નીતિ આયોગ
azadi ka amrit mahotsav

કેબિનેટ સચિવે નીતિ આયોગની “લીડરશીપ એઝ અ મિશન” વિષય પરની રાષ્ટ્રીય કાર્યશાળામાં 'કર્મયોગી સંકલ્પ'નો શુભારંભ કરાવ્યો


દેશભરના સનદી અધિકારીઓ iGOT કર્મયોગી પ્લેટફોર્મ પર તેમની નેતૃત્વ પદ્ધતિમાં ચોક્કસ ફેરફારો માટેની પ્રતિબદ્ધતાઓ નોંધાવશે

પોસ્ટેડ ઓન: 17 NOV 2026 9:25PM by PIB Ahmedabad

કેબિનેટ સચિવ ડૉ. ટી.વી. સોમનાથને આજે નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે નીતિ આયોગ દ્વારા આયોજિત “લીડરશીપ એઝ અ મિશન” વિષય પરની રાષ્ટ્રીય કાર્યશાળાના સમાપન સત્રમાં iGOT કર્મયોગી પ્લેટફોર્મ પર 'કર્મયોગી સંકલ્પ'નો શુભારંભ કરાવ્યો હતો. પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના સરકારના વડા તરીકેના પચીસ વર્ષ પૂર્ણ થવા નિમિત્તે નીતિ આયોગ દ્વારા આયોજિત કરવામાં આવી રહેલી પાંચ રાષ્ટ્રીય કાર્યશાળાઓની શ્રેણીમાં આ પ્રથમ કાર્યશાળા છે.

કર્મયોગી સંકલ્પ હેઠળ, દરેક સનદી અધિકારી પોતાની નેતૃત્વ પદ્ધતિમાં ચોક્કસ ફેરફાર લાવવા માટે એક પ્રતિબદ્ધતા નોંધાવે છે. આ પ્રતિબદ્ધતામાં અધિકારી ક્યાં કાર્ય કરશે, અધિકારી કયા નેતૃત્વ ગુણો વિકસાવશે, નાગરિકોને કયો બદલાવ જોવા મળશે અને અધિકારી કયા પગલાં લેશે તે નક્કી કરવામાં આવે છે. ભારત મંડપમ ખાતેના સહભાગીઓ અને iGOT કર્મયોગી પ્લેટફોર્મ દ્વારા જોડાયેલા અધિકારીઓએ શુભારંભ સમયે તેમની પ્રતિબદ્ધતાઓ નોંધાવી હતી. સરકારી અધિકારીઓની પ્રતિબદ્ધતાઓનું અનુસરણ કર્મયોગી ભારત દ્વારા કરવામાં આવશે. સુશાસન દિવસ તરીકે ઉજવાતા 25 ડિસેમ્બર 2026 સુધીમાં પ્લેટફોર્મ પર 25,000 પ્રતિબદ્ધતાઓ નોંધવાના લક્ષ્યાંક સાથે મંત્રાલયો, રાજ્ય સરકારો અને તાલીમ સંસ્થાઓ દ્વારા આ સંકલ્પને આગળ ધપાવવામાં આવશે.

દિવસની શરૂઆત પ્રધાનમંત્રીના અગ્ર સચિવ ડૉ. પી.કે. મિશ્રાના ઉદ્ઘાટન સત્રનાં મુખ્ય સંબોધનથી થઈ હતી, ત્યારબાદ 2001ના ભૂકંપ પછી કચ્છના પુનઃનિર્માણ, કોવિડ-19 સામેના પ્રતિસાદ, લખપતિ દીદી અને સ્પેસ ઇકોનોમીને ખુલ્લી મૂકવા અંગેના પ્રત્યક્ષ અનુભવો રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા. કેસ ક્લિનિકમાં, દરેક જૂથે તેને સોંપાયેલા પ્રકરણમાંથી એક નિર્ણયની તપાસ કરી હતી, જેમાં એ બાબત પર વિચાર કરવામાં આવ્યો હતો કે નિર્ણયમાં જાહેર હેતુ માટે શું જરૂરી હતું, તેની સામે શું અવરોધો હતા અને અમલીકરણ દ્વારા નિર્ણયને તેના હેતુ પર કેવી રીતે અડગ રાખવામાં આવ્યો હતો.

“વિકસિત ભારત માટે નેતૃત્વ” વિષય પરની પેનલ ચર્ચાનું સંચાલન નીતિ આયોગના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી શ્રી બી.વી.આર. સુબ્રહ્મણ્યમ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. પેનલિસ્ટમાં ઉત્તર પ્રદેશ સરકારના શહેરી વિકાસ અને ઊર્જા કેબિનેટ મંત્રી શ્રી અરવિંદ કુમાર શર્મા, ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ મેનેજમેન્ટ અમદાવાદના પ્રો. વિશાલ ગુપ્તા, NASSCOM ના ભૂતપૂર્વ પ્રમુખ અને નીતિ આયોગના પ્રતિષ્ઠિત ફેલો સુશ્રી દેબજાની ઘોષ, અને ઉત્તર પ્રદેશના હરદોઈના જોઈન્ટ મેજિસ્ટ્રેટ સુશ્રી નારાયણી ભાટિયા સામેલ હતા.

પેનલિસ્ટોએ માનનીય પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વ સિદ્ધાંતો અને વિકસિત ભારત 2047 ના વિઝનને હાંસલ કરવામાં તેમની પ્રાસંગિકતા અંગે પોતાના વિચારો વ્યક્ત કર્યા હતા.

શ્રી અરવિંદ કુમાર શર્માએ પ્રધાનમંત્રીના ગુજરાતના મુખ્યમંત્રી તરીકેના કાર્યકાળ દરમિયાન શાસનમાં આવેલા આમૂલ પરિવર્તન પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જેમાં નવી પ્રક્રિયાઓ બનાવવાની, સંસ્થાકીય અને માનવ સંસાધન ક્ષમતાનું નિર્માણ કરવાની અને સ્થાનિક સમુદાયોને વિકાસના કેન્દ્રમાં રાખવાની તેમની ક્ષમતા પર ભાર મૂક્યો હતો.

પ્રો. વિશાલ ગુપ્તાએ મહત્વાકાંક્ષી લક્ષ્યોમાં વિશ્વાસ જગાવવાની પ્રધાનમંત્રીની ક્ષમતાને રેખાંકિત કરી હતી. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે રાજકીય ઇચ્છાશક્તિ વહીવટી સુધારાઓ સાથે જ આગળ વધવી જોઈએ અને નેતૃત્વના નિર્ણાયક સિદ્ધાંત તરીકે 'સેવા ભાવ' પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.

સુશ્રી દેબજાની ઘોષે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ટેકનોલોજીનું મૂલ્યાંકન આખરે લોકો અને સમાજ પર તેની અસર દ્વારા થવું જોઈએ. તેમણે AI અને ટેકનોલોજીકલ પ્રગતિના કેન્દ્રમાં માનવ-કેન્દ્રિતતા રાખવા આહ્વાન કર્યું હતું, જેથી નવીનતા અર્થપૂર્ણ સામાજિક પરિવર્તનમાં પરિણમે.

સુશ્રી નારાયણી ભાટિયાએ પ્રધાનમંત્રીની વૈકલ્પિક વિચારસરણી અને પરસ્પર જોડાયેલી તકોને ઓળખવાની ક્ષમતા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે ખાસ કરીને ઊંડાણપૂર્વક સાંભળવાની અને સહાનુભૂતિની તેમની પદ્ધતિ પર ભાર મૂક્યો હતો અને નોંધ્યું હતું કે યુવા અમલદારો સહિત લોકોને તેમના દ્રષ્ટિકોણ રજૂ કરવા માટે અવકાશ આપવો એ તેમના નેતૃત્વના સૌથી મૂલ્યવાન ગુણોમાંનો એક છે.

એપ્લિકેશન ક્લિનિકમાં, સરકારી અધિકારીઓએ કેસ ક્લિનિકમાંથી મેળવેલા શિક્ષણને સહભાગી અધિકારીઓની વર્તમાન નિમણૂક સંબંધિત નેતૃત્વ પડકારો પર લાગુ કર્યું હતું.

સમાપન સત્રમાં, નીતિ આયોગના સભ્ય ડૉ. આર. બાલાસુબ્રમણ્યમે દિવસભરની કાર્યવાહીનો સારાંશ રજૂ કર્યો હતો. આ ઉપરાંત, વિવિધ જૂથોએ અંતરિયાળ આદિવાસી વસાહતોમાં માતૃ સંભાળને ટ્રેક કરવા અને ટકાવી રાખવાના હેતુથી 'ASR સાથી – સેફ એન્ટેનેટલ આસિસ્ટન્સ'; બિન-ચેપી રોગો માટે સાર્વત્રિક આરોગ્ય કવરેજ પૂરું પાડવા ક્લોઝ્ડ-લૂપ રેફરલ માર્ગોને કાર્યરત કરવા; દરેક સરસ મેળામાં વર્ષભર ખરીદદારોની પ્રતિબદ્ધતાઓ સુનિશ્ચિત કરવા જેથી સ્વ-સહાય જૂથ (SHG) ના સાહસો લખપતિ દીદીની આવક જાળવી શકે; અને SBM-G હેઠળ ગ્રે વોટર મેનેજમેન્ટ અસ્કયામતોની પ્રારંભિક અને દીર્ઘકાલીન કાર્યક્ષમતા સુનિશ્ચિત કરવા સંબંધિત પડકારો માટે તેમના એપ્લિકેશન પ્લાન રજૂ કર્યા હતા.

પોતાના સમાપન વક્તવ્યમાં, કેબિનેટ સચિવ ડૉ. ટી.વી. સોમનાથને જણાવ્યું હતું કે “નેતૃત્વના પાઠ શૈક્ષણિક અભ્યાસક્રમો અને સંશોધન દ્વારા શીખી શકાય છે, પરંતુ સૌથી મૂલ્યવાન પાઠ કુશળ નેતાઓનું અવલોકન કરવાથી અને તેમની સાથે કામ કરવાથી મળે છે.” માનનીય પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી જેવા નેતાઓ સાથે કામ કરવાના પોતાના અનુભવના આધારે, તેમણે મુખ્ય વહીવટી નેતૃત્વ પદ્ધતિઓ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો જેને સનદી અધિકારીઓ અપનાવી શકે છે. કર્મયોગી સંકલ્પ કાર્યશાળાના શિક્ષણને ક્ષેત્ર સુધી લઈ જશે. ડૉ. સોમનાથને ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે અસરકારક નેતૃત્વ કુશળ નેતાઓના અનુભવ દ્વારા શ્રેષ્ઠ રીતે સમજી શકાય છે અને તેમની વહીવટી કુશળતામાંથી શીખવાના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.

તેમણે ઉમેર્યું હતું કે અસરકારક વહીવટી નેતૃત્વ એટલે હેતુપૂર્ણ પ્રશ્નોત્તરી, સક્રિય શ્રવણ, નિર્ણાયક નિર્ણય લેવાની ક્ષમતા, જવાબદારી અને યોગ્ય પ્રક્રિયાના પાલન દ્વારા વિઝનને માપી શકાય તેવા પરિણામોમાં રૂપાંતરિત કરવું.

જૂથોના વિશ્લેષણને કેસ લેખકો દ્વારા કેસ સ્ટડીમાં વિકસાવવામાં આવશે, જેને સનદી અધિકારીઓ અને તાલીમ સંસ્થાઓના ઉપયોગ માટે iGOT કર્મયોગી પ્લેટફોર્મ પર પ્રકાશિત કરવામાં આવશે. દરેક જૂથ દ્વારા તૈયાર કરાયેલ એપ્લિકેશન પ્લાન અને કર્મયોગી સંકલ્પ હેઠળ નોંધાયેલી પ્રતિબદ્ધતાઓ કાર્યશાળાના શિક્ષણને ક્ષેત્ર સુધી લઈ જશે. આ શ્રેણીની આગામી રાષ્ટ્રીય કાર્યશાળા જાન્યુઆરી 2027માં “ગવર્નન્સ એઝ ડિલિવરી” વિષય પર યોજાશે. નીતિ આયોગના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી શ્રી અનુરાગ જૈનના આભારવિધિ સાથે કાર્યશાળાનું સમાપન થયું હતું.

 

SM/IJ/GP

સોશિયલ મીડિયા પર અમને ફોલો કરો :  @PIBAhmedabad   Image result for facebook icon /pibahmedabad1964    /pibahmedabad  pibahmedabad1964[at]gmail[dot]com


(રીલીઝ આઈડી: 2337718) મુલાકાતી સંખ્યા : 15