২০২৫ চনৰ ভিতৰত কৰ্পৰেট পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ প্ৰধান পদক্ষেপ আৰু কৃতিত্বসমূহ তলত উল্লেখ কৰা হৈছে:

একত্ৰীকৰণ আৰু অধিগ্ৰহণৰ কাঠামোত সংস্কাৰ

কেন্দ্ৰীয় বাজেট ২০২৫–২৬ৰ পেৰা ১০১ৰ সৈতে সংগতি ৰাখি চৰকাৰে কোম্পানী আইন, ২০১৩ৰ ধাৰা ২৩৩ৰ অধীনত দ্ৰুতগতিত একত্ৰীকৰণ আৰু বিভাজনৰ পৰিসৰ বহল কৰিবলৈ ২০২৫ চনৰ ৪ ছেপ্টেম্বৰত কোম্পানী (আপোচ, ব্যৱস্থা আৰু একত্ৰীকৰণ) নিয়ম, ২০১৬ সংশোধন কৰে।

সংশোধনীসমূহে তলত উল্লেখ কৰা অতিৰিক্ত শ্ৰেণীৰ কোম্পানীসমূহক দ্ৰুতগতিত ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাৰ অনুমতি দিয়ে:

দুটা বা তাতকৈ অধিক তালিকাভুক্ত নোহোৱা কোম্পানী (ধাৰা ৮ কোম্পানীসমূহৰ বাহিৰে) নিৰ্ধাৰিত থ্ৰেছহ'ল্ড পূৰণ কৰা;

হোল্ডিং আৰু সহযোগী কোম্পানী, স্থানান্তৰকাৰীজন তালিকাভুক্ত কোম্পানী হোৱা ক্ষেত্ৰসমূহ বাদ দি;

একেটা হোল্ডিং কোম্পানীৰে দুটা বা তাতকৈ অধিক সহযোগী কোম্পানী, স্থানান্তৰকাৰীজন তালিকাভুক্ত কোম্পানী হোৱা ক্ষেত্ৰসমূহ বাদ দি।

এই পৰিৱৰ্তনে কৰ্পৰেট পুনৰ্গঠনৰ বাবে সময় আৰু খৰচ বহু পৰিমাণে হ্ৰাস কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে।

ইজ অৱ ডুইং বিজনেছৰ অধীনত কৃতিত্ব

কৰ্পৰেট পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে (এমচিএ) অনুসৰণ আৰু অধিক সৰলীকৰণ, কৰ্পৰেট শাসন শক্তিশালী, আৰু ভাৰতৰ ব্যৱসায়িক পৰিৱেশ বৃদ্ধিৰ বাবে কেইবাটাও নীতি, নিয়ন্ত্ৰণ, প্ৰতিষ্ঠানিক আৰু প্ৰযুক্তি-চালিত পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছে। মূল কৃতিত্বসমূহৰ ভিতৰত আছে:

১/ নিয়মাৱলীৰ অধিসূচনা

২০২৫ চনৰ ভিতৰত মন্ত্ৰালয়ে কোম্পানী আইন, ২০১৩ৰ অধীনত সংশোধনীৰ ধাৰাবাহিকতা পৰ্যালোচনা কৰি অধিসূচনা কৰে যাতে অনুসৰণৰ প্ৰয়োজনীয়তাসমূহ যুক্তিসংগত কৰা হয় আৰু স্বচ্ছতা উন্নত হয়।

২/ জাৰি কৰা বিজ্ঞপ্তি

এমচিএ ভি৩ প্লেটফৰ্মলৈ মসৃণ পৰিৱৰ্তন সহজ কৰি তুলিবলৈ, অতিৰিক্ত মাচুল শিথিল কৰিবলৈ, ফাইলিঙৰ সময়সীমা বৃদ্ধি কৰিবলৈ, আৰু ভিডিঅ’ কনফাৰেন্সিং (ভিচি) বা অন্যান্য অডিঅ’ ভিজুৱেল মাধ্যম (অ’এভিএম)ৰ জৰিয়তে এজিএম/ইজিএম পৰিচালনা সক্ষম কৰিবলৈ কেইবাটাও সাধাৰণ বিজ্ঞপ্তি জাৰি কৰা হৈছিল। এই ব্যৱস্থাসমূহে পৰিৱৰ্তন পৰ্যায়ত কোম্পানীসমূহৰ ওপৰত অনুসৰণৰ বোজা যথেষ্ট হ্ৰাস কৰে।

৩/ এমচিএ vide অধিসূচনা নং জিএছআৰ ০১-১২-২০২৫ তাৰিখৰ ৮৮০(ই) অনুসৰি, ক্ষুদ্ৰ কোম্পানীসমূহৰ বাবে পেইড-আপ শ্বেয়াৰ কেপিটেল আৰু টাৰ্ণঅভাৰৰ থ্ৰেছহ’ল্ড সীমা ক্ৰমে ১০ কোটি আৰু ১০০ কোটি টকালৈকে বৃদ্ধি কৰা হৈছে।

৪) কোম্পানী আইন, ২০১৩ৰ ধাৰা ২৪৮(২)ৰ অধীনত পঞ্জীয়ক চি-পিএচিইৰ ওচৰত আবেদন দাখিল কৰা চৰকাৰী কোম্পানীসমূহ বন্ধ কৰাৰ বাবে সহজ পদ্ধতি প্ৰদান কৰিবলৈ ৩১ ডিচেম্বৰ, ২০২৫ তাৰিখে কোম্পানী (কোম্পানীৰ নাম আঁতৰোৱা) নিয়ম, ২০১৬ সংশোধন কৰা হৈছে।

সংশোধনীত উল্লেখ আছে যে এনে ক্ষেত্ৰত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰ বা ৰাজ্য চৰকাৰে নিযুক্তি দিয়া বা মনোনীত কৰা এজন বা ততোধিক সঞ্চালকৰ ক্ষেত্ৰত ক্ষতিপূৰণ বণ্ড কোম্পানীৰ হৈ ভাৰত চৰকাৰৰ প্ৰশাসনিক মন্ত্ৰালয় বা বিভাগ বা ৰাজ্য চৰকাৰৰ অনুমোদিত প্ৰতিনিধিয়ে (অধীনস্থ সচিব বা সমতুল্য পদবীৰ তলত নহয়) দিব লাগিব। এই সংশোধনীৰ লক্ষ্য হৈছে কোম্পানী আইন, ২০১৩ৰ ধাৰা ২৪৮(২)ৰ বিধান অনুসৰি, কোম্পানীসমূহৰ পঞ্জীৰ পৰা নিজৰ নাম আঁতৰোৱাৰ বাবে আবেদন কৰিব পৰা চৰকাৰী কোম্পানীসমূহক দ্ৰুতভাৱে বন্ধ কৰা।

৫। কোম্পানী (সঞ্চালকৰ নিযুক্তি আৰু অৰ্হতা) নিয়ম, ২০১৪ৰ নিয়ম ১২এৰ অধীনত কোম্পানীসমূহৰ পৰিচালকৰ বাবে বাৰ্ষিক কেৱাইচিৰ প্ৰয়োজনীয়তা কৰ্পৰেট পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ত পৰীক্ষা, অবিত্তীয় নিয়ন্ত্ৰণ সংস্কাৰৰ উচ্চ পৰ্যায়ৰ সমিতি (এইচএলচি-এন ফআৰআৰ)ৰ পৰামৰ্শ আৰু অংশীদাৰসকলৰ পৰা লাভ কৰা পৰামৰ্শ অনুসৰি পৰ্যালোচনা কৰা হৈছে। এই বিষয়ত প্ৰাসংগিক নিয়মটো সংশ্লিষ্ট মন্ত্ৰালয়/ বিভাগৰ সৈতে আলোচনা কৰি এম/অ’ কৰ্পৰেট এফেয়াৰ্ছে সংশোধন কৰিছে। ৩১ ডিচেম্বৰ, ২০২৫ তাৰিখে অধিসূচনা কৰা নিয়মৰ সংশোধনী অনুসৰি, (৩১ মাৰ্চ, ২০২৬ৰ পৰা কাৰ্যকৰী হ’ব) বাৰ্ষিক কেৱাইচি দাখিলৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ঠাইত প্ৰতি তিনি বছৰৰ মূৰে মূৰে এবাৰকৈ সৰল কেৱাইচি ইন্টিমেচন দিয়া হৈছে। এই সংশোধনীৰ লক্ষ্য হৈছে সকলো কোম্পানীৰে পৰিচালকসকলক মানি চলাৰ ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট সহজতা প্ৰদান কৰা।

বিনিয়োগকাৰী শিক্ষা আৰু সুৰক্ষা পুঁজি কৰ্তৃপক্ষ (আইইপিএফএ)ৰ অধীনত লাভ কৰা কৃতিত্ব

২০২৫ চনৰ আগষ্ট মাহত আইইপিএফএই দ্ৰুত দাবী নিষ্পত্তি আৰু বিনিয়োগকাৰীৰ সমৰ্থন বৃদ্ধি কৰিবলৈ এটা সংহত পৰ্টেল আৰু ডেডিকেটেড কল চেণ্টাৰ আৰম্ভ কৰে।

পৰ্টেলে এমচিএ-২১, এনএছডিএল/চিডিএছএল, আৰু পিএফএমএছক একক স্বয়ংক্ৰিয় কৰ্মপ্ৰবাহত একত্ৰিত কৰে, যাৰ ফলত শ্বেয়াৰ আৰু লভ্যাংশৰ বাবে অনুমোদনৰ পিছৰ স্থানান্তৰ সময় কেইবামাহৰ পৰা ১–২ দিনলৈ হ্ৰাস পায়।

ইয়াৰ আৰম্ভণিৰ পিছৰে পৰা ২৪০২৬টাতকৈও অধিক দাবী অনুমোদন কৰা হৈছে যাৰ ফলত চলিত বিত্তীয় বৰ্ষত মুঠ অনুমোদন ২৭২৩১লৈ বৃদ্ধি কৰিছে।

পুনৰ অধিসূচনা কৰা প্ৰ-পত্ৰ আইইপিএফ-৫ আৰু ইলেক্ট্ৰনিক ভেৰিফিকেচন ৰিপৰ্ট (ইভিআৰ) প্ৰৱৰ্তন কৰা হৈছিল ৬ অক্টোবৰ ২০২৫ তাৰিখৰ পৰা কাৰ্যকৰী হোৱাকৈ, ইয়াৰ ফলত বেংকৰ সবিশেষ অটো-ফেচিং আৰু শ্বেয়াৰহোল্ডিং ডাটাৰ প্ৰি-ভেলিডেচন সক্ষম হয়।

এটা নিৰ্দিষ্ট কল চেণ্টাৰে এতিয়া দ্ৰুত অভিযোগ নিৰাময় আৰু বিনিয়োগকাৰীৰ সহায় আগবঢ়ায়।

এই সংস্কাৰসমূহে দাবী নিষ্পত্তিক সম্পূৰ্ণ ডিজিটেল, স্বচ্ছ, আৰু বিনিয়োগকাৰী-বন্ধুত্বপূৰ্ণ প্ৰক্ৰিয়ালৈ ৰূপান্তৰিত কৰিছে।

ইনছলভেন্সি আৰু দেউলীয়া সংহিতা, ২০১৬ৰ অধীনত কৃতিত্ব আৰু সংস্কাৰ

সময়সীমা হ্ৰাস, মূল্য সৰ্বাধিককৰণ উন্নত, আৰু শাসন ব্যৱস্থা শক্তিশালী কৰাৰ বাবে ২০২৫ চনৰ ১২ আগষ্টত লোকসভাত ইনছলভেন্সি এণ্ড দেউলীয়া সংহিতা (সংশোধনী) বিধেয়ক, ২০২৫ উত্থাপন কৰা হৈছিল। বিধেয়কখনে পাওনাদাৰৰ দ্বাৰা আৰম্ভ কৰা দ্বিধাহীনতা, গোটৰ ঋণহীনতা, আৰু সীমা অতিক্ৰম কৰি ঋণহীনতাৰ বাবেও কাঠামো প্ৰস্তাৱ কৰিছে আৰু লোকসভাৰ নিৰ্বাচিত সমিতিৰ দ্বাৰা বৰ্তমান ইয়াৰ পৰীক্ষা চলি আছে।

২০২৫ চনৰ ছেপ্টেম্বৰ মাহলৈকে সংহিতাৰ অধীনত মুঠ ১৩০০টা ৰিজ’লিউচন প্লেন অনুমোদন কৰা হৈছে আৰু পাওনাদাৰসকলে ৩.৯৯ লাখ কোটি টকা লাভ কৰিছে, যিটো লিকুইডেচন মূল্যৰ বিপৰীতে ১৭০.০৯% আৰু ন্যায্য মূল্যৰ ৯৩.৭৯% (১১৭৭টা গোচৰৰ ভিত্তিত য’ত ন্যায্য মূল্য অনুমান কৰা হৈছে)। সম্পত্তিৰ ন্যায্য মূল্যৰ তুলনাত পাওনাদাৰৰ বাবে হেয়াৰ কাট প্ৰায় ৬% আছিল, আনহাতে তেওঁলোকৰ স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত দাবীৰ তুলনাত প্ৰায় ৬৭%।

প্ৰযুক্তি-চালিত এক বৃহৎ সংস্কাৰ হিচাপে বৰ্তমান ইনছলভেন্সি আৰু দেউলীয়া সংহিতা (আইবিচি) পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ বাবে এক সংহত ডিজিটেল মঞ্চৰ বিকাশ চলি আছে। এই মঞ্চৰ লক্ষ্য হৈছে ৰাষ্ট্ৰীয় কোম্পানী আইন ন্যায়াধিকৰণ (এনচিএলটি), ভাৰতীয় দ্বিধাদ্বন্দ্ব আৰু দেউলীয়া ব’ৰ্ড (আইবিবিআই), তথ্য উপযোগিতা (আইইউ), ইনছলভেন্সি পেছাদাৰী (আইপি)কে ধৰি দ্বিধাহীনতা কাঠামোৰ স্তম্ভ গঠন কৰা সকলো মূল অংশীদাৰ আৰু প্ৰতিষ্ঠানক একত্ৰিত কৰা। এই সংহত প্ৰযুক্তি মঞ্চই সমগ্ৰ ইনছলভেন্সি মূল্য শৃংখলত সমন্বয়, স্বচ্ছতা, তথ্যৰ উপলব্ধতা, আৰু প্ৰক্ৰিয়াৰ কাৰ্যক্ষমতা যথেষ্ট বৃদ্ধি কৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে, যাৰ ফলত ব্যৱসায় কৰাৰ সহজতা উন্নত হ’ব আৰু পাওনাদাৰৰ আস্থা শক্তিশালী হ’ব।

এই সন্দৰ্ভত আইপিআইই প্ৰকল্পৰ বাবে প্ৰকল্প নিৰীক্ষণ ইউনিট (পিএমইউ) ২০২৫ চনৰ ১৬ ডিচেম্বৰত অনবৰ্ড কৰা হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও ছিষ্টেম ইন্টিগ্ৰেটৰ নিৰ্বাচনৰ বাবে প্ৰস্তাৱৰ বাবে অনুৰোধ (আৰএফপি) জাৰি কৰা হৈছে, আৰু আৰএফপিৰ প্ৰতিক্ৰিয়াত লাভ কৰা কাৰিকৰী নিবিদাৰ মূল্যায়ন বৰ্তমান চলি আছে।

এই সংস্কাৰসমূহে, বিশেষকৈ দ্বিধাহীনতা পৰিৱেশ তন্ত্ৰৰ ডিজিটেল সংহতিৰ ফলত ব্যৱসায়ীসকলৰ ঋণৰ উপলব্ধতা উন্নত কৰিব, লেনদেনৰ খৰচ হ্ৰাস পাব, আৰু দ্ৰুত আৰু অধিক ভৱিষ্যদ্বাণীযোগ্য ফলাফল নিশ্চিত হ’ব বুলি আশা কৰা হৈছে। সামূহিকভাৱে এই পদক্ষেপসমূহে ভাৰতক ইজ অৱ ডুইং বিজনেছৰ অন্যতম শীৰ্ষ বিশ্বব্যাপী গন্তব্যস্থান হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ বাবে চৰকাৰৰ দায়বদ্ধতাক পুনৰ দৃঢ় কৰে।

প্ৰতিযোগিতা আইনৰ অধীনত লাভ কৰা কৃতিত্ব

এণ্টিট্ৰাষ্ট বলবৎকৰণ: ৩৫টা নতুন এণ্টিট্ৰাষ্ট গোচৰ পঞ্জীয়ন কৰা হয় আৰু ১৯টা গোচৰ ভাৰতীয় প্ৰতিযোগিতা আয়োগে (চিচিআই)ৰ দ্বাৰা সিদ্ধান্ত লোৱা হয়।

একত্ৰীকৰণ আৰু অধিগ্ৰহণ: এই সময়ছোৱাত ৭৬টা কম্বিনেচন জাননী দাখিল কৰা হৈছিল আৰু ৭৮টা জাননী নিষ্পত্তি কৰা হৈছিল।

কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ ওপৰত বজাৰ অধ্যয়ন: চিচিআইয়ে ২০২৫ চনৰ ৬ অক্টোবৰত কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ ওপৰত বজাৰ অধ্যয়ন মুকলি কৰে, যিয়ে এআই বজাৰৰ গঠন, ধাৰা, আৰু প্ৰতিযোগিতাৰ উদ্বেগৰ বিষয়ে অন্তৰ্দৃষ্টি প্ৰদান কৰে।

ওকালতি আৰু সামৰ্থ্য বিকাশ: প্ৰতিযোগিতা আইন আৰু ৰাজহুৱা ক্ৰয়ৰ ওপৰত ৰাজ্যিক সমল ব্যক্তিসকলে ১০৮টা আউটৰিচ কাৰ্যসূচী পৰিচালনা কৰিছিল।

প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্টাৰ্ণশ্বিপ আঁচনিৰ অধীনত কৃতিত্ব (পিএমআইএছ)

২০২৪–২৫ চনৰ বাজেটত ঘোষণা কৰা প্ৰধানমন্ত্ৰী ইন্টাৰ্ণশ্বিপ আঁচনিৰ লক্ষ্য হৈছে পাঁচ বছৰৰ ভিতৰত এক কোটিৰো অধিক ইন্টাৰ্ণশ্বিপ প্ৰদান কৰা।

২০২৪ চনৰ অক্টোবৰ মাহত পাইলট পৰ্যায় আৰম্ভ কৰা হৈছিল। ভাৰতৰ যুৱক-যুৱতীসকলৰ সঁহাৰি উল্লেখযোগ্য আছিল আৰু দুয়োটা ৰাউণ্ডতে ৭.৩ লাখ প্ৰাৰ্থীয়ে প্ৰফাইল সৃষ্টি কৰিছিল। পঞ্জীয়নভুক্ত মুঠ ১.৬৫ লাখ ইন্টাৰ্ণশ্বিপ অফাৰৰ ম্যাদ বৃদ্ধি কৰা হয়, যাৰ ফলত প্ৰায় ১৬,০০০ যুৱকে ইন্টাৰ্ণশ্বিপত যোগদান কৰে।

ইন্টাৰ্ণসকলে ডিবিটি মডেলৰ জৰিয়তে মাহিলী ৫,০০০ টকা ষ্টাইপেণ্ড লাভ কৰে। ইয়াৰ উপৰিও, ইন্টাৰ্ণসকলে যোগদান কৰাৰ সময়ত আকস্মিক খৰচ বহন কৰিবলৈ ৬,০০০ টকাৰ এককালীন অনুদান লাভ কৰে। পিএমআইএছে ইন্টাৰ্ণসকলক জীৱন আৰু দুৰ্ঘটনা বীমা প্ৰদান কৰি পিএম জীৱন জ্যোতি বীমা যোজনা আৰু পিএম সুৰক্ষা বীমা যোজনাৰ অধীনত সামাজিক সুৰক্ষা কভাৰেজৰ সুবিধাও প্ৰদান কৰে।

এই আঁচনিখনে অন্তৰ্ভুক্তিক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়ে আৰু অটোম’বাইল, আতিথ্য, বেংকিং, উৎপাদন, এফএমচিজি আৰু বহুতকে ধৰি ২৫টা খণ্ডত ১২ মাহৰ বাবে গাঁথনিগত, উদ্যোগ-সংলগ্ন ইন্টাৰ্ণশ্বিপ প্ৰদান কৰে।

প্ৰতিষ্ঠানিক আন্তঃগাঁথনি শক্তিশালী কৰা

নিয়ন্ত্ৰণৰ প্ৰসাৰ বৃদ্ধি আৰু সেৱা প্ৰদানৰ উন্নতিৰ বাবে মন্ত্ৰালয়ে চণ্ডীগড়, নৱী মুম্বাই আৰু বেংগালুৰুত ০৩টা নতুন আঞ্চলিক সঞ্চালকালয় (আৰডি); আৰু ২০২৬ চনৰ ১ জানুৱাৰীৰ পৰা কাৰ্যকৰী হোৱাকৈ দিল্লী, মুম্বাই, কলকাতা, নয়ডা, নাগপুৰ আৰু চণ্ডীগড়ত ০৬টা নতুন কোম্পানী পঞ্জীয়ক (আৰঅ’চি) কাৰ্যকৰী কৰিব। কৰ্পৰেট প্ৰতিষ্ঠানৰ দ্ৰুত বৃদ্ধি আৰু ভৱিষ্যতৰ নিয়ামক প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি এই কাৰ্যালয়সমূহ স্থাপন কৰা হৈছে।

****************

NB/ONP/GS