എണ്ണയുടെയും പ്രകൃതിവാതകത്തിന്റെയും പര്യവേക്ഷണം, ഉല്പാദനം, പെട്രോളിയം ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ ശുദ്ധീകരണം, വിതരണം, വിപണനം, ഇറക്കുമതി, കയറ്റുമതി, സംരക്ഷണം എന്നിവയ്ക്ക് പെട്രോളിയം & പ്രകൃതിവാതക മന്ത്രാലയത്തിന് ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ട്. ഇന്ത്യയുടെ അതിവേഗം വളരുന്ന സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് എണ്ണയും വാതകവും നിർണായകമായ നിവേശങ്ങളായി തുടരുന്നു. 2025-ൽ, താങ്ങാനാവുന്ന വിലയിൽ ഊർജ്ജ ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും, ആഭ്യന്തര ഉല്പാദനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും, ശുദ്ധമായ ഇന്ധനങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും, ദേശീയ ഊർജ്ജ സുരക്ഷ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുമായി മന്ത്രാലയം സമഗ്രവും ബഹുമുഖവുമായ ഒരു സമീപനം പിന്തുടർന്നു. ഊർജ്ജ ലഭ്യത, ഊർജ്ജ കാര്യക്ഷമത, ഊർജ്ജ സുസ്ഥിരത, ഊർജ്ജ സുരക്ഷ എന്നിവയുടെ ദേശീയ മുൻഗണനകളുമായി ഈ സംരംഭങ്ങൾ യോജിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

ശുദ്ധമായ പാചക ഇന്ധനം എല്ലാവർക്കും ലഭ്യമാകുന്നുവെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക എന്നത് ഒരു മുൻ‌ഗണനയായി തുടർന്നു. പ്രധാൻ മന്ത്രി ഉജ്ജ്വല യോജന പ്രകാരം, 2025 ഡിസംബർ 1 വരെ ഗുണഭോക്താക്കളുടെ എണ്ണം ഏകദേശം 10.35 കോടിയിലെത്തി. തീർപ്പാക്കാത്ത അപേക്ഷകൾ തീർപ്പാക്കുന്നതിനും എൽ‌പി‌ജി ലഭ്യമാക്കുന്നതിൽ സമ്പൂർണ്ണത നേടുന്നതിനുമായി, 2025-26 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ 25 ലക്ഷം അധിക എൽ‌പി‌ജി കണക്ഷനുകൾ അനുവദിക്കാൻ ​ഗവൺമെൻ്റ് അംഗീകാരം നൽകി. മുമ്പത്തെ മൾട്ടി-പോയിന്റ് സെൽഫ്-ഡിക്ലറേഷൻ സിസ്റ്റം മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചുകൊണ്ട് ഒരൊറ്റ ഡിപ്രിവേഷൻ ഡിക്ലറേഷൻ അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് യോഗ്യതാ പ്രക്രിയ ലളിതമാക്കി, അതുവഴി പ്രവേശനം വേഗത്തിലും കൂടുതൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതായും മാറി.

PMUY ഗുണഭോക്താക്കൾക്ക് പ്രതിവർഷം ഒമ്പത് റീഫില്ലുകൾക്ക് 14.2 കിലോഗ്രാം സിലിണ്ടറിന് ₹300 എന്ന നിരക്കിൽ സബ്‌സിഡി നൽകുന്നതിലൂടെ എൽപിജിയുടെ താങ്ങാനാവുന്ന വില ഉറപ്പാക്കാൻ സാധിച്ചു. ഈ ഇടപെടൽ എൽപിജി ഉപഭോഗത്തിൽ സ്ഥിരമായ വർദ്ധനവിന് കാരണമായി. 2019-20 ലെ മൂന്ന് റീഫില്ലുകളിൽ നിന്ന് 2024-25 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ 4.47 റീഫില്ലുകളായി ശരാശരി പ്രതിശീർഷ ഉപഭോഗം വർദ്ധിച്ചു, 2025-26 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 4.85 റീഫില്ലുകൾ എന്ന നിരക്കിലേക്ക് ഇത് വർദ്ധിച്ചു, ഇത് ശുദ്ധമായ പാചക ഇന്ധനം സ്ഥിരമായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

സബ്‌സിഡി ലക്ഷ്യവും സുതാര്യതയും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, ബയോമെട്രിക് ആധാർ പ്രാമാണീകരണം ത്വരിതപ്പെടുത്തി. 2025 ഡിസംബർ 1 ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, PMUY ഉപഭോക്താക്കളിൽ 71 ശതമാനവും PMUY ഇതര ഉപഭോക്താക്കളിൽ 62 ശതമാനവും ബയോമെട്രിക് പ്രാമാണീകരണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ലളിതവൽക്കരിച്ച മൊബൈൽ അധിഷ്ഠിത പ്രക്രിയകളിലൂടെ സൗജന്യമായി പ്രാമാണീകരണം പൂർത്തിയാക്കാൻ ഉപഭോക്താക്കളെ പ്രാപ്തമാക്കുന്നതിനായി 2025 നവംബറിൽ ഒരു പ്രത്യേക രാജ്യവ്യാപക യജ്ഞം ആരംഭിച്ചു. 

രാജ്യവ്യാപകമായുള്ള അടിസ്ഥാന സുരക്ഷാ പരിശോധനാ ക്യാമ്പയ്‌നിലൂടെ ഉപഭോക്തൃ സുരക്ഷ ശക്തിപ്പെടുത്തി. ഉപഭോക്തൃ പ്രദേശങ്ങളിൽ 12.12 കോടിയിലധികം സൗജന്യ സുരക്ഷാ പരിശോധനകൾ നടത്തി, 4.65 കോടിയിലധികം എൽപിജി ഹോസുകൾ ചിലവുകുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചു, ഇത് ഗാർഹിക എൽപിജി ഉപയോഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അവബോധവും സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങളും ഗണ്യമായി വർദ്ധിപ്പിച്ചു.

പെട്രോളിയം മാർക്കറ്റിംഗ് അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിലും മന്ത്രാലയം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. 2.71 ലക്ഷത്തിലധികം പിഒഎസ് ടെർമിനലുകളുടെ പിന്തുണയോടെ 90,000-ത്തിലധികം റീട്ടെയിൽ ഔട്ട്‌ലെറ്റുകളിൽ ഡിജിറ്റൽ പേയ്‌മെന്റ് സൗകര്യങ്ങൾ സജ്ജമാക്കി. 3,200-ലധികം ബൗസറുകൾ കമ്മീഷൻ ചെയ്തുകൊണ്ട് വാതിൽപടി വിതരണ സേവനങ്ങൾ വിപുലീകരിച്ചു, ഇത് വിദൂര പ്രദേശങ്ങളിൽ പ്രവേശനക്ഷമത മെച്ചപ്പെടുത്തി. സ്വച്ഛ് ഭാരത് മിഷന്റെ കീഴിൽ, മിക്കവാറും എല്ലാ റീട്ടെയിൽ ഔട്ട്‌ലെറ്റുകളിലും ശൗചാലയ സൗകര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കി, അവയിൽ വലിയൊരു ഭാ​ഗം പുരുഷന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും പ്രത്യേക സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു.

വർഷത്തിൽ ഇലക്ട്രിക് ​ഗതാ​ഗത അടിസ്ഥാന സൗകര്യം അതിവേഗം വികസിച്ചു. FAME-II സ്കീമിന് കീഴിൽ, റീട്ടെയിൽ ഔട്ട്ലെറ്റുകളിൽ 8,932 EV ചാർജിംഗ് സ്റ്റേഷനുകൾ സ്ഥാപിച്ചു, അതേസമയം എണ്ണ മാർക്കറ്റിംഗ് കമ്പനികൾ സ്വന്തം വിഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് 18,500-ലധികം ചാർജിംഗ് സ്റ്റേഷനുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. രാജ്യത്തുടനീളം 500-ലധികം സൗകര്യങ്ങളോ ട്രക്ക് ഡ്രൈവർമാർക്കുള്ള വിശ്രമ കേന്ദ്രങ്ങളോ സജ്ജീകരിച്ചുകൊണ്ട് APNA GHAR സംരംഭം ഗണ്യമായ പുരോഗതി കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

2024-25 മുതൽ 2028-29 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ പൊതുമേഖലാ എണ്ണ വിപണന കമ്പനികൾ പ്രധാന ഇടനാഴികളിലും മറ്റ് സാധ്യമായ സ്ഥലങ്ങളിലുമായി 4,000 ഊർജ്ജ സ്റ്റേഷനുകൾ സ്ഥാപിക്കും. പെട്രോൾ, ഡീസൽ തുടങ്ങിയ പരമ്പരാഗത ഇന്ധനങ്ങൾക്കൊപ്പം ജൈവ ഇന്ധനങ്ങൾ, സിഎൻജി, എൽഎൻജി (സാധ്യമാകുന്നിടത്ത്), ഇലക്ട്രിക് വാഹന ചാർജിംഗ് സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഇതര ഇന്ധനങ്ങളും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന സംയോജിത മൊബിലിറ്റി ഹബ്ബുകളായി ഈ സ്റ്റേഷനുകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നു. 2025 നവംബർ 1 വരെ, രാജ്യത്തുടനീളം 1,064 ഊർജ്ജ സ്റ്റേഷനുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.

വാതക അധിഷ്ഠിത സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഗണ്യമായ പുരോഗതി കൈവരിച്ചു. രാജ്യത്ത് പ്രവർത്തനക്ഷമമായ പ്രകൃതിവാതക പൈപ്പ്‌ലൈനുകളുടെ നീളം 2014-ൽ 15,340 കിലോമീറ്ററിൽ നിന്ന് 2025 ജൂൺ ആയപ്പോഴേക്കും 25,429 കിലോമീറ്ററായി വർദ്ധിച്ചു, കൂടാതെ 10,459 കിലോമീറ്റർ കൂടി നിർമ്മാണ ഘട്ടത്തിലാണ്. PNGRB-യും ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റും അംഗീകരിച്ച ഈ പൈപ്പ്‌ലൈനുകളുടെ പൂർത്തീകരണം പൂർണ്ണമായും ബന്ധിപ്പിച്ച ഒരു ദേശീയ വാതക ഗ്രിഡിന് കാരണമാകും, ഇത് പ്രദേശങ്ങളിലുടനീളം പ്രകൃതിവാതകത്തിന്റെ വിശാലമായ ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുകയും സന്തുലിതമായ സാമ്പത്തിക, സാമൂഹിക വികസനത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുകയും ചെയ്യും.

വാതക ഗതാഗത ചെലവുകളിലെ പ്രാദേശിക അസമത്വങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി, പെട്രോളിയം പ്രകൃതിവാതക നിയന്ത്രണ ബോർഡ് "ഒരു രാഷ്ട്രം, ഒരു ഗ്രിഡ്, ഒരു താരിഫ്" എന്ന ദൗത്യത്തിന് കീഴിൽ ഒരു ഏകീകൃത പൈപ്പ്‌ലൈൻ താരിഫ് സംവിധാനം നടപ്പിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. 2023 ഏപ്രിൽ 1 മുതൽ നിലവിൽ വന്ന ഈ സംവിധാനം, മുമ്പത്തെ ദൂരാധിഷ്ഠിത താരിഫ് ഘടനയ്ക്ക് പകരമായി ദേശീയ വാതക ഗ്രിഡിലുടനീളമുള്ള ഗതാഗത നിരക്കുകൾ മാനദണ്ഡമാക്കുന്നു. നിലവിൽ, പ്രവർത്തനക്ഷമമായ പൈപ്പ്‌ലൈനുകളുടെ ഏകദേശം 90 ശതമാനവും ഏകീകൃത താരിഫ് വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കീഴിലാണ്, ഇത് പ്രകൃതിവാതകത്തിന്റെ താങ്ങാനാവുന്ന വിലയും മത്സരക്ഷമതയും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു.

നഗര വാതക വിതരണ പരിധി 307 ഭൂമിശാസ്ത്ര മേഖലകളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചു. 2025 സെപ്റ്റംബർ വരെ, PNG ഗാർഹിക കണക്ഷനുകൾ ഏകദേശം 1.57 കോടിയിലെത്തി, CNG സ്റ്റേഷനുകളുടെ എണ്ണം 8,400-ലധികമായി വർദ്ധിച്ചു. പുതുക്കിയ ഗാർഹിക വാതക വിഹിത മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ യഥാർത്ഥ ഉപഭോഗ രീതികളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുത്തൽ മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും വിലയിലെ ചാഞ്ചാട്ടത്തിൻ്റെ ഭാരം ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് മേൽ വരുന്നത് കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.

SATAT സംരംഭത്തിന് കീഴിൽ, 2025 നവംബർ 1 വരെ, 130-ലധികം കംപ്രസ്ഡ് ബയോഗ്യാസ് പ്ലാന്റുകൾ കമ്മീഷൻ ചെയ്തു, ഇനിയും പലതും നിർമ്മാണത്തിലാണ്. പൈപ്പ്‌ലൈൻ കണക്റ്റിവിറ്റിക്കും ബയോമാസ് അഗ്രിഗേഷനുമുള്ള സാമ്പത്തിക സഹായത്തിന്റെ പിന്തുണയോടെ, 2025-26 സാമ്പത്തിക വർഷം മുതൽ CNG, PNG വിഭാഗങ്ങളിൽ CBG-യ്‌ക്കുള്ള നിർബന്ധിത മിശ്രിത ബാധ്യതകൾ ആരംഭിച്ചു.

ഈ വർഷം ജൈവ ഇന്ധനങ്ങൾ വലിയ നേട്ടങ്ങൾ കൈവരിച്ചു. 2024-25 ലെ ESY-യിൽ പെട്രോളിൽ എഥനോൾ കലർത്തൽ ശരാശരി 19.24 ശതമാനത്തിലെത്തി, മൊത്തം വിദേശനാണ്യ ലാഭം ₹1.55 ലക്ഷം കോടി കവിയുകയും കാർബൺ ബഹിർഗമനം ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രധാനമന്ത്രി JI-VAN യോജനയ്ക്ക് കീഴിൽ നൂതന ജൈവ ഇന്ധനങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു, പാനിപ്പത്തിലും നുമലിഗഡിലും പ്രവർത്തനക്ഷമമായ രണ്ടാം തലമുറ എഥനോൾ പ്ലാന്റുകൾ പ്രധാന നാഴികക്കല്ലുകളായി.

2027, 2028, 2030 വർഷങ്ങളിൽ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാന സർവീസുകൾക്കായി ഏവിയേഷൻ ടർബൈൻ ഇന്ധനത്തിൽ യഥാക്രമം 1%, 2%, 5% എസ്എഎഫ് എന്ന സൂചകമായ മിശ്രിത ലക്ഷ്യങ്ങൾ ​ഗവൺമെൻ്റ് നിശ്ചയിച്ചതോടെ സുസ്ഥിര വ്യോമയാന ഇന്ധന സംരംഭങ്ങൾ ഈ വർഷം പുരോഗമിച്ചു. ഈ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശത്തിന് അനുസൃതമായി, പാനിപ്പത്ത് റിഫൈനറിയിൽ എസ്എഎഫ് ഉൽപ്പാദനത്തിനായി ഐഎസ്സിസി കോർസിയ സർട്ടിഫിക്കേഷൻ ലഭിച്ച ആദ്യത്തെ ഇന്ത്യൻ കമ്പനിയായി ഇന്ത്യൻ ഓയിൽ കോർപ്പറേഷൻ ലിമിറ്റഡ് മാറി, തുടർന്ന് എസ്എഎഫ് വിതരണത്തിനായി ഐഒസിഎല്ലും എയർ ഇന്ത്യയും തമ്മിൽ ഒരു ധാരണാപത്രത്തിൽ ഒപ്പുവച്ചു. സംഭരണ ​​അളവുകൾ വർദ്ധിച്ചതും ഫീഡ്‌സ്റ്റോക്കുകളുടെ വൈവിധ്യവൽക്കരണവും ശുദ്ധമായ ഗതാഗത ഇന്ധനങ്ങളിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതും ബയോഡീസൽ മിശ്രിതവും വർഷം മുഴുവൻ വികസിച്ചു.

2025-ലെ എണ്ണപ്പാടങ്ങൾ (നിയന്ത്രണവും വികസനവും) ഭേദഗതി നിയമം നടപ്പിലാക്കിയതും 2025-ലെ പെട്രോളിയം, പ്രകൃതി വാതക നിയമങ്ങൾ വിജ്ഞാപനം ചെയ്തതും അപ്‌സ്ട്രീം മേഖലയിൽ കാര്യമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കി. ഹൈഡ്രോകാർബൺ പര്യവേക്ഷണ ലൈസൻസിംഗ് നയത്തിന് കീഴിൽ, 3.78 ലക്ഷം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിലധികം വിസ്തൃതിയുള്ള 172 ബ്ലോക്കുകൾ അനുവദിച്ചു, ഇത് ഏകദേശം 4.36 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളറിന്റെ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമായ നിക്ഷേപങ്ങൾ ആകർഷിച്ചു. ഭൂകമ്പ സർവേകൾ, ഡ്രില്ലിംഗ് പ്രോഗ്രാമുകൾ, മിഷൻ അന്വേഷൺ പോലുള്ള ​ഗവൺമെൻ്റ് ധനസഹായത്തോടെയുള്ള സംരംഭങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ പര്യവേക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കി.

രണ്ടാം ഘട്ട സൗകര്യങ്ങളുടെ പുരോഗതിയിലൂടെയും പുതുക്കിയ അന്താരാഷ്ട്ര പങ്കാളിത്തങ്ങളിലൂടെയും തന്ത്രപരമായ പെട്രോളിയം കരുതൽ ശേഖരം ശക്തിപ്പെടുത്തി, വിതരണ തടസ്സങ്ങൾക്കെതിരായ തയ്യാറെടുപ്പ് വർദ്ധിപ്പിച്ചു. വിതരണ സ്രോതസ്സുകളുടെ വൈവിധ്യവൽക്കരണത്തിലൂടെ ഇന്ത്യൻ എണ്ണ, വാതക പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വിദേശ നിക്ഷേപങ്ങൾ ഊർജ്ജ സുരക്ഷയെ പിന്തുണച്ചു.

സുസ്ഥിരമായ നയ പരിഷ്കാരങ്ങൾ, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം, ശുദ്ധമായ ഊർജ്ജ സംരംഭങ്ങൾ എന്നിവയിലൂടെ, പെട്രോളിയം, പ്രകൃതി വാതക മന്ത്രാലയം 2025-ൽ ഊർജ്ജ ലഭ്യത, താങ്ങാനാവുന്ന വില, സുസ്ഥിരത, സുരക്ഷ എന്നിവ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ഗണ്യമായ പുരോഗതി കൈവരിച്ചു, ഇത് ഇന്ത്യയുടെ ഒരു കരുത്തുറ്റതും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുമായ ഊർജ്ജ ഭാവിയിലേക്കുള്ള യാത്രയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.

***

SK