Ha ka:
03 NOV 2026 1:08PM by PIB Shillong
U Myntri ka Tnat Ïada Ri, u Shri Rajnath Singh u la pynïaid ïa ka jingïalang jong ka Komiti Ai Jingmut jong ka ka Tnat Ïada Ri halor ‘Ka Jingpynthymmai jong ki Bor Ïada Ri jong ka India’ ha Jaisalmer, Rajasthan ha ka 3 tarik u Naiwieng 2026. Kane ka jingïalang ka la sakhi ïa ki jingïatai kiba bniah bha halor ki jingeh ba mih ba ïadei bad ka jingshngaiñ, ki rukom ha ka jingïaleh thma, ki jingkiew ha ka liang teknoloji bad ka jingdonkam ba kyrkieh ban tei ïa ka kynhun shipai kaba long ba la khreh na ka bynta ka lawei, kaba la kyrshan da ka ki bor teknoloji bad kaba kloi bad lah ban pynkylla ïa ka rukom treikam katkum ka jinglong jingman. Ki mat ba ha khmat ban pynleit jingmut kiba mih na kane ki jingïalang ki kynthup:
- Ka jingpynroi ïa ka jinglah treikam & ka jingpynthmmai da ka Bor: Da kaba pynstet ïa ka jingpynrung ïa ki rynsan na ka bynta ki juk ban wan, ki tiar ïaleh bad ki teknoloji ban pynkhlaiñ ïa ka jinglah treikam jong ki bor shiphai ha ka jingïaleh thma bad ban pynkhreh bha ïa ki na ka bynta ki kamram.
- Ka jingïatreilang & Ka jingïasnoh lang: Ka jingpynkhlaiñ ïa ki lai tylli ki jingshakri ba la pynïasnohlang, ka jingpynkhrehlang ïa ki rukom treikam bad ka jingpyntreikam ha ka jingïatreilang ïa ki bor bad ki jinglah bapher bapher ha ki bynta jingïatreikam kiba bun jait.
- Ka jingpynmih ïa ki tiar ïada Ri lajong ha ka Ri: Da kaba pynshlur ïa ka sienjam Make-in-India bad ka Aatmanirbhar Bharat lyngba ki jingwadbniah ha la ka Ri, ki jingdro dur, ka roi ka par bad ka jingpynmih mar da ka jingïashimbynta bakhraw jong ki karkhana hapoh ri, ki kam khaïi ba thymmai bad ki jaka pule bad ki jingwadbniah.
- Ki teknoloji ba dang mih bad kiba pynmih jingjynjar: Ka jingpyndonkam hok ïa ka AI, ki kor treikam kiba laitluid, ki kor treikam khlem ki nongpynïaid, ka pyrthei digital, ki jingïaleh lyngba ki kor elektronik bad ki jingïasam jingtip kiba la kham kiew shaphrang ban pynkhreh na ka bynta ka jinglong jong ki jingïakajia ba lah ban wan.
- Ka Wadbniah ha ka jingïada Ri & ka Jingshem Thymmai: Ka Jingïatreilang ba la pynkhlaiñ hapdeng ki Bor Ïada Ri, DRDO, ka Defence Public Sector Undertakings, ki karkhana shimet bad ki shlem jingpule ban pynstet ïa ka jingkylla na ka jingshem thymmai sha ka jinglah ban pyntreikam.
- Ka jingpyndonkam hok ïa ki jingdon jingem bad ka jingpyntreikam ïa ki: Da kaba pynpaw shai ïa ki bynta ba kongsan, ki rukom treikam jong ki shlem bad ki mawmer ba lah ban thew ban pynthikna ba ki sienjam jingpynthmmai kin kylla sha ki jingmih kiba paw shai ha ka jingtreikam.
Da kaba banjur ïa ka jingdonkam na ka bynta ki Bor Ïada ba kin long barabor kiba la khreh na ka bynta ki jingeh ba ïai mih bad jong kine ki sngi ba mynta, U Myntri ka Tnat Ïada Ri u la kdew kyrpang ïa ki sienjam ba la shim da ka sorkar hapoh ka jingïalam jong u Myntri Rangbah Duh ka Ri, u Shri Narendra Modi halor ki lai tylli ki mat bakongsan - ‘Ka Jingpynïoh bad ka Mang Tyngka bad ka Jingshaniah ha Lade’, ‘Ka Teknoloji’ bad ‘Ka bor bad ki sap treikam u Briew’ - ban pynkup ïa ki shipai ba kin ïakynduh ïa ki jingdawa bamih jong ka jingïaleh thma ba mynta ba shong nongrim ha ka teknoloji. U la kdew ïa ka jingpynleit jingmut baneh jong ka Sorkar halor ka jingkyrshan ïa ka jingpynïoh pisa bad ka Jingmang Tyngka ban ïoh ïa ki jingdonkam ka jingpynthmmai, da kaba ban ba ka jingdon jingem kaba biang, kaba synrop bad ka jingpyndonkam bha bad ka jingpynkongsan jong ki jingdonkam bakyrkieh jong ka jingshakri, ki long kiba donkam ban pynkhlaiñ ïa ka jinglah treikam ki bor shipai.
_20261103130957_016ae5_20261103184141_2970c7.jpeg)
U Shri Rajnath Singh u la ong ba ka mang tyngka jong ka tnat ïada na ka bynta u snem mang tyngka 2026-27 la pynkiew sha ka ₹7.85 lak klur, kaba kynthup ruh ïa ka pisa baroh ba la pynlut da ka sorkar ban pynbha ïa ki jingdon jingem baneh kaba long ₹2.19 lak klur ba la buh kyrpang na ka bynta ki jingpynthmmai bad ki jingpynïoh ïa ki jingdon jingem, kaba pashat ïa ka jingkut jingmut ban pyndap ïa ki jingdonkam ha ka jingtreikam jong ki Bor Ïada katba pynkhlaiñ artad ïa ki karkhana ïada ka Ri bad ki jinglah ka karkhana pynmih mar.
Halor ka jingroi jong ka Aatmanirbharta ha ka Jingïada Ri, u Myntri u la ong ba ka jingpynmih ïa ki tiar ïada, ka la kiew na ka ₹46,429 klur ha u snem mang tyngka 2014-15 sha ka ₹1.78 lak klur ha u snem 2025-26, ha kaba ki jingshalan ïa ki tiar shipai kiba ju don duna ïa ka ₹2000 klur tyngka ha u 2014 ka la kiew la kumno kumno sha ka ₹40,000 klur. “Ngi thmu ban ïoh ïa ka jingpynmih ïa ki tiar ïada ba shongdor 3 lak klur bad ki jingshalan ba ₹50,000 klur hashuwa u snem 2029”, u la bynrap.
_20261103131006_4066da_20261103184217_4dc10c.jpeg)
U Shri Rajnath Singh u la kdew ïa ka bynta ba pynkylla dur jong ka teknoloji ha ka thma ïaleh ki por mynta, da kaba ong ba ki jingthymmai ha ka liang teknoloji ki long kiba kongsan sha ka jinglong ba kylla jong ki jingïakajia. U la kdew ba ki sienjam ba la shim da ka DRDO ha kaban pynmih ïa ki tiar ïapom kiba mynta, ki ‘namding bad ki system da kaba bynrap ba ka sorkar ka pynbiang ïa ka madan ïalehkai ba ïaryngkat bad ki karkhana shimet, kaba plielad ïa ka jingshimbynta bakhraw jong ki kynhun naduh ki karkhana rit shaduh ki kompeni baheh ha ki sawkun jong ka Bor Ïada. Da kaba batai ïa ka kum ka sienjam ‘jong ka Ri baroh kawei’ u la pynpaw ïa ka jingsngewhun ha ka jingnohsynñiang ba nang kiew jong ki karkhana shimet sha ka jingpynkhlaiñ ïa ki jinglah treikam jong ki bor ïada jong ka Ri.
Da kaba kdew ïa ka jingdonkam jong ka bor briew bad ka sap treikam, u Myntri ka Tnat Ïada u la ong ba ka bor jong ki kynhun shipai kam shong tang ha ki bor teknoloji bad ki mar jingdon jingem, hynrei ha ki jinglah bad ki jingpynkhreh jong ki bor shipai. “Ka jingkylla stet jong ka jinglong ki thma ka pynpaw ïa ka jingdonkam ba ka Bor Ïada ka dei ban ïaineh bad ki jingdonkam ba kylla jong ki thma ba mynta. Da kaba buh jingmut ïa kane, baroh kine lai ki jingshakri ki ïai bteng ban pynjanai ïa ki shynrong bad ki rukom long jong ki. Ki jingpynwandur bathymmai jong ki shipai ka India kiba kynthup ïa ki pyrton shipai ‘Asani’, ‘Bhairav’ bad ka ‘Shaktiban ki pyni ïa ka jingtreikam kaba seisoh bha ha kaban pynbeit ïa ki jingdonkam ha ki jingtreikam ha ka juk mynta bad ban pynïadei bad ki jingkylla jong ka madan thma”, u la ong.
_20261103131018_bcaa28_20261103184245_e7f316.jpeg)
U Shri Rajnath Singh u la ban biang ba ka jingpynthymmai kam dei eh tang ban pynïoh ïa ki tiar ïapom bathymmai, hynrei ka kynthup ïa ka jingkyntiew na ka bynta ka jingpynkhreh ha ka jingpyntreikam jong ki Bor Ïada, da kaba pynkup ïa ki bad ki jingstad teknoloji jong ka juk bad ban tei ïa ki jinglah jong la jong kaban neh slem. Da kaba kdew ïa ka jingdonkam jong ka ‘Aatmanirbhar Bharat’ ha ka jingmut jong ka jingshngaiñ ka Ri, u la kdew ba ka jingpynleit jingmut ka long ban tei ïa ka rukom treikam jingïada ri kaba khlaiñ bad ba skhem kaba pynïahap ïa ka jingpynroi jong ka teknoloji bad ka jingdonkam ki shipai, kaban pynshlur ïa ka jingshimbynta bakhraw jong ki Karkhana ka Ri bad kaba pynduna ïa ka jingshaniah jong ka Ri ha ki ri kiba na bar. Ka jinglaitluid ba shong nongrim bad ki jinglah ha ka teknoloji jong ka Ri ki long kiba donkam ban ïada ïa ka jingshngaiñ jong ka Ri, u la ong.
_20261103131027_ebe239_20261103184351_27c566.jpeg)
U Myntri Ïada Ri u la ban jur ba ka jingpynwandur thymmai ïa ki bor shipai ka dei ka kam kaba ïai bteng, kaba donkam ïa ki jingpyrshang kiba neh ban pynkhlaiñ ïa ka jingpynkhreh treikam, katkum ka jingkylla jong ki teknoloji, ki jingeh kiba ïadei bad ka jingïada ri bad ki jingdonkam kiba nangkylla. U la pynpaw ïa ka jingdonkam ban tei ïa ki jinglah treikam kiba neh slem, kiba lah ban pynlah ïa ki Bor Shipai ban bteng ïa ka jingtreikam kaba seisoh bad ban long kiba lah ban shaniah ha lade. U la khot ban bteng ban kyntiew ïa ka jingwadbniah bad jingpynroi (Research and Development), ki teknoloji kiba hapoh ka ri, ki jingïashimbynta ba kham khraw jong ki karkhana bad ka jingshem thymmai ban pynkhlaiñ ïa ki jinglah jong ka ri ha ka liang ka jingïada ri.
_20261103131039_057222_20261103184422_15fbdc.jpeg)
Ha kane ka jingïalang, ki dkhot ka Parliament na ka Rajya Sabha bad ka Lok Sabha ki la ai ïa ki jingai jingmut kiba kordor. Ki jingpeit bad jingshemphang bapher bapher jong ki, ki la pynriewspah shuh shuh ïa ka jingïasyllok, da kaba wanrah ïa ki jingsngewthuh kiba kongsan ha ka liang jong ka aiñ, ka buit treikam bad ka ri hi baroh kawei. Ki jingïatai ha kane ka jingïalang ki la pynkylla bad pynshai sha ka lynti treikam ban pynurlong, da kaba ban jur ban buh hakhmat ïa ki jinglah treikam kiba kongsan, ka jingpynkhlaiñ ïa ka jingïatreilang hapdeng ki nongïadonbynta, ka jingpynbeit ryntih ïa ki rukom pynïoh bad pynroi, bad ka jingbishar bniah ba man la ka por ïa ka jingïaid shaphrang katkum ki thong ba la buh.
Da kaba ban jur ïa ka jingdonkam ban pynurlong ïa ki jingthmu lyngba ka jingpyntreikam, ka jingïalang ka la pynpaw ïa ka jingkongsan jong ka rukom treikam kaba la pynbeit ryntih bad kaba ïaid katkum ka juk mynta. Ka thong ka long ban tei ïa ka kynhun shipai kaba lah ban jubab bad ïakhun hok ïa ki jingeh kiba ïadei bad ka jingïada ri, kiba naduh tynrai, ki jingeh ba kham rit bad kiba don ha ki bynta treikam bapher bapher (Multi-domain).
U Secretary of State for Defence, u Shri Sanjay Seth; u Secretary ka tnat ïada ri, u Shri Rajesh Kumar Singh; u Secretary (Defence Production), u Shri Sanjeev Kumar; Secretary (Ex-servicemen Welfare), ka Smt. Sukriti Likhi, Secretary; u Secretary (Defence Finance), u Shri Vishvajit Sahay, ryngkat bad kiwei pat ki heh ophisar jong ki tnat treikam paidbah bad ki bor shipai, ki la wan shimbynta ha kane ka jingïalang.
***