પ્રધાનમંત્રીનું કાર્યાલય
azadi ka amrit mahotsav AI Impact Summit 2026

ઇન્ડિયા AI ઇમ્પેક્ટ સમિટ 2026માં પ્રધાનમંત્રીના સંબોધનનો મૂળપાઠ

પોસ્ટેડ ઓન: 19 FEB 2026 12:36PM by PIB Ahmedabad

મહામહિમ, માનનીય મંત્રીઓ, ઈન્ડસ્ટ્રી લીડર્સ, ઈનોવેટર્સ, એન્ટરપ્રિન્યોર્સ, રિસર્ચર્સ, ડેલિગેટ્સ અને અન્ય તમામ મહાનુભાવો, મહિલાઓ અને સજ્જનો! નમસ્તે!

વિશ્વના સૌથી મોટા અને ઐતિહાસિક AI ઇમ્પેક્ટ સમિટમાં આપ સૌનું હાર્દિક સ્વાગત છે. આ સમિટ જ્યાં યોજાઈ રહી છે તે ભારત માનવતાના છઠ્ઠા ભાગનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. ભારત વિશ્વની સૌથી મોટી યુવા વસ્તીનું ઘર છે, સૌથી મોટા ટેક પ્રતિભા પૂલનું ઘર છે અને સૌથી મોટા ટેક-સક્ષમ ઇકોસિસ્ટમનું ઉદાહરણ છે. ભારત નવી ટેકનોલોજી બનાવે છે અને તેને અભૂતપૂર્વ ગતિએ અપનાવે છે. નવી ટેકનોલોજી માટે આતુર 140 કરોડ ભારતીયો વતી, હું આપ સૌ, સરકારના વડાઓ, વૈશ્વિક AI ઇકોસિસ્ટમના નેતાઓ અને નવીનતાઓનું આ સમિટમાં સ્વાગત કરું છું અને કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરું છું.

ભારતમાં આ સમિટ યોજવી એ ભારત અને સમગ્ર ગ્લોબલ સાઉથ માટે ગર્વની વાત છે. AI વિશ્વના દિગ્ગજો અહીં હાજર છે. 100થી વધુ દેશોના પ્રતિનિધિઓ, વિશ્વના ખૂણે ખૂણેથી મહાનુભાવો, તેની સફળતાને નવી ઊંચાઈઓ પર લઈ જઈ રહ્યા છે. અહીં યુવા પેઢીની હાજરી એક નવો આત્મવિશ્વાસ જગાડે છે. જ્યારે કેટલાક લોકો શરૂઆતમાં નવી ટેકનોલોજી પ્રત્યે શંકાશીલ હોય છે, ત્યારે વિશ્વની યુવા પેઢી જે ગતિ અને આત્મવિશ્વાસ સાથે AI ને અપનાવી રહી છે, તેનો માલિકી સ્વીકારી રહી છે અને તેનો ઉપયોગ કરી રહી છે તે અભૂતપૂર્વ છે. AI સમિટ પ્રદર્શન માટે ઘણો ઉત્સાહ જોવા મળ્યો છે. ખાસ કરીને યુવા પ્રતિભાઓ મોટી સંખ્યામાં આવી છે. કૃષિ, સુરક્ષા, દિવ્યાંગોને સહાય અને બહુભાષી વસ્તીની વિવિધ જરૂરિયાતોને સંબોધતા અહીં રજૂ કરાયેલા ઉકેલો આ ક્ષેત્રોમાં 'મેડ ઇન ઇન્ડિયા' ની શક્તિ અને ભારતની નવીન ક્ષમતાઓનું એક ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.

મિત્રો,

માનવ ઇતિહાસમાં દર થોડી સદીઓમાં, એક વળાંક આવે છે. તે વળાંક સભ્યતાની દિશાને ફરીથી સેટ કરે છે અને ત્યાંથી વિકાસની ગતિ બદલાય છે અને વિચાર, સમજણ અને ક્રિયાના દાખલા બદલાય છે. અને રસપ્રદ વાત એ છે કે જ્યારે આપણે પરિવર્તનના તે સમયગાળામાં હોઈએ છીએ, ત્યારે આપણે તેની સાચી અસરનો અંદાજ પણ લગાવી શકતા નથી. જ્યારે પથ્થરોમાંથી પહેલી વખત સ્પાર્ક નીકળ્યો, ત્યારે કોઈએ કલ્પના પણ નહોતી કરી કે તે સ્પાર્ક સભ્યતાનો પાયો બનશે. જ્યારે વાણીને પહેલી વાર લિપિમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવી, ત્યારે કોઈને ખબર નહોતી કે લેખિત જ્ઞાન ભવિષ્યની સિસ્ટમોનો આધાર બનશે. જ્યારે સિગ્નલો પહેલી વાર વાયરલેસ રીતે પ્રસારિત કરવામાં આવ્યા, ત્યારે કોઈએ કલ્પના પણ નહોતી કરી કે એક દિવસ આખું વિશ્વ વાસ્તવિક સમયમાં જોડાયેલું હશે.

મિત્રો,  

માનવ ઇતિહાસમાં આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ એક એવું જ પરિવર્તન છે. આજે આપણે જે જોઈ રહ્યા છીએ અને આગાહી કરી રહ્યા છીએ તે તેની અસરની શરૂઆત છે. આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ મશીનોને બુદ્ધિશાળી બનાવી રહી છે, પરંતુ તેનાથી પણ વધુ તે માનવ ક્ષમતાઓને ઝડપથી વધારી રહી છે. ફરક માત્ર એટલો છે કે આ વખતે ગતિ અભૂતપૂર્વ છે અને સ્કેલ અભૂતપૂર્વ છે. અગાઉ, ટેકનોલોજીનો પ્રભાવ જોવામાં દાયકાઓ લાગ્યા હતા; આજે, મશીન લર્નિંગથી શીખવાની મશીનો સુધીની સફર ઝડપી, ગહન અને વ્યાપક બંને છે. તેથી, આપણી પાસે એક વ્યાપક દ્રષ્ટિ હોવી જોઈએ અને સમાન રીતે વ્યાપક જવાબદારી નિભાવવી જોઈએ. વર્તમાન પેઢીની સાથે, આપણે ભવિષ્યની પેઢીઓ માટે આપણે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સના કેવા સ્વરૂપને પાછળ છોડી જઈશું તેની પણ ચિંતા કરવી જોઈએ. તેથી, આજે વાસ્તવિક પ્રશ્ન એ નથી કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ભવિષ્યમાં શું કરી શકે છે, પરંતુ વર્તમાનમાં આપણે તેનું શું કરીએ છીએ. માનવજાતે પહેલા પણ આવા પ્રશ્નોનો સામનો કર્યો છે. સૌથી શક્તિશાળી ઉદાહરણ પરમાણુ શક્તિ છે; આપણે તેનો વિનાશ અને સકારાત્મક યોગદાન જોયું છે. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ પણ એક પરિવર્તનશીલ શક્તિ છે. જો તે દિશાહીન હોય, તો તે વિક્ષેપ પેદા કરી શકે છે; જો તેને યોગ્ય રીતે માર્ગદર્શન આપવામાં આવે, તો તે ઉકેલો તરફ દોરી શકે છે. આ ગ્લોબલ AI ઈમ્પેક્ટ સમિટનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય AIને મશીન-કેન્દ્રિતમાંથી માનવ-કેન્દ્રિતમાં કેવી રીતે રૂપાંતરિત કરવું, તેને સંવેદનશીલ અને પ્રતિભાવશીલ બનાવવું, તે છે.

મિત્રો,

ભારતનું AI માટેનું વિઝન આ સમિટની થીમમાં સ્પષ્ટપણે પ્રતિબિંબિત થાય છે: "સર્વજન હિતાય, સર્વજન સુખાય!" બધાનું કલ્યાણ, બધાનું સુખ. આ અમારો માપદંડ છે. માનવીઓ ફક્ત AI માટે ડેટા પોઈન્ટ ન બને, ફક્ત કાચો માલ ન બને તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે, AIનું ડેમોક્રેટાઇઝ કરવું જોઈએ. તેને સમાવેશ અને સશક્તિકરણ માટેનું માધ્યમ બનાવવું જોઈએ ખાસ કરીને ગ્લોબલ સાઉથમાં.

મિત્રો,

આપણે AIને ખુલ્લું આકાશ આપવું જોઈએ અને લગામ આપણા હાથમાં રાખવી જોઈએ. GPSની જેમ, GPS આપણને રસ્તો બતાવે છે પરંતુ કઈ દિશામાં જવું તે અંગેનો અંતિમ નિર્ણય આપણો છે. આજે આપણે AIને કઈ દિશામાં લઈ જઈએ છીએ તે આપણું ભવિષ્ય નક્કી કરશે.

મિત્રો,

આજે નવી દિલ્હી AI ઇમ્પેક્ટ સમિટમાં, હું M.A.N.A.V, MANAV, માનવ વિઝન ફોર AI રજૂ કરું છું. માનવનો અર્થ થાય છે – હ્યુમન અને માનવ વિઝન - M - - M – Moral and Ethical Systems, જેનો અર્થ AI નૈતિક માર્ગદર્શિકા પર આધારિત હોવો જોઈએ. A - Accountable Governance, જેનો અર્થ પારદર્શક નિયમો, મજબૂત દેખરેખ. N - રાષ્ટ્રીય સાર્વભૌમત્વ, જેનો અર્થ થાય છે જેનો ડેટા, તેનો અધિકાર. A - સુલભ અને સમાવેશી, જેનો અર્થ થાય છે AI ગુણક હોવું જોઈએ, એકાધિકાર નહીં. V - માન્ય અને કાયદેસર, જેનો અર્થ થાય છે AI કાયદેસર અને ચકાસી શકાય તેવું હોવું જોઈએ. ભારતનું આ 'માનવ' વિઝન 21મી સદીના AI-આધારિત વિશ્વમાં માનવતાના કલ્યાણ માટે એક મહત્વપૂર્ણ કડી બનશે.

મિત્રો,

જ્યારે દાયકાઓ પહેલા ઇન્ટરનેટ શરૂ થયું હતું, ત્યારે કોઈએ કલ્પના પણ કરી શકી ન હતી કે તે કેટલી નોકરીઓનું સર્જન કરશે. AI માટે પણ એવું જ છે. આજે, ભવિષ્યમાં આ ક્ષેત્રમાં કેવા પ્રકારની નોકરીઓનું સર્જન થશે તેની કલ્પના કરવી મુશ્કેલ છે. AI સાથે કામ કરવાનું ભવિષ્ય પૂર્વ-નિર્ધારિત નથી; તે આપણા નિર્ણયો, આપણી કાર્યવાહી પર નિર્ભર રહેશે. મારું માનવું છે કે કાર્યનું ભવિષ્ય આપણા માટે એક નવી તક છે. આ માનવ અને બુદ્ધિશાળી પ્રણાલીઓનો સાથે મળીને કામ કરવાનો યુગ છે. "આપણે એવા યુગમાં પ્રવેશી રહ્યા છીએ જ્યાં માનવ અને બુદ્ધિશાળી પ્રણાલીઓ સહ-નિર્માણ, સહ-કાર્ય અને સહ-વિકાસ કરશે." AI આપણા કાર્યને વધુ સ્માર્ટ, કાર્યક્ષમ અને પ્રભાવશાળી બનાવશે. આપણે વધુ સારી ડિઝાઇન કરીશું, ઝડપી નિર્માણ કરીશું અને વધુ સારા નિર્ણયો લઈશું. આનાથી વધુ લોકોને ઉચ્ચ-મૂલ્ય, સર્જનાત્મક અને અર્થપૂર્ણ ભૂમિકાઓ પણ મળશે. નવીનતા, ઉદ્યોગસાહસિકતા અને નવા ઉદ્યોગો માટે આ એક વિશાળ તક છે. તેથી, આપણે કૌશલ્ય, પુનઃકૌશલ્ય અને આજીવન શિક્ષણને એક જન આંદોલન બનાવવું જોઈએ.

મિત્રો,

કાર્યનું ભવિષ્ય સમાવિષ્ટ, વિશ્વસનીય અને માનવ-કેન્દ્રિત હશે. જો આપણે સાથે મળીને આગળ વધીશું, તો આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ માનવતાની ક્ષમતાને નવી ઊંચાઈએ લઈ જશે.

મિત્રો,

એવું કહેવાય છે કે સૂર્યપ્રકાશ શ્રેષ્ઠ ડિસઈન્ફેક્ટેન્ટ છે, જેનો અર્થ છે કે પારદર્શિતા એ સૌથી મોટી સુરક્ષા છે. કેટલાક દેશો અને કંપનીઓ માને છે કે AI એક "વ્યૂહાત્મક સંપત્તિ" છે અને તેથી તેનો વિકાસ ગુપ્ત રીતે થવો જોઈએ, પરંતુ ભારતની વિચારસરણી અલગ છે. અમારું માનવું છે કે AI જેવી તકનીકો ફક્ત ત્યારે જ વિશ્વને લાભ કરશે જો તે શેર કરવામાં આવે. જ્યારે કોડ ખુલ્લા અને શેર કરવામાં આવશે ત્યારે જ આપણા લાખો યુવા મન તેમને વધુ સારા અને સુરક્ષિત બનાવી શકશે. તેથી, ચાલો આપણે AI ને વૈશ્વિક સામાન્ય સારા તરીકે વિકસાવવાનો સંકલ્પ કરીએ.

મિત્રો,

આજે એક મહત્વપૂર્ણ જરૂરિયાત વૈશ્વિક ધોરણો સ્થાપિત કરવાની છે. ડીપ-ફેક્સ અને બનાવટી સામગ્રી ખુલ્લા સમાજોમાં અસ્થિરતા પેદા કરી રહી છે. ભૌતિક વિશ્વમાં, આપણે ખોરાક પર પોષણ લેબલ જોઈએ છીએ જેથી આપણે જાણી શકીએ કે આપણે શું ખાઈ રહ્યા છીએ. તેવી જ રીતે, ડિજિટલ વિશ્વમાં સામગ્રીમાં પ્રમાણિકતા લેબલ હોવા જોઈએ જેથી લોકો જાણી શકે કે વાસ્તવિક શું છે અને AI દ્વારા શું જનરેટ થયેલ છે. જેમ જેમ AI વધુ ટેક્સ્ટ, ઈમેજ અને વીડિયો બનાવે છે, ઉદ્યોગને વધુને વધુ વોટરમાર્કિંગ અને સ્પષ્ટ સ્ત્રોત ધોરણોની જરૂર પડે છે. તેથી, શરૂઆતથી જ ટેકનોલોજીમાં આ વિશ્વાસ સ્થાપિત થવો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.

મિત્રો,

આપણે બાળકોની સુરક્ષા પ્રત્યે વધુ સતર્ક રહેવું જોઈએ. જેમ શાળાના અભ્યાસક્રમને ક્યુરેટ કરવામાં આવે છે તેવી જ રીતે AI જગ્યાઓ પણ બાળકો માટે સલામત અને પરિવાર-માર્ગદર્શિત હોવી જોઈએ.

મિત્રો,

આજે દુનિયામાં બે પ્રકારના લોકો છે: જેઓ AIમાં ડર જુએ છે અને હંમેશા તેઓ તેવી જ વાત કરે છે, એવા લોકો જેમને AI માં ડર દેખાય છે, અને બીજા તેઓ જે લોકોને AI માં ભાગ્ય દેખાય છે.

અને મિત્રો,

હું જવાબદારી સાથે કહું છું, હું ગર્વથી કહું છું: આપણે ભય જોતા નથી. ભારત AIમાં ભાગ્ય જુએ છે, ભારત AIમાં ભવિષ્ય જુએ છે. આપણી પાસે પ્રતિભા, ઉર્જા ક્ષમતા અને નીતિ સ્પષ્ટતા છે. અને મને તમને જણાવતા આનંદ થાય છે કે આ સમિટમાં ત્રણ ભારતીય કંપનીઓએ તેમના AI મોડેલ અને એપ્લિકેશનો લોન્ચ કર્યા છે. આ મોડેલો આપણા યુવાનોની પ્રતિભા દર્શાવે છે અને ભારત જે ઉકેલો આપી રહ્યું છે તેની ઊંડાઈ અને વિવિધતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

મિત્રો,

ભારત સેમિકન્ડક્ટર અને ચિપ બનાવવાથી લઈને ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ સુધી એક સ્થિતિસ્થાપક ઇકોસિસ્ટમ બનાવી રહ્યું છે. સુરક્ષિત ડેટા સેન્ટર્સ, એક મજબૂત IT બેકબોન અને ગતિશીલ સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ ભારતને સસ્તું, સ્કેલેબલ અને સુરક્ષિત AI સોલ્યુશન્સ માટે કુદરતી કેન્દ્ર બનાવે છે. ભારતમાં વિવિધતા, વસ્તી વિષયકતા અને લોકશાહી છે. ભારતમાં સફળ થતું કોઈપણ AI મોડેલ વૈશ્વિક સ્તરે તૈનાત કરી શકાય છે. તેથી, હું તમને બધાને ભારતમાં ડિઝાઇન અને વિકાસ કરવા આમંત્રણ આપું છું. વિશ્વના લોકો સુધી પહોંચાડો. માનવતાને આપો. ફરી એકવાર, આપ સૌને મારી શુભકામનાઓ.

આભાર!

આભાર!

 

SM/BS/GP/JT

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad   Image result for facebook icon /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com


(રીલીઝ આઈડી: 2230168) મુલાકાતી સંખ્યા : 18