સરકારનો પ્રયાસ એ છે કે દેશના તમામ વસ્તીવાળા ગામડાઓથી 05 કિલોમીટર અંદર બેંકિંગ આઉટલેટ [બેંક શાખા / બિઝનેસ કોરસપોન્ડન્ટ (BC) / ઇન્ડિયા પોસ્ટ પેમેન્ટ્સ બેંક (IPPB)] ઉપલબ્ધ હોય. બેંકિંગ આઉટલેટ્સની ઉપલબ્ધતાનું નિરીક્ષણ ભૌગોલિક માહિતી પ્રણાલી (GIS) આધારિત એપ્લિકેશન, એટલે કે જન ધન દર્શક (JDD) એપ્લિકેશન દ્વારા કરવામાં આવે છે.

JDD એપ પર બેંકો દ્વારા અપલોડ કરાયેલા ડેટાના આધારે, દેશના 99.92% ગામડાઓ અને દાદરા અને નગર હવેલીના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશના 100% ગામડાઓ 05 કિલોમીટરની ત્રિજ્યામાં બેંકિંગ આઉટલેટ્સ (બેંક શાખા / BC / IPPB) દ્વારા આવરી લેવામાં આવ્યા છે (06.03.2026 ના રોજ મુજબ). બેંકિંગ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિસ્તરણમાં મુખ્ય અવરોધો કનેક્ટિવિટી અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો અભાવ તેમજ યોગ્ય જગ્યાની અનુપલબ્ધતા છે.

વધુમાં, હાલના RBI માર્ગદર્શિકા મુજબ, બિન-કવરેડ વિસ્તારોમાં બેંકિંગ આઉટલેટ્સ શરૂ કરવાની પ્રક્રિયા રાજ્ય સ્તરીય બેંકર્સ સમિતિ (SLBC)/ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ સ્તરીય બેંકર્સ સમિતિ (UTLBC) દ્વારા સંબંધિત રાજ્ય સરકાર, સભ્ય બેંકો અને અન્ય હિસ્સેદારો સાથે પરામર્શ કરીને કરવામાં આવે છે. બેંકો, અન્ય બાબતોની સાથે, RBI ની સૂચનાઓ, તેમની વ્યવસાયિક યોજનાઓ અને વ્યાપારિક સદ્ધરતાને ધ્યાનમાં રાખીને બેંકિંગ આઉટલેટ્સ ખોલવા માટેના પ્રસ્તાવો પર વિચાર કરે છે. બેંકિંગ આઉટલેટ ખોલવા માટેની સદ્ધરતાનું વધુ મૂલ્યાંકન કરવા માટે, બેંકો જરૂરિયાત મુજબ સર્વેક્ષણ કરે છે.

આ માહિતી આજે લોકસભામાં નાણા મંત્રાલયના રાજ્ય મંત્રી શ્રી પંકજ ચૌધરી દ્વારા આપવામાં આવી હતી.

SM/BS/JD