ઇલેક્ટ્રોનિક્સ તથા સૂચના પ્રોદ્યોગિકી મંત્રી
azadi ka amrit mahotsav

ગ્લોબલ ડિજિટલ હેલ્થ સમિટ 2026 ખાતે ભાષિણી દ્વારા આરોગ્યસંભાળ માટે બહુભાષી AI એપ્લિકેશન્સ પ્રદર્શિત


AIIMS, JIPMER અને ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ મેડિકલ સર્વિસિસ (આર્મી) વધુ કાર્યક્ષમ, સુલભ અને સમાવેશી આરોગ્યસંભાળ સક્ષમ બનાવવામાં ભાષા ટેકનોલોજીની ભૂમિકા દર્શાવવામાં ભાષિણી સાથે જોડાયા

પોસ્ટેડ ઓન: 21 NOV 2026 12:45PM by PIB Ahmedabad

ભારત સરકારના ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલય હેઠળના ડિજિટલ ઇન્ડિયા કોર્પોરેશન અંતર્ગત ડિજિટલ ઇન્ડિયા ભાષિણી ડિવિઝન, 20–21 નવેમ્બર 2026 ના રોજ નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે યોજાઈ રહેલી ગ્લોબલ ડિજિટલ હેલ્થ સમિટ 2026 માં ભાગ લઈ રહ્યું છે. પ્રથમ દિવસે (20 નવેમ્બર), ભાષિણી એ એક પ્રદર્શન દ્વારા તેની બહુભાષી આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ઇકોસિસ્ટમ પ્રદર્શિત કરી હતી, અને 21 નવેમ્બર 2026 ના રોજ પણ તેની ભાગીદારી ચાલુ રહી હતી.

સમિટની થીમ, “ઇમ્પ્લિમેન્ટિંગ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ – AI ઇન એક્શન” હેઠળ, ભાષિણી એ તેની ભાષા ટેકનોલોજી ક્ષમતાઓ અને આરોગ્યસંભાળ ક્ષેત્રમાં તેના ઉપયોગોને એક પ્રદર્શન સ્ટોલ દ્વારા રજૂ કર્યા જેમાં ઓલ ઇન્ડિયા ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેડિકલ સાયન્સિસ, જવાહરલાલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ પોસ્ટગ્રેજ્યુએટ મેડિકલ એજ્યુકેશન એન્ડ રિસર્ચ અને ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ મેડિકલ સર્વિસિસ, ઇન્ડિયન આર્મી સહિત તેના સંસ્થાકીય ભાગીદારો સામેલ હતા.

આ પ્રદર્શને પ્રકાશ પાડ્યો કે કેવી રીતે બહુભાષી AI અને વોઇસ-આધારિત ટેકનોલોજીઓ આરોગ્યસંભાળ વ્યાવસાયિકોને મદદ કરી શકે છે, ક્લિનિકલ દસ્તાવેજીકરણને સુવ્યવસ્થિત કરી શકે છે અને ભારતીય ભાષાઓમાં આરોગ્યસંભાળ માહિતીની સુલભતાને સરળ બનાવી શકે છે. લાઇવ પ્રદર્શનોમાં આરોગ્યસંભાળ-કેન્દ્રિત ઉપયોગોની સાથે ભાષિણી ની સ્પીચ-ટુ-ટેક્સ્ટ, ટેક્સ્ટ-ટુ-સ્પીચ, અનુવાદ અને અન્ય ભાષા ટેકનોલોજી ક્ષમતાઓને આવરી લેવામાં આવી હતી.

આ પ્રદર્શને JIPMER, AIIMS અને ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ મેડિકલ સર્વિસિસ (આર્મી) ખાતે આરોગ્યસંભાળના ઉપયોગોમાં ભાષિણી ની બહુભાષી AI ક્ષમતાઓનો ઉપયોગ દર્શાવ્યો હતો. JIPMER ખાતે, ઇ-સુરુચિ હોસ્પિટલ મેનેજમેન્ટ ઇન્ફર્મેશન સિસ્ટમ સાથે ઇ-ભાષિણીનું સંકલન ક્લિનિકલ હિસ્ટ્રી, IPD નોંધો અને ડિસ્ચાર્જ સૂચનાઓના વોઇસ-આધારિત દસ્તાવેજીકરણને સક્ષમ બનાવે છે. AIIMS ખાતે, પ્રદર્શનોએ વિવિધ ભાષાઓમાં ડૉક્ટર-દર્દી વાતચીતને સરળ બનાવવા માટે ભાષિણી ની સ્પીચ ટેકનોલોજીના ઉપયોગ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ મેડિકલ સર્વિસિસ (આર્મી) એ ધન્વંતરિમાં ભાષિણીની ક્ષમતાઓનો ઉપયોગ દર્શાવ્યો, જ્યાં ડૉક્ટરોની બોલાયેલી ક્લિનિકલ નોંધોને ટાઇપ કરેલા ટેક્સ્ટમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે, જે વોઇસ-આધારિત તબીબી દસ્તાવેજીકરણને ટેકો આપે છે. સાથે મળીને, આ ઉપયોગોએ દર્શાવ્યું કે કેવી રીતે બહુભાષી સ્પીચ અને ભાષા ટેકનોલોજીઓ ક્લિનિકલ વર્કફ્લોને સરળ બનાવી શકે છે, આરોગ્યસંભાળ વ્યાવસાયિકોને ટેકો આપી શકે છે અને ડૉક્ટરો તથા દર્દીઓ વચ્ચે વાતચીતને સરળ બનાવી શકે છે.

સમિટના સત્રો દરમિયાન ભાષિણી ની સ્પીચ-ટુ-ટેક્સ્ટ ક્ષમતા, શ્રુતિલેખનું પણ પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું, જે રીઅલ-ટાઇમ બહુભાષી ટ્રાન્સક્રિપ્શન અને અનુવાદને ટેકો આપે છે. પ્રદર્શનોએ પ્રકાશ પાડ્યો કે કેવી રીતે ભાષા ટેકનોલોજીઓ આરોગ્યસંભાળ સેટિંગ્સ અને અન્ય ક્ષેત્રોમાં ભાષાની અવરોધો પાર વાતચીતને સરળ બનાવી શકે છે.

આ પ્રદર્શનમાં ભાષિણી ની બહુભાષી AI ઇકોસિસ્ટમની અનેક એપ્લિકેશન્સ પણ રજૂ કરવામાં આવી, જેમાં તેના અનુવાદ અને વોઇસ-આધારિત ક્ષમતાઓને દર્શાવતી ભાષિણી મોબાઇલ એપ્લિકેશન અને ભારતીય ભાષા AI સિસ્ટમ્સને મજબૂત બનાવવામાં સમુદાય-સંચાલિત ભાષા ડેટા યોગદાનની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડતો ડેટા દાન સામેલ છે. સમુદાયની ભાગીદારી દ્વારા ભાષા સંસાધનો બનાવવાના વ્યાપક પ્રયાસના ભાગરૂપે લેખિત અને મૌખિક ભાષા સંસાધનો એકત્રિત કરવા અને ડિજિટાઇઝ કરવા માટેના ભાષિણી ના માર્ગદર્શિત પ્લેટફોર્મ, ગ્રંથિકાનું પણ પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું હતું.

GDHS 2026 માં તેની ભાગીદારી દ્વારા, ભાષિણી એ આરોગ્યસંભાળ વર્કફ્લોને વધુ સુલભ, કાર્યક્ષમ અને ભારતની ભાષાકીય વિવિધતા પ્રત્યે પ્રતિભાવશીલ બનાવવામાં બહુભાષી AI ની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.

મેજર જનરલ સંદીપ ભલ્લા, ADGMS (IS,H &PS)

“અમારા પ્રાથમિક હિસ્સેદારો વહીવટકર્તાઓ, ડૉક્ટરો અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ રીતે અમારા દર્દીઓ છે, જેમાં સેવારત કર્મચારીઓ, નિવૃત્ત ભૂતપૂર્વ સૈનિકો અને તેમના પરિવારોનો સમાવેશ થાય છે. અમે એક બહુ-વંશીય અને બહુભાષી સંસ્થા છીએ, જેમાં દર્દીઓ દેશના વિવિધ ભાગોમાંથી આવે છે અને વિવિધ ભાષાઓ બોલે છે. અમારા સોફ્ટવેરમાં બહુભાષી સપોર્ટની જરૂરિયાતને ઓળખીને, અમે ભાષિણી નો સંપર્ક કર્યો, જે તેની સ્પીચ-ટુ-ટેક્સ્ટ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં અમને સક્ષમ બનાવવા માટે ખૂબ જ સહાયક રહી છે. આનાથી માત્ર ડૉક્ટરોનો કિંમતી સમય જ નહીં બચે પરંતુ દર્દીઓને તેમની પસંદગીની ભાષામાં વાતચીત કરવાની મંજૂરી આપીને તેમને વધુ સહજ પણ બનાવશે. ડૉક્ટરો પછી તેમની ચિંતાઓને સમજી શકશે અને તેઓ સમજી શકે તેવી ભાષામાં પ્રિસ્ક્રિપ્શન અને તબીબી સલાહ આપી શકશે. અમે ભાષિણી સાથે વિશ્વાસનું પગલું ભર્યું છે અને ભવિષ્યમાં સાથે મળીને આગળ વધવા, સહયોગ કરવા, એકબીજાને ટેકો આપવા અને ઉકેલને સતત ફાઇન-ટ્યુન કરવા માટે આત્મવિશ્વાસ ધરાવીએ છીએ. અમે તેના સમર્થન બદલ ભાષિણી નો હાર્દિક આભાર માનીએ છીએ.”

શ્રી અમિતાભ નાગ, CEO, ડિજિટલ ઇન્ડિયા ભાષિણી ડિવિઝન

“આરોગ્યસંભાળમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ત્યારે જ અર્થપૂર્ણ તફાવત લાવી શકે છે જ્યારે તે સંભાળ પૂરી પાડનારા અને મેળવનારાઓની વાસ્તવિકતાઓની આસપાસ ડિઝાઇન કરવામાં આવે. ભાષિણી ખાતે, અમે માનીએ છીએ કે આવશ્યક સેવાઓના વિતરણમાં ભાષા અવરોધ ન બનવી જોઈએ. AIIMS, JIPMER અને ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ મેડિકલ સર્વિસિસ (આર્મી) જેવી સંસ્થાઓ સાથેનું અમારું કાર્ય દર્શાવે છે કે કેવી રીતે બહુભાષી AI અને વોઇસ-સક્ષમ ટેકનોલોજીઓને દર્દીના દસ્તાવેજીકરણથી લઈને પ્રિસ્ક્રિપ્શન સુધીના ક્લિનિકલ વર્કફ્લોમાં સંકલિત કરી શકાય છે. આ એપ્લિકેશન્સ આરોગ્યસંભાળ પ્રક્રિયાઓને વધુ કાર્યક્ષમ, સુલભ અને સમાવેશી બનાવવા માટે ભારતની સ્વદેશી ભાષા ટેકનોલોજી ઇકોસિસ્ટમની સંભાવનાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. ભાષિણી દ્વારા, અમે એવા ભવિષ્ય તરફ કામ કરી રહ્યા છીએ જ્યાં ટેકનોલોજી માત્ર સંચાર કરવામાં આવતી માહિતીને જ નહીં, પરંતુ તે જે લોકોની સેવા કરે છે તેમની ભાષાકીય વિવિધતાને પણ સમજે.”

પ્રો. ડૉ. વિવેક ટંડન, પ્રો. ઇન-ચાર્જ કોમ્પ્યુટર ફેસિલિટી, AIIMS

“AIIMS નવી દિલ્હીએ ભાષિણી ની સ્પીચ-ટુ-ટેક્સ્ટ સુવિધાને NIC ના ઇ-હોસ્પિટલ પ્રિસ્ક્રિપ્શન મોડ્યુલ સાથે સંકલિત કરી છે, જે ડૉક્ટરોને પ્રિસ્ક્રિપ્શન લખાવવા અને વ્યસ્ત OPD માં કિંમતી સમય બચાવવા માટે સક્ષમ બનાવે છે. ન્યુરોલોજી અને ન્યુરોસર્જરીમાં પાયલોટ દરમિયાન ડૉક્ટરોના સકારાત્મક પ્રતિસાદ સાથે, આ પ્લેટફોર્મ ક્લિનિકલ વર્કફ્લોને ટેકો આપવામાં ઉપયોગી સાબિત થયું છે. આ અનુભવના આધારે, આ એપ્લિકેશન હવે સમગ્ર સંસ્થામાં લાગુ કરવામાં આવી રહી છે.”

ડૉ. આનંદ એ, ડેપ્યુટી OIC IT વિંગ અને DMS, JIPMER

“JIPMER ને GDHS 2026 માં ભાગ લેવાનો ગર્વ છે, જેમાં તેની હોસ્પિટલ મેનેજમેન્ટ ઇન્ફોર્મેશન સિસ્ટમ, ઇ-સુરુચિ સાથે ઇ-ભાષિણીનું નવીન સંકલન દર્શાવવામાં આવ્યું છે. આ પહેલ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને ભારતની બહુભાષી ડિજિટલ ક્ષમતાઓનો ઉપયોગ કરે છે જેથી OPD દર્દીઓ અને IPD રાઉન્ડ્સમાં કેસ હિસ્ટ્રી તથા તેમની ડિસ્ચાર્જ સૂચનાઓ લખતી વખતે ડૉક્ટરો અંગ્રેજી અથવા સમર્થિત ભારતીય ભાષાઓમાં વોઇસ દ્વારા ક્લિનિકલ માહિતીનું દસ્તાવેજીકરણ કરી શકે. આરોગ્યસંભાળમાં ભાષાની અવરોધોને દૂર કરીને, JIPMER ક્લિનિકલ વર્કફ્લોને વધુ કાર્યક્ષમ બનાવવા અને આરોગ્યસંભાળ વ્યાવસાયિકો પરના દસ્તાવેજીકરણના ભારણને ઘટાડવાનો લક્ષ્યાંક ધરાવે છે. અમારું વિઝન સરળ છે: ગુણવત્તાયુક્ત આરોગ્યસંભાળમાં ભાષા ક્યારેય અવરોધ ન બનવી જોઈએ. આ પહેલ દ્વારા, JIPMER એ દર્શાવવા માંગે છે કે કેવી રીતે સ્વદેશી ડિજિટલ ટેકનોલોજીઓ જાહેર આરોગ્યસંભાળને વધુ સમાવેશી, સુલભ અને દર્દી-કેન્દ્રિત અનુભવમાં પરિવર્તિત કરી શકે છે.”

ડિજિટલ ઇન્ડિયા ભાષિણી ડિવિઝન વિશે

ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલય હેઠળના ડિજિટલ ઇન્ડિયા કોર્પોરેશન અંતર્ગત ડિજિટલ ઇન્ડિયા ભાષિણી ડિવિઝન, AI-સંચાલિત બહુભાષી ડિજિટલ સમાવેશ માટે રાષ્ટ્રીય ઇકોસિસ્ટમ બનાવી રહ્યું છે. ભાષિણી 36 ભારતીય ટેક્સ્ટ ભાષાઓ, 23 ભારતીય વોઇસ ભાષાઓ અને 35 આંતરરાષ્ટ્રીય ભાષાઓને સમર્થન આપે છે, અને સરકારી તથા જાહેર-મુખી ડિજિટલ સેવાઓમાં ભાષા AI ક્ષમતાઓના સંકલનને સક્ષમ બનાવે છે. ભાષિણી ઇકોસિસ્ટમે 11 બિલિયનથી વધુ ઇન્ફરન્સ નોંધાવ્યા છે, જેમાં દરરોજ આશરે 24 મિલિયન ઇન્ફરન્સ પર પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે, જે તેની બહુભાષી AI ટેકનોલોજીઓના વધતા અપનાવવાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. તેની ઇકોસિસ્ટમમાં અનુવાદ, સ્પીચ રેકગ્નિશન, સ્પીચ સિન્થેસિસ, ટ્રાન્સલિટરેશન અને અન્ય ભાષા સેવાઓ માટેની ટેકનોલોજીઓનો સમાવેશ થાય છે, જે ભારતની ભાષાકીય વિવિધતામાં ડિજિટલ માહિતી અને સેવાઓને વધુ સુલભ બનાવવામાં મદદ કરે છે.

GDHS 2026 વિશે

ગ્લોબલ ડિજિટલ હેલ્થ સમિટ 2026, 20–21 નવેમ્બર 2026 ના રોજ નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે “ઇમ્પ્લિમેન્ટિંગ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ – AI ઇન એક્શન” થીમ હેઠળ યોજાઈ રહી છે. આ સમિટ આરોગ્યસંભાળમાં AI ના વ્યવહારિક અમલીકરણની શોધ કરવા માટે સરકાર, આરોગ્યસંભાળ, ઉદ્યોગ અને શિક્ષણજગતના હિસ્સેદારોને એકસાથે લાવે છે. તેમાં ડિજિટલ હેલ્થ સોલ્યુશન્સ અને આરોગ્યસંભાળ પ્રણાલીઓમાં તેમના અપનાવવાને આગળ વધારવા પર કેન્દ્રિત ટેકનોલોજી પ્રદર્શનો, પ્રદર્શનો, વૈજ્ઞાનિક ચર્ચાઓ અને વાર્તાલાપનો સમાવેશ થાય છે.

SM/NP/JD


(રીલીઝ આઈડી: 2339683) મુલાકાતી સંખ્યા : 13