ભારતીય રેલવેએ છેલ્લા અગિયાર વર્ષોમાં સતત રોકાણ અને લક્ષિત અમલીકરણ દ્વારા તેના ટ્રેક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મજબૂત કરવા અને સુરક્ષાના ધોરણો વધારવામાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ નોંધાવી છે. આ પ્રયાસોએ દેશભરમાં સુરક્ષિત, ઝડપી અને વધુ વિશ્વસનીય ટ્રેન કામગીરીમાં ફાળો આપ્યો છે.

નાણાકીય વર્ષ 2024-25 દરમિયાન, ભારતીય રેલવેએ 6,851 ટ્રેક કિલોમીટર પર ટ્રેક નવીકરણ (track renewal) નું કામ કર્યું હતું. ચાલુ નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માં, 7,500 ટ્રેક કિલોમીટરથી વધુ ટ્રેક નવીકરણનું કામ ચાલી રહ્યું છે. વધુમાં, 2026-27 માટે 7,900 ટ્રેક કિલોમીટરને આવરી લેતા ટ્રેક નવીકરણનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે, જે સંપત્તિની વિશ્વસનીયતા અને સુરક્ષા પર સતત ભાર મૂકે છે.

ટર્નઆઉટ રિન્યુઅલ (turnout renewal) માં પણ નોંધપાત્ર પ્રગતિ થઈ છે, જે ટ્રેનની સરળ અવરજવર માટે નિર્ણાયક છે. 2024-25 માં, 7,161 થીક વેબ સ્વીચો (Thick Web Switches) અને 1,704 વેલ્ડેબલ CMS ક્રોસિંગ પૂરા પાડવામાં આવ્યા હતા. 2025-26 માં, 8,000 થી વધુ થીક વેબ સ્વીચો અને 3,000 થી વધુ વેલ્ડેબલ CMS ક્રોસિંગ પૂરા પાડવામાં આવી રહ્યા છે.

ટ્રેકની સ્થિરતા જાળવવા અને રાઈડની ગુણવત્તા સુધારવા માટે અનિવાર્ય એવું બેલાસ્ટનું મિકેનાઇઝ્ડ ડીપ સ્ક્રીનિંગ (Mechanised deep screening of ballast) સતત કરવામાં આવી રહ્યું છે. 2024-25 દરમિયાન, 7,442 ટ્રેક કિલોમીટરનું ડીપ સ્ક્રીનિંગ પૂર્ણ થયું હતું, જ્યારે 2025-26 માં 7,500 ટ્રેક કિલોમીટરથી વધુ ડીપ સ્ક્રીનિંગનું કામ હાથ ધરવામાં આવી રહ્યું છે.

મિકેનાઇઝ્ડ મેન્ટેનન્સને ટેકો આપવા અને ઉત્પાદકતા સુધારવા માટે, ભારતીય રેલવેએ તેના ટ્રેક મશીન કાફલામાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો છે. 2014 થી 1,100 થી વધુ ટ્રેક મશીનોની ખરીદી કરવામાં આવી છે, જે રેલવે નેટવર્કની ઝડપી અને વધુ કાર્યક્ષમ જાળવણીને સક્ષમ બનાવે છે.

પશુઓ અથડાવાની ઘટનાઓ અને અનધિકૃત પ્રવેશને ઘટાડવા માટે રેલવે ટ્રેકની આસપાસ સુરક્ષા ફેન્સિંગ (Safety fencing) ને પ્રાથમિકતા પર લેવામાં આવ્યું છે, જેનાથી એકંદર સુરક્ષામાં વધારો થયો છે. અત્યાર સુધીમાં આશરે 15,000 કિલોમીટરની ફેન્સિંગ પૂરી પાડવામાં આવી છે, જેના કારણે જે વિભાગોમાં ટ્રેનો 110 કિમી પ્રતિ કલાકથી વધુની ઝડપે ચાલે છે ત્યાં સુરક્ષામાં સુધારો થયો છે.

આ સતત પ્રયાસોના પરિણામે, ભારતીય રેલવેએ ટ્રેક અપગ્રેડ કરવામાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ હાંસલ કરી છે. 110 કિમી પ્રતિ કલાક અને તેથી વધુની ઝડપની મંજૂરી આપતા ટ્રેકની લંબાઈ 2014 માં 31,445 કિલોમીટર (નેટવર્કના લગભગ 40 ટકા) થી વધીને અત્યારે 84,244 કિલોમીટર (નેટવર્કના લગભગ 80 ટકા) થઈ ગઈ છે, જે ઝડપી અને વધુ કાર્યક્ષમ ટ્રેન કામગીરીને સક્ષમ બનાવે છે.

SM/JY/GP/JD