ રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને કોમર્શિયલ LPG ની વધારાની 10% ફાળવણીની ઓફર કરી છે, જો તેઓ LPG થી PNG માં લાંબા ગાળાના સંક્રમણમાં મદદ કરી શકે.
22 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો PNG વિસ્તરણ સુધારા સાથે જોડાયેલ વધારાની કોમર્શિયલ LPG ફાળવણી મેળવી રહ્યા છે.
સડક પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલયે 24.03.26 ના પત્ર દ્વારા અગ્રતાના ધોરણે CGD ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને લગતી અરજીઓ પર પ્રક્રિયા કરવા માટે 3 મહિના માટે વિશેષ તરીકે 'ઘટાડેલી સમયમર્યાદા સાથે CGD ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે એક્સિલરેટેડ એપ્રુવલ ફ્રેમવર્ક' અપનાવ્યું છે.
ભારત સરકારે 24.03.2026 ના ગેઝેટ દ્વારા આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ ધારો, 1955 હેઠળ નેચરલ ગેસ એન્ડ પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન (થ્રુ લેઇંગ, બિલ્ડિંગ, ઓપરેશન એન્ડ એક્સપાન્શન ઓફ પાઇપલાઇન્સ એન્ડ અધર ફેસિલિટીઝ) ઓર્ડર, 2026 સૂચિત કર્યો છે. આ ઓર્ડર દેશભરમાં પાઇપલાઇન નાખવા અને વિસ્તારવા માટે એક સુવ્યવસ્થિત અને સમયબદ્ધ માળખું પૂરું પાડે છે, જે મંજૂરીઓમાં વિલંબ અને જમીન સુધી પહોંચવાની સમસ્યાઓ દૂર કરે છે, અને રહેણાંક વિસ્તારો સહિત નેચરલ ગેસ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના ઝડપી વિકાસને સક્ષમ બનાવે છે. તે PNG નેટવર્ક વૃદ્ધિને વેગ આપે તેવી, લાસ્ટ-માઇલ કનેક્ટિવિટી વધારશે અને સ્વચ્છ ઇંધણ તરફના સંક્રમણને ટેકો આપે તેવી અપેક્ષા છે, જેનાથી ઉર્જા સુરક્ષા મજબૂત થશે અને ભારતની ગેસ-આધારિત અર્થવ્યવસ્થા આગળ વધશે.
PNGRB એ CGD એકમોને D-PNG કનેક્શન ઝડપી બનાવવા નિર્દેશ આપ્યો છે. ઉપરાંત, PNG વિસ્તરણમાં ગતિ જાળવી રાખવા માટે નેશનલ PNG ડ્રાઇવ 2.0 ને 30.06.2026 સુધી લંબાવવામાં આવી છે.
સ્વચ્છ, વધુ સુરક્ષિત અને આત્મનિર્ભર ઉર્જા ભવિષ્યને પ્રોત્સાહિત કરવા માટે, ભારત સરકારે એક મોડેલ ડ્રાફ્ટ સ્ટેટ CBG પોલિસી વિકસાવી છે. મોડેલ પોલિસીનો હેતુ રાજ્યોને CBG વિકાસ માટે તેમની પોતાની રોકાણકાર-મૈત્રીપૂર્ણ અને અમલીકરણ-લક્ષી ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા માટે સક્ષમ કરવા માટે વ્યાપક લવચીક માર્ગદર્શક માળખા તરીકે સેવા આપવાનો છે. જે રાજ્યો આ માટે પસંદગી કરશે, તેમને કોમર્શિયલ LPG ની વધારાની ફાળવણીના આગામી હપ્તા માટે પ્રાધાન્ય આપવામાં આવશે.
MoEFCC એ 07.04.2026 ના ઓર્ડર દ્વારા CPCB ને નિર્દેશ આપ્યો છે કે તેઓ CGD નેટવર્ક/ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે 15 દિવસની અંદર સ્થાપના માટેની સંમતિ (consent to establish) અથવા સંચાલન માટેની સંમતિ (consent to operate) આપવા માટે SPCB/PCCs ને જરૂરી નિર્દેશો જારી કરે.
CPCB ના નિર્દેશો મુજબ, કેટલીક ઓઈલ અને ગેસ પરિવહન પાઇપલાઇન્સને "ગ્રીન" શ્રેણી હેઠળ વર્ગીકૃત કરવામાં આવી છે.
MoEFCC એ પહેલેથી જ "ઓટોમોબાઈલ સર્વિસિંગ રિપેરિંગ અને પેઇન્ટિંગ વગરના ફ્યુઅલ ડિસ્પેન્સિંગ યુનિટ્સ" ને "વ્હાઇટ" શ્રેણી તરીકે વર્ગીકૃત કર્યા છે અને સંબંધિત કાયદા હેઠળ સ્થાપના માટેની સંમતિ અથવા સંચાલન માટેની સંમતિમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવી છે.
માર્ચ 2026 થી, 4.76 લાખથી વધુ PNG કનેક્શન્સમાં ગેસ પૂરો પાડવામાં આવ્યો છે. વધુમાં, 5.33 લાખથી વધુ ગ્રાહકોએ નવા કનેક્શન માટે નોંધણી કરાવી છે.
17.04.2026 સુધીમાં, 37,500 થી વધુ PNG ગ્રાહકોએ MYPNGD.in વેબસાઇટ દ્વારા તેમના LPG કનેક્શન સરેન્ડર કર્યા છે.

ક્રૂડની સ્થિતિ અને રિફાઇનરી કામગીરી

તમામ રિફાઇનરીઓ પૂરતા ક્રૂડ ઇન્વેન્ટરી સાથે ઉચ્ચ ક્ષમતા પર કાર્યરત છે, જ્યારે પેટ્રોલ અને ડીઝલનો પૂરતો સ્ટોક જાળવવામાં આવી રહ્યો છે.
સ્થાનિક વપરાશને ટેકો આપવા માટે રિફાઇનરીઓમાંથી ઘરેલું LPG ઉત્પાદન વધારવામાં આવ્યું છે.
સ્થાનિક બજાર માટે પેટ્રોકેમિકલ ફીડસ્ટોક પુરવઠાની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે આંતર-મંત્રાલય જોઈન્ટ વર્કિંગ ગ્રુપ (JWG) ની સ્થાપના કરવામાં આવી છે. ત્યારબાદ, ભારત સરકારે 01.04.2026 ના ઓર્ડર દ્વારા પેટ્રોકેમિકલ કોમ્પ્લેક્સ સહિતની ઓઈલ રિફાઇનરી કંપનીઓને સેન્ટર ફોર હાઈ ટેકનોલોજી (CHT) દ્વારા નિર્ધારિત કર્યા મુજબ જટિલ ક્ષેત્રો માટે C3 અને C4 સ્ટ્રીમ્સની ચોક્કસ લઘુત્તમ માત્રા ઉપલબ્ધ કરાવવાની મંજૂરી આપી છે.
ફાર્માસ્યુટિકલ્સ વિભાગ, રસાયણ અને પેટ્રોકેમિકલ્સ વિભાગ (DCPC), ઉદ્યોગ અને આંતરિક વ્યાપાર પ્રમોશન વિભાગ (DPIIT) પાસેથી મળેલી વિનંતીઓના આધારે, ફાર્મા અને કેમિકલ ક્ષેત્રની કંપનીઓ માટે LPG પૂલમાંથી 1000 મેટ્રિક ટન/દિવસની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
9 એપ્રિલ 2026 થી, લગભગ 3200 મેટ્રિક ટન પ્રોપિલિન વેચાયું છે.

રિટેલ ઇંધણની ઉપલબ્ધતા અને કિંમત નિર્ધારણના પગલાં

દેશભરમાં રિટેલ આઉટલેટ્સ સામાન્ય રીતે કાર્યરત છે.
મધ્ય પૂર્વની કટોકટીને કારણે ક્રૂડના ભાવમાં અસાધારણ વધારો થયો છે; જો કે, ગ્રાહકોના રક્ષણ માટે ભારત સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરની એક્સાઈઝ ડ્યુટીમાં લિટર દીઠ 10 રૂપિયાનો ઘટાડો કર્યો છે.
ભારત સરકારે 11.04.2026 ના ગેઝેટ નોટિફિકેશન દ્વારા ડીઝલ પરની નિકાસ લેવી વધારીને લિટર દીઠ 55.50 રૂપિયા અને ATF પર 42 રૂપિયા કરી છે, જેથી સ્થાનિક બજારમાં આ ઉત્પાદનોની ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરી શકાય.
પેટ્રોલ અને ડીઝલ માટેના નિયમિત રિટેલ ભાવ યથાવત છે અને PSU OMCs રિટેલ આઉટલેટ્સ પર ભાવમાં કોઈ વધારો થયો નથી.

કેરોસીનની ઉપલબ્ધતા અને વિતરણ પગલાં

નિયમિત ફાળવણી ઉપરાંત રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને 48,000 KL કેરોસીનની વધારાની ફાળવણી પૂરી પાડવામાં આવી છે.
18 રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ SKO ફાળવણીના આદેશો જારી કર્યા છે, જ્યારે હિમાચલ પ્રદેશ અને લદ્દાખે કોઈ જરૂરિયાત જણાવી નથી.

મેરીટાઇમ સુરક્ષા અને શિપિંગ કામગીરી

મંત્રાલય ખલાસીઓના કલ્યાણ અને અવિરત દરિયાઈ કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવા માટે વિદેશ મંત્રાલય, ભારતીય મિશન અને દરિયાઈ હિતધારકો સાથે સંકલન કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
પ્રદેશમાં તમામ ભારતીય ખલાસીઓ સુરક્ષિત છે અને છેલ્લા 24 કલાકમાં ભારતીય ધ્વજ ધરાવતા જહાજો સાથે સંકળાયેલી કોઈ ઘટના નોંધાઈ નથી.
DG શિપિંગ કંટ્રોલ રૂમે સક્રિય થયા પછી 6,827 કોલ્સ અને 14,266 થી વધુ ઇમેઇલ્સ હેન્ડલ કર્યા છે. છેલ્લા 24 કલાકમાં 100 કોલ્સ અને 279 ઇમેઇલ્સ પ્રાપ્ત થયા છે.
DG શિપિંગે અત્યાર સુધીમાં 2,487 થી વધુ ભારતીય ખલાસીઓના સુરક્ષિત પ્રત્યાવર્તનની સુવિધા આપી છે, જેમાં છેલ્લા 24 કલાકમાં ગલ્ફ રિજનના વિવિધ સ્થળોએથી 34 ખલાસીઓનો સમાવેશ થાય છે.
સમગ્ર ભારતમાં બંદરની કામગીરી સામાન્ય છે અને ક્યાંય ભીડના અહેવાલ નથી.

પ્રદેશમાં ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા

ભારતીય મિશન અને પોસ્ટ્સ ચોવીસ કલાક હેલ્પલાઇન ચલાવવાનું ચાલુ રાખે છે અને ભારતીય નાગરિકોને સક્રિયપણે સહાય કરી રહ્યા છે. તેઓ સ્થાનિક સરકારો સાથે નજીકના સંપર્કમાં છે.
સ્થાનિક સરકારની માર્ગદર્શિકા, ફ્લાઇટ અને મુસાફરીની પરિસ્થિતિઓ અને કોન્સ્યુલર સેવાઓ અને અમારા સમુદાયને ટેકો આપવા માટે હાથ ધરવામાં આવતા વિવિધ કલ્યાણકારી પગલાં વિશેની માહિતી સહિત અપડેટેડ એડવાઈઝરી નિયમિતપણે જારી કરવામાં આવે છે.
ભારતીય મિશન પ્રદેશમાં વિવિધ એસોસિએશનો, સંસ્થાઓ, વ્યાવસાયિક જૂથો, ભારતીય કંપનીઓ અને અન્ય હિતધારકો સહિત ભારતીય સમુદાય સાથે સક્રિયપણે જોડાયેલા છે.
અમારા મિશન પ્રદેશમાં જહાજો પરના ભારતીય ક્રૂ મેમ્બરોને તમામ સહાય આપી રહ્યા છે જેમાં સ્થાનિક સત્તાવાળાઓ અને એજન્સીઓ સાથે સંકલન, કોન્સ્યુલર સહાય પૂરી પાડવી અને ભારત પરત ફરવાની વિનંતીઓની સુવિધા આપવાનો સમાવેશ થાય છે.
જ્યાં એરસ્પેસ ખુલ્લી રહે છે તે દેશોમાંથી ફ્લાઇટ્સ કાર્યરત છે. 28 ફેબ્રુઆરીથી, લગભગ 10,68,000 મુસાફરોએ આ પ્રદેશમાંથી ભારતની મુસાફરી કરી છે.
UAE માં, એરલાઇન્સ ઓપરેશનલ અને સેફ્ટી કન્સિડરેશનના આધારે UAE અને ભારત વચ્ચે મર્યાદિત નોન-શેડ્યુલ્ડ કોમર્શિયલ ફ્લાઇટ્સ ચલાવવાનું ચાલુ રાખે છે, જેમાં આજે UAE અને ભારત વચ્ચે લગભગ 110 ફ્લાઇટ્સ અપેક્ષિત છે.
સાઉદી અરેબિયા અને ઓમાનના વિવિધ એરપોર્ટ પરથી ભારતના સ્થળો માટે ફ્લાઇટ્સ કાર્યરત છે.
કતાર એરસ્પેસ આંશિક રીતે ખુલ્લી હોવાથી, કતાર એરવેઝ આજે ભારત માટે લગભગ 10 થી 11 ફ્લાઇટ્સ ઓપરેટ કરે તેવી અપેક્ષા છે.
કુવૈત એરસ્પેસ બંધ છે. કુવૈતની જઝીરા એરવેઝ અને કુવૈત એરવેઝ સાઉદી અરેબિયાના દમ્મામ એરપોર્ટથી ભારત માટે નોન-શેડ્યુલ્ડ કોમર્શિયલ ફ્લાઇટ્સ ચલાવી રહી છે.
બહેરીન એરસ્પેસ ખુલ્લી છે. ગલ્ફ એર બહેરીનથી ભારત માટે મર્યાદિત ફ્લાઇટ ઓપરેશનનું આયોજન કરી રહી છે અને હાલમાં સાઉદી અરેબિયાના દમ્મામ એરપોર્ટથી ભારતના વિવિધ સ્થળો માટે નોન-શેડ્યુલ્ડ ફ્લાઇટ્સ ચલાવી રહી છે.
ઇરાક એરસ્પેસ ભારતની આગળની મુસાફરી માટે પ્રદેશના સ્થળોએ મર્યાદિત ફ્લાઇટ ઓપરેશન્સ સાથે ખુલ્લી છે.
તેહરાનમાં ભારતીય દૂતાવાસે અત્યાર સુધીમાં 2,373 ભારતીય નાગરિકોને ભારતની આગળની મુસાફરી માટે ઈરાનથી આર્મેનિયા અને અઝરબૈજાન જવા માટે સુવિધા આપી છે, જેમાં 1,041 ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને 657 ભારતીય માછીમારોનો સમાવેશ થાય છે.
ઇઝરાયેલ એરસ્પેસ મર્યાદિત ફ્લાઇટ ઓપરેશન્સ સાથે આંશિક રીતે ખુલ્લી છે. જોર્ડન અને ઇજિપ્ત દ્વારા ભારતીય નાગરિકોની ભારતની મુસાફરીની સુવિધા ચાલુ રાખવામાં આવી છે.

SM/NP/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2253319)