ભારતીય રેલવેના સ્ટેશનો પર મુસાફરોની ભારે ભીડને નિયંત્રિત કરવા માટે નીચે મુજબના નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા છે:

1. ભીડ વ્યવસ્થાપન માટે 76 ચિહ્નિત સ્ટેશનો પર કાયમી હોલ્ડિંગ એરિયાની રચના: રેલવે મંત્રાલયે 76 સ્ટેશનો પર પ્લેટફોર્મ પરની ભીડ ઘટાડવા માટે પેસેન્જર હોલ્ડિંગ એરિયા સ્થાપિત કરવાની યોજના શરૂ કરી છે, જે ભીડના કલાકો દરમિયાન મુસાફરોની અવરજવરને સંભાળવા માટે બેઠક વ્યવસ્થા, પીવાનું પાણી, શૌચાલય, ટિકિટિંગ સુવિધાઓ, માહિતી પ્રદર્શન અને સુરક્ષા તપાસ જેવી આવશ્યક સુવિધાઓ સાથે આરામદાયક અને વ્યવસ્થિત જગ્યાઓ તરીકે ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. નવી દિલ્હી રેલવે સ્ટેશન પર હોલ્ડિંગ એરિયા પહેલેથી જ કાર્યરત થઈ ગયો છે, જે વધારાના ટિકિટ કાઉન્ટર, ATVMs, PAS (જાહેર ઉદ્ઘોષણા પ્રણાલી), ઇલેક્ટ્રોનિક ટ્રેન માહિતી બોર્ડ, CCTV સર્વેલન્સ, સામાન સ્કેનર, DFMDs (ડોર ફ્રેમ મેટલ ડિટેક્ટર), અવિરત વીજ પુરવઠો, સુધારેલી રોશની, HVLS ફેન્સ, અગ્નિશમન અને વીજળી સામે રક્ષણ આપતી સિસ્ટમ્સ, RO પીવાનું પાણી અને પુરુષો, મહિલાઓ અને દિવ્યાંગજનો માટે અલગ શૌચાલય જેવી સુવિધાઓ સાથે ભીડ ઘટાડી રહ્યો છે અને મુસાફરોની સુવિધામાં વધારો કરી રહ્યો છે. અન્ય સ્ટેશનો પર સમાન જોગવાઈઓ આયોજન અને અમલીકરણના વિવિધ તબક્કે છે, જેની સમયમર્યાદા પુનરાવર્તિત ઓપ્ટિમાઇઝેશનને આધિન છે.

2. એક્સેસ કંટ્રોલ (Access control): સંપૂર્ણ એક્સેસ કંટ્રોલ પૂરો પાડવામાં આવી રહ્યો છે, જે પુષ્ટિ થયેલ (confirmed) અનામત ટિકિટ ધરાવતા મુસાફરોને પ્લેટફોર્મ પર સીધો પ્રવેશ આપશે, જ્યારે ટિકિટ વગરના અથવા વેઇટિંગ લિસ્ટ ટિકિટ ધરાવતા મુસાફરોને નિર્ધારિત બહારના પ્રતીક્ષા વિસ્તારોમાં રાખવામાં આવશે. સંપૂર્ણ એક્સેસ કંટ્રોલ પૂરો પાડવામાં આવી રહ્યો છે જ્યાં કન્ફર્મ રિઝર્વ ટિકિટ ધરાવતા મુસાફરોને પ્લેટફોર્મ પર સીધી પ્રવેશ અપાશે, જ્યારે ટિકિટ વગરના અથવા વેઇટિંગ લિસ્ટ ટિકિટ ધરાવતા મુસાફરો હોલ્ડિંગ એરિયામાં રાહ જોશે.

3. વિશાળ ફૂટ-ઓવર-બ્રિજ (FOB): 12 મીટર પહોળા (40 ફૂટ) અને 6 મીટર પહોળા (20 ફૂટ) પ્રમાણભૂત FOB ની બે નવી ડિઝાઇન વિકસાવવામાં આવી છે. આ નવા પ્રમાણભૂત પહોળા FOB તમામ સ્ટેશનોમાં સ્થાપિત કરવામાં આવશે.

4. CCTV કેમેરા: નજીકથી દેખરેખ અને અસરકારક ભીડ વ્યવસ્થાપનની સુવિધા માટે રેલવે સ્ટેશનો અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં મોટી સંખ્યામાં AI-સક્ષમ CCTV કેમેરા લગાવવામાં આવી રહ્યા છે.

5. વોર રૂમ (War rooms): મુખ્ય સ્ટેશનો પર વોર રૂમ સ્થાપિત કરવામાં આવી રહ્યા છે, જ્યાં તમામ વિભાગોના અધિકારીઓ ભીડની પરિસ્થિતિને અસરકારક રીતે સંચાલિત કરવા માટે સંકલનમાં રહીને કામ કરશે.

6. નવી પેઢીના સંચાર સાધનો: વૉકી-ટૉકી, અનાઉન્સમેન્ટ સિસ્ટમ, કોલિંગ સિસ્ટમ જેવા નવીનતમ ડિઝાઇનના ડિજિટલ સંચાર સાધનો તમામ ભારે ભીડવાળા સ્ટેશનો પર સ્થાપિત કરવામાં આવશે.

7. નવી ડિઝાઇનનું ID કાર્ડ: સ્ટેશન પર નિયંત્રિત અને સુરક્ષિત પ્રવેશ સુનિશ્ચિત કરવા માટે તમામ સ્ટાફ અને સેવા કર્મચારીઓને નવા ડિઝાઇન કરાયેલા QR-આધારિત ID કાર્ડ જારી કરવામાં આવશે.

8. સ્ટાફ માટે નવી ડિઝાઇનનો યુનિફોર્મ: તમામ સ્ટાફ સભ્યોને નવી ડિઝાઇનનો યુનિફોર્મ આપવામાં આવશે જેથી કટોકટીની પરિસ્થિતિમાં તેમને સરળતાથી ઓળખી શકાય.

9. સ્ટેશન ડાયરેક્ટર પોસ્ટનું અપગ્રેડેશન: તમામ મુખ્ય સ્ટેશનો પર, એક વરિષ્ઠ અધિકારીને સ્ટેશન ડાયરેક્ટર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવશે, જેમને સ્ટેશન સુધારણા માટે સ્થળ પર નિર્ણય લેવા માટે નાણાકીય સત્તા આપવામાં આવશે. એકીકૃત કમાન્ડ અને કાર્યક્ષમ સંચાલન સુનિશ્ચિત કરવા માટે અન્ય તમામ વિભાગો સીધા સ્ટેશન ડાયરેક્ટરને રિપોર્ટ કરશે.

10. ક્ષમતા મુજબ ટિકિટનું વેચાણ: સ્ટેશન ડાયરેક્ટરને સ્ટેશનની ક્ષમતા અને ઉપલબ્ધ ટ્રેનો મુજબ ટિકિટના વેચાણને નિયંત્રિત કરવાની સત્તા આપવામાં આવશે.

આ માહિતી કેન્દ્રીય રેલવે, માહિતી અને પ્રસારણ તથા ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રી શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ દ્વારા શુક્રવારે રાજ્યસભામાં એક પ્રશ્નના જવાબમાં આપવામાં આવી હતી.

SM/BS/JD