ಸುಮಾರು 134 ಕೋಟಿ ಜೀವಂತ ಆಧಾರ್ ಹೊಂದಿರುವವರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಗುರುತಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆಧಾರ್ ಆಗಿದೆ.

ಮೃತರ ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಕಾರ್ಯ ನಡೆದಿದೆ

ಆಧಾರ್ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ನ ನಿರಂತರ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಪ್ರಯತ್ನದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಿನ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (ಯುಐಡಿಎಐ) ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ 2.5 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸಂಭಾವ್ಯ ಗುರುತಿನ ವಂಚನೆ ಅಥವಾ ಕಲ್ಯಾಣ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅಂತಹ ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅನಧಿಕೃತ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಅವನ/ಅವಳ/ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಆಧಾರ್ ಡೇಟಾಬೇಸ್ನಲ್ಲಿ ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವವರ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ರಾಜ್ಯ / ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವು ಮರಣವನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿದ ರಾಜ್ಯ / ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು.

ಸಂಭಾವ್ಯ ಗುರುತಿನ ವಂಚನೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳು

ಗುರುತಿನ ವಂಚನೆಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಸೋರಿಕೆ-ನಿರೋಧಕ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:

i. ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವವರು ತಮ್ಮ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ಗಳನ್ನು "ಲಾಕ್" ಮಾಡಲು ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಲಾಕ್/ಅನ್ಲಾಕ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಯಾವುದೇ ಅನಧಿಕೃತ ದೃಢೀಕರಣ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.

ii. ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಆಧಾರ್ ಲಾಕ್/ಅನ್ಲಾಕ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ.

iii. ವಂಚನೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫಲಾನುಭವಿಯ ಭೌತಿಕ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು 'ಲೈವ್ನೆಸ್ ಡಿಟೆಕ್ಷನ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ' ಹೊಂದಿರುವ ಮುಖ ದೃಢೀಕರಣದ ನಿಯೋಜನೆ.

iv. ಆಫ್‌ಲೈನ್ ಪರಿಶೀಲನೆ: ಆಧಾರ್ ಸುರಕ್ಷಿತ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್, ಆಧಾರ್ ಪೇಪರ್ಲೆಸ್ ಆಫ್ ಲೈನ್ ಇ-ಕೆವೈಸಿ, ಇ-ಆಧಾರ್ ಮತ್ತು ಆಫ್ಲೈನ್ ಗುರುತಿನ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಆಧಾರ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದಾದ ರುಜುವಾತುಗಳ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

v. ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವವರ ಕೋರ್ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಯುಐಡಿಎಐ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

vi. ಸುರಕ್ಷಿತ ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹಣೆ: ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎನ್ ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಎಲ್ಲಾ ವಿನಂತಿಸುವ ಘಟಕಗಳಿಂದ ಆಧಾರ್ ಡೇಟಾ ವಾಲ್ಟ್ ಗಳ ಕಡ್ಡಾಯ ಬಳಕೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ.

vii. ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಸ್ಯಾನಿಟೈಸೇಶನ್: ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ನಿಯಮಿತ ಡಿ-ಡೂಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಿಕೆ.

viii. ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವವರ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲು ಯುಐಡಿಎಐ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮಾತ್ರ ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ.

ix. ಯುಐಡಿಎಐ ಹೊಸ ಆಧಾರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ, ಇದು ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವವರು ಆಫ್ಲೈನ್ ವೆರಿಫಿಕೇಶನ್ ಸೀಕಿಂಗ್ ಎಂಟಿಟೀಸ್ (ಒವಿಎಸ್ಇ) ನೊಂದಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಸುಗಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ರುಜುವಾತುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಜಿತಿನ್ ಪ್ರಸಾದ ಅವರು 04.02.2026 ರಂದು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು

 

*****

(ಪ್ರಕಟಣೆ ಐ.ಡಿ.: 2223222) ವಿಸಿಟರ್ ಕೌಂಟರ್ : 7