મીડિયાના કેટલાક વર્ગોમાં એવા અહેવાલો વહેતા થયા છે કે કોમર્શિયલ એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવમાં ₹111 નો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. આ સંદર્ભમાં, એ નોંધવું જોઈએ કે કોમર્શિયલ એલપીજી સિલિન્ડરની કિંમત બજાર દ્વારા નિર્ધારિત થાય છે અને તે આંતરરાષ્ટ્રીય બેન્ચમાર્ક સાથે જોડાયેલી છે. તે મુજબ, કોમર્શિયલ એલપીજીના ભાવમાં સુધારા વૈશ્વિક ભાવ અને સંકળાયેલા ખર્ચની હિલચાલને પ્રતિબિંબિત કરે છે. ઘરેલું એલપીજીના ભાવ યથાવત રહ્યા છે.

ભારત તેની એલપીજી જરૂરિયાતના આશરે 60% આયાત કરે છે, અને તેથી ઘરેલું એલપીજીના ભાવ આંતરરાષ્ટ્રીય કિંમતો સાથે જોડાયેલા છે, જેમાં સાઉદી સીપી (Saudi CP) આંતરરાષ્ટ્રીય બેન્ચમાર્ક તરીકે કામ કરે છે. જ્યારે સરેરાશ સાઉદી સીપી જુલાઈ 2023 માં પ્રતિ મેટ્રિક ટન US$ 385 થી લગભગ 21% વધીને નવેમ્બર 2025 માં પ્રતિ મેટ્રિક ટન US$ 466 થયો હતો, ત્યારે ઘરેલું એલપીજીની કિંમત સમાન સમયગાળા દરમિયાન ઓગસ્ટ 2023 માં ₹1103 થી આશરે 22% ઘટાડીને નવેમ્બર 2025 માં ₹853 કરવામાં આવી હતી.

ઘરેલું ગ્રાહકોને સુરક્ષિત રાખવા માટે, 14.2 કિગ્રાના ઘરેલું એલપીજી સિલિન્ડરની અસરકારક કિંમત (જેની પડતર અંદાજે ₹950 છે) દિલ્હીમાં બિન-PMUY ઘરેલું ગ્રાહકો માટે ₹853 અને PMUY (ઉજ્જવલા યોજના) લાભાર્થીઓ માટે ₹553 પર ઉપલબ્ધ છે. આ PMUY ગ્રાહકો માટે અસરકારક કિંમતમાં આશરે 39% નો ઘટાડો દર્શાવે છે (ઓગસ્ટ 2023 માં ₹903 થી ઘટીને નવેમ્બર 2025 માં ₹553), જે સ્વચ્છ રસોઈ ઈંધણના સતત વપરાશને સુનિશ્ચિત કરવા માટે સરકારના કેન્દ્રિત સમર્થનને રેખાંકિત કરે છે. આ કિંમતમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.

નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે, સરકારે PMUY ગ્રાહકો માટે વર્ષમાં નવ રિફિલ સુધી પ્રતિ 14.2 કિગ્રા સિલિન્ડર ₹300 ની લક્ષિત સબસિડી ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપી છે, જેના માટે ₹12,000 કરોડના ખર્ચને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ પગલાં પરિવારો માટે સ્વચ્છ રસોઈ ઈંધણની પોષણક્ષમ પહોંચ સુનિશ્ચિત કરવા પર સરકારના સતત ધ્યાનનું પ્રદર્શન કરે છે.

જ્યારે 2024-25 દરમિયાન આંતરરાષ્ટ્રીય એલપીજીના ભાવ વધ્યા હતા અને હજુ પણ ઊંચા સ્તરે છે, ત્યારે ઘરેલું ગ્રાહકોને વૈશ્વિક ભાવની અસ્થિરતાથી બચાવવા માટે, વધારાના ખર્ચનો બોજ ઘરેલું એલપીજીના ભાવ પર નાખવામાં આવ્યો ન હતો, જેના પરિણામે ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ (OMCs) ને ₹40,000 કરોડનું નુકસાન થયું હતું. આને પહોંચી વળવા અને સસ્તા દરે ઘરેલું એલપીજીનો અવિરત પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવા માટે, સરકારે તાજેતરમાં OMCs ને ₹30,000 કરોડના વળતરની મંજૂરી આપી છે.

01.11.2025 ના રોજ પડોશી દેશો સાથે ઘરેલું એલપીજીના ભાવની તુલના નીચે મુજબ છે, જે ભારતીય ગ્રાહકો માટે એલપીજીની પોષણક્ષમતા સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે:

સ્ત્રોત: પેટ્રોલિયમ પ્લાનિંગ એન્ડ એનાલિસિસ સેલ (PPAC)

*દિલ્હીમાં PMUY લાભાર્થીઓ માટેનો અસરકારક ખર્ચ, બિન-PMUY ગ્રાહકો માટે કિંમત ₹853 છે.

વધુમાં, નવા વર્ષની શરૂઆતમાં સ્વચ્છ બળતણ ક્ષેત્રમાં ગ્રાહકો માટે સારા સમાચાર આવ્યા છે. 1 જાન્યુઆરીથી પસંદગીના શહેરોમાં કોમ્પ્રેસ્ડ નેચરલ ગેસ (સીએનજી - CNG) અને પાઈપ્ડ નેચરલ ગેસ (પીએનજી - PNG) ના ભાવમાં ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. આમાં દિલ્હી-એનસીઆર ક્ષેત્રના ભાગોમાં પીએનજીના ભાવમાં સુધારો અને ગેસ વિતરણ કંપનીઓ દ્વારા જાહેર કરાયેલ સીએનજી અને ઘરેલું પીએનજીના ભાવમાં ₹1 નો ઘટાડો સામેલ છે. આ ઘટાડો પાઈપલાઈન ટેરિફમાં તાજેતરના ફેરફારોને અનુસરે છે અને તેનાથી પરિવારો અને વાહન વપરાશકર્તાઓને રાહત મળવાની અપેક્ષા છે, જ્યારે સ્વચ્છ ઈંધણના વપરાશને વધુ પ્રોત્સાહન મળશે.

કોમર્શિયલ એલપીજીના ભાવના સંદર્ભમાં, એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે કોમર્શિયલ એલપીજી સિલિન્ડર વાપરનારાઓની સંખ્યા લગભગ 30 લાખ (માત્ર જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓના વપરાશકર્તાઓ) છે, જ્યારે ઘરેલું એલપીજી ગ્રાહકોની સંખ્યા 33 કરોડથી વધુ છે. કોમર્શિયલ એલપીજી મુખ્યત્વે હોટેલ્સ, રેસ્ટોરન્ટ્સ અને અન્ય મોટા વ્યાપારી સાહસો દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાય છે, જ્યારે ઘરેલું એલપીજી સમગ્ર દેશમાં ઘરગથ્થુ રસોઈની જરૂરિયાતો પૂરી કરે છે. નોંધનીય છે કે, ઘરેલું એલપીજી સિલિન્ડરના ભાવમાં કોઈ ફેરફાર થયો નથી, જે ઘરેલું ગ્રાહકોની સુરક્ષા માટે સરકારની સતત પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.

સમગ્ર રીતે, જ્યારે કોમર્શિયલ એલપીજીના ભાવ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારની સ્થિતિને પ્રતિબિંબિત કરે છે, ત્યારે સરકારે ઘરેલું એલપીજી ગ્રાહકોને વૈશ્વિક ભાવની વધઘટથી બચાવવા, પોષણક્ષમતા સુનિશ્ચિત કરવા અને સમગ્ર દેશમાં સ્વચ્છ રસોઈ અને પરિવહન ઈંધણના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સતત અને લક્ષિત પગલાં લીધાં છે.

SM/IJ/GP/JD