ભારતીય રેલવે આધુનિક અને જોડાયેલા રાષ્ટ્રના વિઝન સાથે સુસંગત ભવિષ્ય માટે તૈયાર સંગઠનમાં પરિવર્તિત થઈને સમગ્ર ભારતમાં પોષણક્ષમ ખર્ચે ઝડપી, સુરક્ષિત અને વિશ્વ કક્ષાની રેલવે મુસાફરી પૂરી પાડી રહી છે. આ કેન્દ્રિત અભિગમનું પ્રદર્શન કરતા, ભારતીય રેલવેએ 2025-26 માટે ફાળવવામાં આવેલ ગ્રોસ બજેટરી સપોર્ટ (GBS) ખર્ચના ઉપયોગમાં મજબૂત વલણ જાળવી રાખ્યું છે.

ડિસેમ્બર 2025 ના અંત સુધીમાં, ભારતીય રેલવેએ કુલ ₹2,52,200 કરોડના GBS માંથી 80.54 ટકા, એટલે કે ₹2,03,138 કરોડ ખર્ચ્યા છે. આ ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળા (ડિસેમ્બર 2024) ની સરખામણીમાં GBS ઉપયોગમાં 6.54 ટકાનો વધારો દર્શાવે છે. ખર્ચ મુખ્યત્વે સુરક્ષા પગલાં, ક્ષમતા વૃદ્ધિ, ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર આધુનિકીકરણ અને મુસાફરોની સુવિધાઓ પર કેન્દ્રિત છે.

સુરક્ષા સંબંધિત કામોની શ્રેણીમાં, ફાળવેલ ભંડોળના 84 ટકાનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો છે. ક્ષમતા વધારવા માટે, ફાળવવામાં આવેલા ₹1,09,238 કરોડમાંથી ₹76,048 કરોડ (69 ટકા) ખર્ચવામાં આવ્યા છે. ગ્રાહક સુવિધાઓમાં 80 ટકા ઉપયોગ જોવા મળ્યો છે, જેમાં ડિસેમ્બર 2025 સુધીમાં ₹9,575 કરોડનો ખર્ચ થયો છે.

છેલ્લા દાયકામાં સતત મૂડી ખર્ચ (CAPEX) ના પરિણામો 164 વંદે ભારત ટ્રેન સેવાઓ, 30 અમૃત ભારત ટ્રેન સેવાઓ, કવચ ઓટોમેટિક ટ્રેન પ્રોટેક્શન સિસ્ટમનો અમલ, બ્રોડ-ગેજ નેટવર્કનું 99 ટકાથી વધુ વિદ્યુતિકરણ, અને નવી લાઈનો, ગેજ પરિવર્તન, ટ્રેક ડબલિંગ, ટ્રાફિક સુવિધાઓ, જાહેર ક્ષેત્રના એકમો (PSUs) માં રોકાણ અને મેટ્રોપોલિટન ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમ્સને આવરી લેતા વ્યાપક કાર્યોમાં સ્પષ્ટ દેખાય છે. આ પહેલોએ રેલવે મુસાફરીને સસ્તી રાખીને ઝડપ, સુરક્ષા અને મુસાફરોની સુવિધામાં નોંધપાત્ર સુધારો કર્યો છે. ટૂંક સમયમાં ઉદ્ઘાટન માટે નિર્ધારિત વંદે ભારત સ્લીપર ટ્રેન સાથે, ભારતીય રેલવે લાંબા અંતરની રેલવે મુસાફરીને બદલી નાખવા માટે તૈયાર છે.

આ વલણો સૂચવે છે કે રેલવે મંત્રાલયની GBS ખર્ચ યોજના યોગ્ય માર્ગ પર છે, જેમાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના કામો ઝડપથી હાથ ધરવામાં આવી રહ્યા છે. તેઓ એમ પણ સૂચવે છે કે નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટેના લક્ષ્યાંકો સંપૂર્ણપણે પ્રાપ્ત થવાની સંભાવના છે.

SM/BD/GP/JD