ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઈન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલય (MeitY), ભારત સરકાર દ્વારા આજે ઇન્ડિયા AI ઇમ્પેક્ટ સમિટ 2026 પહેલા એક ઉચ્ચ સ્તરીય પ્રેસ કોન્ફરન્સ યોજવામાં આવી હતી, જેનું અધ્યક્ષપદ ઈલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઈન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રી શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે સંભાળ્યું હતું. આ કાર્યક્રમમાં ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને IT રાજ્ય મંત્રી શ્રી જિતિન પ્રસાદ; ભારત સરકારના મુખ્ય વૈજ્ઞાનિક સલાહકાર શ્રી અજય સૂદ અને MeitY ના અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ પણ હાજર રહ્યા હતા. પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં મુખ્ય વિકાસની રૂપરેખા આપવામાં આવી હતી, વૈશ્વિક સહભાગિતાની પુષ્ટિ કરવામાં આવી હતી અને ઇન્ડિયા AI ઇમ્પેક્ટ સમિટના અપેક્ષિત પરિણામોનું પૂર્વાવલોકન કરવામાં આવ્યું હતું, કારણ કે ભારત 16–20 ફેબ્રુઆરી, 2026 દરમિયાન નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે ગ્લોબલ સાઉથમાં સૌપ્રથમ વૈશ્વિક AI સમિટની યજમાની કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે.

પ્રેક્ષકોને સંબોધતા શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે ઇન્ડિયા AI ઇમ્પેક્ટ સમિટને વિશ્વભરમાંથી અભૂતપૂર્વ પ્રતિસાદ મળ્યો છે અને તે વૈશ્વિક સ્તરે અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી AI સમિટ બની રહી છે. તેમણે મોડેલ્સ, એપ્લિકેશન્સ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સહિતની સમગ્ર AI વેલ્યુ ચેઇનમાં કામ કરતા ઉદ્યોગના નેતાઓ, ડેવલપર્સ અને ઇનોવેટર્સ સાથે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીની તાજેતરની વાતચીતનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો અને નોંધ્યું હતું કે આ જોડાણો ભારતની AI ઇકોસિસ્ટમની પદ્ધતિસરની પ્રગતિ અને 'ડેપ્લોયમેન્ટ-લેડ' (અમલીકરણ-આધારિત) ઉકેલો પર મજબૂત ફોકસ દર્શાવે છે. મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે અગ્રણી IT કંપનીઓએ 200 થી વધુ કેન્દ્રિત, ક્ષેત્ર-વિશિષ્ટ AI મોડેલ્સ વિકસાવ્યા છે, જે AI ઇમ્પેક્ટ સમિટ દરમિયાન લોન્ચ કરવાનું સૂચિત છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે આશરે USD 70 બિલિયનનું રોકાણ પહેલેથી જ AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર લેયરમાં થઈ રહ્યું છે, જેમાં સમિટના સમાપન સુધીમાં તે બમણું થવાની સંભાવના છે, અને AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તથા ઉદ્યોગ-નિર્ધારિત અભ્યાસક્રમોને 500 યુનિવર્સિટીઓ સુધી લંબાવીને AI પ્રતિભા વિકાસને માપવામાં આવશે, જે આ ક્ષેત્ર માટે એક મજબૂત ટેલેન્ટ પાઇપલાઇન બનાવશે.

AI ના ભવિષ્ય અને સર્વસમાવેશક વિકાસ, નવીનતા અને સામાજિક પ્રભાવ લાવવામાં તેની ભૂમિકા વિશે લગભગ 60 અગ્રણી ઉદ્યોગ નિષ્ણાતોના વિચારો રજૂ કરતો “ધ ઇમ્પેક્ટ એજન્ડા: લીડરશિપ રિફ્લેક્શન્સ” (The Impact Agenda: Leadership Reflections) શીર્ષક ધરાવતો એક સંકલિત સંગ્રહ (Compendium) પણ શ્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ દ્વારા લોન્ચ કરવામાં આવ્યો હતો.

કોન્ફરન્સે સમિટ સુધીની પ્રક્રિયામાં હાંસલ કરેલા સીમાચિહ્નો તરફ ધ્યાન દોર્યું હતું અને ઉદ્યોગ, સરકારો, શિક્ષણવિદો અને નાગરિક સમાજના આ સીમાચિહ્નરૂપ સંમેલન દરમિયાન શું અપેક્ષા રાખવી તેની રૂપરેખા આપી હતી. શ્રી એસ. કૃષ્ણને હાઇલાઇટ કર્યું હતું કે લોકો, પૃથ્વી અને પ્રગતિ (People, Planet and Progress) ના સૂત્રોની આસપાસના તમામ સાત વિષયવસ્તુ આધારિત વર્કિંગ ગ્રૂપ્સની હાઇબ્રિડ બેઠકો સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થઈ છે, અને તેમના મુખ્ય વિતરણપાત્રો (deliverables) હવે અંતિમ તબક્કામાં છે. તેની સાથે સમાંતર, મેઘાલય, ગુજરાત, ઓડિશા, મધ્ય પ્રદેશ, ઉત્તર પ્રદેશ, રાજસ્થાન અને કેરળમાં આયોજિત તમામ સાત પ્રાદેશિક AI ઇમ્પેક્ટ કોન્ફરન્સ પૂર્ણ થઈ ગઈ છે, જે રાષ્ટ્રીય AI પ્રાથમિકતાઓને પ્રાદેશિક શક્તિઓ, ઉપયોગના કેસો (use cases) અને શાસન સંદર્ભોમાં મજબૂત રીતે સ્થાપિત કરે છે. સમિટનું ઊંડાણપૂર્વકનું સહભાગી મોડેલ ભારત અને વૈશ્વિક સ્તરે લગભગ 480+ પ્રી-સમિટ ઇવેન્ટ્સના સફળ સમાપ્તિમાં પણ પ્રતિબિંબિત થાય છે, જેમાં 30 દેશોમાં 83 આંતરરાષ્ટ્રીય જોડાણો સામેલ છે, જેની વધુ પ્રવૃત્તિઓ 10 ફેબ્રુઆરી, 2026 સુધી નિર્ધારિત છે.

સભાને સંબોધતા શ્રી એસ. કૃષ્ણન, સચિવ (MeitY) એ જણાવ્યું હતું કે ઇન્ડિયા AI ઇમ્પેક્ટ સમિટનો કેન્દ્રીય ઉદ્દેશ્ય ટેકનોલોજી, ખાસ કરીને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સના લોકશાહીકરણને આગળ ધપાવવાનો છે, જેથી તેના ફાયદા સમાજના વિશાળ વર્ગ સુધી પહોંચે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે ગ્લોબલ સાઉથમાં આયોજિત થનારી પ્રથમ વૈશ્વિક AI સમિટ તરીકે, આ સમિટ વાસ્તવિક દુનિયાના ઉપયોગોમાં AI ના સુરક્ષિત અને જવાબદાર અમલીકરણ પર વૈશ્વિક સમજ કેળવવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે AI શાસન (governance) અને ધોરણોને સંરેખિત કરવા પર ભાર મૂકે છે.

વધુમાં, એવી જાહેરાત કરવામાં આવી હતી કે સમિટ સપ્તાહ દરમિયાન ભારત મંડપમ અને સુષ્મા સ્વરાજ ભવનમાં લગભગ 500+ ક્યુરેટેડ ઇવેન્ટ્સ યોજાશે, જે સમાંતર નેતા-સ્તરના સંવાદો, પ્રદર્શનો અને પરિણામ-લક્ષી સત્રોને સક્ષમ બનાવશે. AI ઇમ્પેક્ટ એક્સ્પોમાં કન્ટ્રી પેવેલિયન, મંત્રાલયો, રાજ્ય સરકારો, ઉદ્યોગ, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને સંશોધન સંસ્થાઓ સહિત 840+ પ્રદર્શકો હશે, જે સાબિત થયેલ વાસ્તવિક દુનિયાની અસરો સાથેના AI ઉકેલો પ્રદર્શિત કરશે. IndiaAI ભારતના પાયાના AI મોડેલ્સ (foundational AI models) પરની પ્રગતિનું પણ પ્રદર્શન કરશે.

વધુમાં, કોન્ફરન્સે 15 રાજ્ય/સરકારના વડાઓ, 40+ મંત્રીઓ, 100 થી વધુ અગ્રણી CEOs અને CXOs અને 100 થી વધુ પ્રતિષ્ઠિત શિક્ષણવિદોની સહભાગિતાની પુષ્ટિ કરી છે. ઉદ્યોગ સાથેનું જોડાણ સમિટના પાયાના પથ્થર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. જિયો (Jio), ક્વાલકોમ (Qualcomm), OpenAI, Nvidia, ગૂગલ (Google), માઇક્રોસોફ્ટ (Microsoft), એડોબ (Adobe) અને ગેટ્સ ફાઉન્ડેશન સહિતના ઉદ્યોગ ભાગીદારો સમિટમાં જોડાય તેવી અપેક્ષા છે.

પ્રેસ કોન્ફરન્સે ભારત સરકારની એ પ્રતિબદ્ધતાને પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે AI સુરક્ષિત, વિશ્વસનીય અને સમાવેશી રહે તે સુનિશ્ચિત કરવામાં આવશે, જ્યારે ઇન્ડિયા AI ઇમ્પેક્ટ સમિટ 2026 દ્વારા નવીનતા, આર્થિક વૃદ્ધિ અને સામાજિક પ્રભાવને વેગ આપવામાં આવશે.

SM/DK/GP/JD