પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના આપત્તિ જોખમ ઘટાડવા (Disaster Risk Reduction) માટેના 10-મુદ્દાના એજન્ડાને પ્રોત્સાહન આપવાના પ્રયાસરૂપે, ગૃહ મંત્રાલયના ઈમરજન્સી રિસ્પોન્સ માટેના ઈન્ટીગ્રેટેડ કંટ્રોલ રૂમ (ICR-ER) દ્વારા સ્ટેટ ઈમરજન્સી ઓપરેશન સેન્ટર્સ (SEOCs) સાથે સંકલન પર ત્રીજા સેમિનારનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રી શ્રી અમિત શાહના માર્ગદર્શન હેઠળ, સરકારનો પ્રયાસ આપત્તિઓ દરમિયાન "ઝીરો કેઝ્યુઆલિટી" ના લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવાનો છે.

સેમિનારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના સ્ટેટ ઈમરજન્સી ઓપરેશન સેન્ટર્સ (SEOCs) અને આપત્તિઓ ઘટાડવા માટે અથાક કામ કરતી અન્ય એજન્સીઓ વચ્ચે તાલમેલ સાધવાનો હતો.

સેમિનાર દરમિયાન, આપત્તિ સંબંધિત મહત્વપૂર્ણ માહિતીના પ્રસારમાં સમય ઘટાડવા માટે ટેકનોલોજીના ઉપયોગ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. NRSC, IMD, NCS અને CWC ના પ્રખ્યાત વૈજ્ઞાનિકો અને વિષય નિષ્ણાતોએ આપત્તિ સંબંધિત વિવિધ વિષયો અને વહેલી ચેતવણી પ્રણાલી (early warning system) પર મૂલ્યવાન ઇનપુટ્સ પૂરા પાડ્યા હતા. ICR-ER ખાતે નેશનલ ડેટાબેઝ ફોર ઈમરજન્સી મેનેજમેન્ટ (NDEM 5.0) પર હેન્ડ્સ-ઓન ટ્રેનિંગનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. NDEM 5.0 પરના ઇન્ટરેક્ટિવ સત્રોમાં આપત્તિઓની અપેક્ષા, જોખમ ઘટાડવા, સંસાધનોનો ઉપયોગ અને કેન્દ્ર તથા રાજ્યો વચ્ચે માહિતીના સુચારુ પ્રવાહ માટેના પગલાં પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.

આ સેમિનારે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના સહભાગીઓને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન ક્ષેત્રે તકનીકી પ્રગતિ વિશે જાણવાની તક પૂરી પાડી હતી. કાર્યક્રમ દરમિયાન આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) પર એક સત્ર પણ યોજવામાં આવ્યું હતું કારણ કે AI હાલના અભિગમમાં ધરખમ ફેરફાર લાવશે અને આપત્તિ નિવારણ તથા પ્રતિભાવમાં રોકાયેલી તમામ એજન્સીઓને ખૂબ જ જરૂરી વેગ આપશે તેવી અપેક્ષા છે.

સેમિનારમાં ચોમાસું-2026 માટેની સજ્જતા અંગે પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. આ કાર્યક્રમે વિવિધ કેન્દ્રીય એજન્સીઓ અને રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના પ્રતિનિધિઓને અંતર ઘટાડવા અને આપત્તિઓનો સામનો કરવા માટે 'રિલીફ-સેન્ટ્રિક' (રાહત-કેન્દ્રીત) અભિગમથી પ્રોએક્ટિવ (સક્રિય), નિવારણ-કેન્દ્રિત વ્યૂહરચના તરફ વળવા માટે એક ઉત્તમ પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડ્યું હતું.

SM/JD