પોસ્ટેડ ઓન:
29 OCT 2026 6:46PM by PIB Ahmedabad
પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી આવતીકાલે (30 ઓક્ટોબર 2026) બનાસકાંઠા, ગુજરાત ખાતે પ્રધાનમંત્રી કિસાન સન્માન નિધિ (PM-KISAN) નો 24મો હપ્તો રિલિઝ કરશે. આ હપ્તા હેઠળ દેશભરના 9.34 કરોડથી વધુ ખેડૂતોના બેંક ખાતામાં ₹18,690 કરોડથી વધુની રકમ સીધી ટ્રાન્સફર કરવામાં આવશે, જે ખેડૂતોના કલ્યાણ અને આર્થિક સશક્તિકરણ પ્રત્યે સરકારની પ્રતિબદ્ધતા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.
પ્રધાનમંત્રી કૃષિ સંગ્રહ, પ્રોસેસિંગ અને સંબંધિત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મજબૂત કરવા માટે એગ્રીકલ્ચર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડ હેઠળ સ્થાપિત 521 એકમો પણ રાષ્ટ્રને સમર્પિત કરશે, અને ઉચ્ચ મૂલ્ય ધરાવતા બાગાયતી પાકોને પ્રોત્સાહન આપવા તથા ખેડૂતોની આવકની ક્ષમતા વધારવા માટે 12 હોર્ટીકલ્ચર ક્લસ્ટર્સનું ઉદ્ઘાટન કરશે.
કેન્દ્રીય કૃષિ અને ખેડૂત કલ્યાણ મંત્રી શ્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણ મધ્ય પ્રદેશના રાયસેન ખાતે પીએમ-કિસાનના 24મા હપ્તાના રિલિઝને ચિહ્નિત કરવાના કાર્યક્રમમાં ભાગ લેશે. આ કાર્યક્રમમાં આ પ્રદેશના મોટી સંખ્યામાં ખેડૂતો ભાગ લે તેવી અપેક્ષા છે, જે પીએમ-કિસાન અને મંત્રાલયની અન્ય મુખ્ય પહેલોના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ મંચ પૂરો પાડશે, જ્યારે ખેડૂતોના કલ્યાણ, સમૃદ્ધિ અને સશક્તિકરણ પ્રત્યે સરકારની સતત પ્રતિબદ્ધતાની પુનઃપુષ્ટિ કરશે.
પીએમ-કિસાનના પ્રથમ 23 હપ્તાઓ દ્વારા, પાત્ર ખેડૂતોને ₹4.47 લાખ કરોડથી વધુની રકમ વિતરિત કરવામાં આવી ચૂકી છે. આ યોજના ડાયરેક્ટ બેનિફિટ ટ્રાન્સફર દ્વારા પાત્ર ખેડૂત પરિવારોને આવક સમર્થન પૂરું પાડે છે, જેથી તેઓ તેમની કૃષિ અને ઘરગથ્થુ જરૂરિયાતોને પૂરી કરી શકે અને તેમની આજીવિકાની સુરક્ષાને ટેકો આપી શકે.
કૃષિ એ ભારતની અર્થવ્યવસ્થાની કરોડરજ્જુ છે, જે કરોડો ખેડૂતોની આજીવિકાને ટેકો આપે છે અને ખાદ્ય તથા પોષણ સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરે છે. પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના દ્રષ્ટિવંત નેતૃત્વ હેઠળ, સરકારે ખેડૂતોની આવક સુધારવા, આધુનિક કૃષિ પદ્ધતિઓને પ્રોત્સાહન આપવા અને કૃષિ ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભરતાનું વિઝન અને લક્ષ્ય હાંસલ કરવા માટે છેલ્લા 12 વર્ષોમાં કેટલીક નોંધપાત્ર પહેલો હાથ ધરી છે.
મુખ્ય પહેલોમાં પ્રધાનમંત્રી કિસાન સન્માન નિધિ (PM-KISAN), પ્રધાનમંત્રી ફસલ બીમા યોજના, કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ, ન્યૂનતમ ટેકાના ભાવ (MSP), પર ડ્રોપ મોર ક્રોપ (Per Drop More Crop) નો સમાવેશ થાય છે. આ માપદંડોનો ઉદ્દેશ્ય નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવા, જોખમ રક્ષણ મજબૂત કરવા, કૃષિ ધિરાણ સુધીની પહોંચ સુધારવા અને ખેડૂતોના સમગ્ર સશક્તિકરણ માટે ટેકનોલોજી-સંચાલિત કૃષિ શાસનને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.
સરકાર નેશનલ મિશન ઓન એડિબલ ઓઇલ્સ અને મિશન ફોર આત્મનિર્ભરતા ઇન પલ્સીસ જેવી પહેલો દ્વારા કૃષિમાં આત્મનિર્ભરતા પણ આગળ ધપાવી રહી છે. આ ઉપરાંત, નેશનલ મિશન ઓન નેચરલ ફાર્મિંગ દેશભરમાં ક્લસ્ટરોના વિકાસ દ્વારા ખેડૂતોને ટકાવ/સસ્ટેનેબલ કૃષિ પદ્ધતિઓ અપનાવવા પ્રોત્સાહિત કરી રહ્યું છે.
ખેડૂતોના વળતરમાં સુધારો કરવા માટે લણણી પછીના સંચાલન (post-harvest management) અને કૃષિ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના મહત્વને ઓળખીને, એગ્રીકલ્ચર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ફંડ (AIF) વેરહાઉસ, કોલ્ડ સ્ટોરેજ સુવિધાઓ, પ્રાથમિક પ્રોસેસિંગ કેન્દ્રો અને અન્ય આવશ્યક કૃષિ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં રોકાણોને પ્રોત્સાહન આપે છે. AIF હેઠળ, 2.28 લાખથી વધુ પ્રોજેક્ટ્સમાં આશરે ₹1.75 લાખ કરોડનું રોકાણ કરવામાં આવ્યું છે, જે દેશભરમાં મહત્વપૂર્ણ કૃષિ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિકાસને ટેકો આપે છે. આ રોકાણોથી સંગ્રહ અને પ્રોસેસિંગ ક્ષમતાઓને મજબૂત બનાવવાની, લણણી પછીના નુકસાનને ઘટાડવાની, બજાર પહોંચ સુધારવાની અને ખેડૂતોને તેમની ઉપજ માટે વધુ સારું વળતર મેળવવા માટે સક્ષમ બનાવવાની અપેક્ષા છે.
ખેતીને વધુ નફાકારક બનાવવા અને આવકની તકો વધારવા માટે સરકાર ઉચ્ચ મૂલ્ય ધરાવતી કૃષિ પ્રવૃત્તિઓ, ખાસ કરીને બાગાયત (horticulture) તરફ વૈવિધ્યકરણને પણ પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. હોર્ટીકલ્ચર ક્લસ્ટરોનો વિકાસ એ બાગાયતી મૂલ્ય શૃંખલાને મજબૂત કરવા અને ઉચ્ચ મૂલ્ય ધરાવતા પાકોના ઉત્પાદન અને માર્કેટિંગને પ્રોત્સાહિત કરવા તરફનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.
આ પહેલો ખેડૂતોને નાણાકીય સમર્થન પૂરૂ પાડવા, કૃષિ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું આધુનિકીકરણ કરવા, પાક વૈવિધ્યકરણને પ્રોત્સાહન આપવા અને 'વિકસિત ભારત' ના વિઝનને અનુરૂપ એક સમૃદ્ધ, સ્થિતિસ્થાપક અને આત્મનિર્ભર કૃષિ ક્ષેત્રનું નિર્માણ કરવા માટેના સરકારના પ્રયાસોને વધુ આગળ ધપાવશે.
SM/DK/JD