ഇന്ത്യ-പോളണ്ട് സംയുക്ത പ്രസ്താവന

ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി ശ്രീ നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ ക്ഷണപ്രകാരം, പോളണ്ട് റിപ്പബ്ലിക് പ്രധാനമന്ത്രി ഡൊണാൾഡ് ടസ്ക് 2026 ഒക്ടോബർ 21 മുതൽ 23 വരെ ഇന്ത്യയിൽ ഔദ്യോഗിക സന്ദർശനം നടത്തി. പ്രധാനമന്ത്രി ടസ്കിനൊപ്പം ഏകദേശം 100-ഓളം പ്രമുഖ സിഇഒമാരും വ്യവസായ പ്രതിനിധികളും അടങ്ങുന്ന ഉന്നതതല സംഘവും ഉണ്ടായിരുന്നു.

പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയും പ്രധാനമന്ത്രി ടസ്കും ഉഭയകക്ഷി, പ്രാദേശിക, ആഗോള തലങ്ങളിലെ പരസ്പര താൽപ്പര്യമുള്ള വിഷയങ്ങളിൽ സമഗ്രമായ ചർച്ചകൾ നടത്തി.

2024 ഓഗസ്റ്റിൽ പ്രധാനമന്ത്രി മോദി നടത്തിയ ചരിത്രപരമായ പോളണ്ട് സന്ദർശനം ഇരു പ്രധാനമന്ത്രിമാരും അനുസ്മരിച്ചു. ആ സന്ദർശനവേളയിലാണ് ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം 'തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിത്ത തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുകയും, 2024-2028 കാലയളവിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യ-പോളണ്ട് കർമ്മപദ്ധതി അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തത്. 2026 സെപ്റ്റംബറിൽ വാർസോയിൽ വെച്ച്, ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ഡോ. എസ്. ജയശങ്കറും പോളണ്ട് ഉപപ്രധാനമന്ത്രിയും വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയുമായ റാഡോസ്ലാവ് സിക്കോർസ്കിയും ചേർന്ന് ഈ കർമ്മപദ്ധതിയുടെ ഇടക്കാല അവലോകനം നടത്തിയിരുന്നു; ഇതിനെ ഇരു പ്രധാനമന്ത്രിമാരും ശരിവെച്ചു.

ഈ സന്ദർശനം തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിത്തത്തിന് പുതിയ ഊർജ്ജം പകരുന്നതാണെന്ന് ഇരു പ്രധാനമന്ത്രിമാരും വിലയിരുത്തി. ഈ പങ്കാളിത്തത്തെ മൂർത്തവും, സമയബന്ധിതവും, പരസ്പര പ്രയോജനകരവുമായ ഫലങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റാനുള്ള തങ്ങളുടെ ദൃഢനിശ്ചയം അവർ ആവർത്തിച്ചുറപ്പിച്ചു.

ഉന്നതതല രാഷ്ട്രീയ കൈമാറ്റങ്ങളും സ്ഥാപനപരമായ സംവാദങ്ങളും ശക്തമാക്കാൻ നേതാക്കൾ ധാരണയിലെത്തി. കൂടാതെ, ഇരുരാജ്യങ്ങളിലെയും പാർലമെന്റുകൾ, സംസ്ഥാന-പ്രാദേശിക ഭരണകൂടങ്ങൾ, ചിന്താകേന്ദ്രങ്ങൾ, നയരൂപീകരണ സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള സഹകരണം കൂടുതൽ ഊർജ്ജിതമാക്കാൻ അവർ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.

2026 ജനുവരി 27-ന് ന്യൂഡൽഹിയിൽ നടന്ന ചരിത്രപ്രധാനമായ ഇന്ത്യ-യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ ഉച്ചകോടിയുടെ പ്രാധാന്യം പ്രധാനമന്ത്രിമാർ എടുത്തുപറഞ്ഞു. 2030-ലേക്കുള്ള ഇന്ത്യ-യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ സമഗ്ര തന്ത്രപരമായ അജണ്ട, യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ-ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര കരാറിന്റെ പൂർത്തീകരണം, കുടിയേറ്റം/സഞ്ചാരം സംബന്ധിച്ച സമഗ്ര സഹകരണ ചട്ടക്കൂട് എന്നിവയുടെ പ്രാധാന്യവും അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. സ്വതന്ത്ര വ്യാപാര കരാറിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, വ്യാപാര-നിക്ഷേപ മേഖലകളിൽ പുതിയ അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനും, നിർണായക മൂല്യ ശൃംഖലകളെ വൈവിധ്യവത്കരിക്കുന്നതിനും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും, പുതിയ വിപണികൾ തുറക്കുന്നതിനുമായി, ഈ കരാർ എത്രയും വേഗം ഒപ്പുവെക്കാനും അംഗീകരിക്കാനും  കൃത്യസമയത്ത് നടപ്പിലാക്കാനും അവർ ആഹ്വാനം ചെയ്തു. 

വ്യാപാരം, സാമ്പത്തിക സഹകരണം, നിക്ഷേപം

പോളണ്ടിന്റെ മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനം 1 ട്രില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ എന്ന നാഴികക്കല്ല് പിന്നിട്ടതിൽ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി അഭിനന്ദനം അറിയിച്ചു. പോളിഷ് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ കരുത്തും ചലനാത്മകതയും അദ്ദേഹം എടുത്തുപറഞ്ഞു. അതിവേഗം വളരുന്ന വലിയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ എന്ന നിലയിലുള്ള ഇന്ത്യയുടെ നേട്ടങ്ങളെയും, വരും വർഷങ്ങളിൽ 10 ട്രില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയായി മാറാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ശ്രദ്ധേയമായ മുന്നേറ്റത്തെയും പോളണ്ട് അഭിനന്ദിച്ചു. ഇരു സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകൾക്കും പരസ്പര പൂരകമായ ശക്തികളുണ്ടെന്നും, ഇന്ത്യയുടെയും പോളണ്ടിന്റെയും വളർച്ചാ പാതകൾ പുതിയ അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ടെന്നും നേതാക്കൾ വിലയിരുത്തി.

2030-ഓടെ ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാരം ഇരട്ടിയാക്കാൻ നേതാക്കൾ ലക്ഷ്യമിട്ടു. ഇന്ത്യയിലെ വലിയ വിപണി, നൈപുണ്യമുള്ള തൊഴിൽശക്തി, വളർന്നുവരുന്ന ഉൽപ്പാദന-നവീകരണ  മേഖലകൾ എന്നിവ പ്രയോജനപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്, ഇന്ത്യയിൽ തങ്ങളുടെ നിക്ഷേപങ്ങളും പ്രവർത്തനങ്ങളും വിപുലീകരിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി പോളിഷ് കമ്പനികളെ ക്ഷണിച്ചു. പോളണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ നിക്ഷേപങ്ങളെ പ്രധാനമന്ത്രി ടസ്ക് സ്വാഗതം ചെയ്തു. മധ്യ-കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലേക്കും വിശാലമായ യൂറോപ്യൻ വിപണിയിലേക്കും തങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യം വ്യാപിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ ബിസിനസുകൾക്ക്, പോളണ്ട് ഒരു കവാടമായി പ്രവർത്തിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാരവും സഹകരണവും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനായി, ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വർക്കിംഗ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പുനരാരംഭിച്ചുകൊണ്ട് കാർഷിക മേഖലയിലെ സഹകരണം വിപുലീകരിക്കാൻ നേതാക്കൾ ധാരണയിലെത്തി.

ഇരുരാജ്യങ്ങളിലെയും പ്രമുഖ സിഇഒമാരുടെയും വ്യവസായ പ്രതിനിധികളുടെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ നടന്ന 'ഇന്ത്യ-പോളണ്ട് ബിസിനസ് ഫോറ'ത്തെ നേതാക്കൾ സ്വാഗതം ചെയ്തു. വ്യാവസായിക യന്ത്രസാമഗ്രികൾ, പ്രതിരോധം, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ, ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽസ്, ഖനനവും നിർണായക ധാതുക്കളും, ഊർജ്ജം, ഐസിടി (ICT), മറ്റ് പരസ്പര താൽപ്പര്യമുള്ള മേഖലകൾ എന്നിവയിൽ പങ്കാളിത്തം തേടാൻ ബിസിനസ് സ്ഥാപനങ്ങളെ അവർ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.

സുസ്ഥിരവും വൈവിധ്യവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായ വിതരണ ശൃംഖലകൾ, ചെറുകിട-ഇടത്തരം സംരംഭങ്ങളുടെ പ്രോത്സാഹനം, നവീകരണത്തിലൂന്നിയ വളർച്ച, ഡിജിറ്റൽ പരിവർത്തനം എന്നിവയുടെ പ്രാധാന്യം നേതാക്കൾ ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. സാമ്പത്തിക വളർച്ച, ഉൽപ്പാദനക്ഷമത, പൊതു സേവന വിതരണം എന്നിവയിൽ ഡിജിറ്റൽ സാങ്കേതികവിദ്യകളും നിർമ്മിത ബുദ്ധിയും ചെലുത്തുന്ന പരിവർത്തനപരമായ പങ്കിനെ അവർ അംഗീകരിച്ചു. 'ഇന്ത്യ-യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ സമഗ്ര തന്ത്രപരമായ അജണ്ട കണക്കിലെടുത്ത്, നിർമ്മിത ബുദ്ധി , സെമികണ്ടക്ടറുകൾ, ക്വാണ്ടം സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എന്നിവയിൽ സഹകരണ ഗവേഷണം നടത്താനും സ്റ്റാർട്ടപ്പ് പങ്കാളിത്തം ശക്തിപ്പെടുത്താനും ഇരു നേതാക്കളും സമ്മതിച്ചു. ഇരുരാജ്യങ്ങളിലെയും ബിസിനസ് സ്ഥാപനങ്ങൾ, ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ, നവീകരണ ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ എന്നിവ തമ്മിൽ കൂടുതൽ അടുത്ത സഹകരണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും അവർ തീരുമാനിച്ചു.

പ്രതിരോധ, സുരക്ഷാ സഹകരണം

പ്രതിരോധ, സുരക്ഷാ സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള തങ്ങളുടെ പ്രതിബദ്ധത നേതാക്കൾ ആവർത്തിച്ചുറപ്പിച്ചു. 2026 സെപ്റ്റംബറിൽ വാർസോയിൽ നടന്ന പ്രതിരോധ സംബന്ധിയായ സംയുക്ത വർക്കിംഗ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ എട്ടാമത് യോഗത്തിന്റെ ഫലങ്ങളെ അവർ സ്വാഗതം ചെയ്തു. ഇരുരാജ്യങ്ങളിലെയും പ്രതിരോധ വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിൽ പതിവായ ആശയവിനിമയവും കൈമാറ്റങ്ങളും നിലനിർത്താൻ അവർ ധാരണയിലെത്തി.

ഇന്ത്യയും പോളിഷ് പ്രതിരോധ വ്യവസായങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആശയവിനിമയത്തെ നേതാക്കൾ സ്വാഗതം ചെയ്യുകയും വാണിജ്യപരമായി ലാഭകരമായ സഹകരണ മേഖലകൾ തിരിച്ചറിയാൻ അവരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രതിരോധ വ്യാവസായിക സഹകരണത്തിനായി ഭാവിയിലേക്കുള്ള ഒരു ചട്ടക്കൂട് വികസിപ്പിക്കുന്നതിനെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി നേതാക്കൾ ഒരു പ്രതിരോധ വ്യവസായ സംവാദത്തിനുള്ള നിർദ്ദേശം മുന്നോട്ട് വെച്ചു, ഇതിൽ കൂടുതൽ ബിസിനസ്-ടു-ബിസിനസ് ഇടപെടൽ, പരസ്പര സമ്മതത്തോടെ, സാങ്കേതികവിദ്യ, സഹ-വികസനം, സഹ-ഉൽപ്പാദനം, മറ്റ് വ്യാവസായിക സഹകരണം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.

2026 ജനുവരിയിൽ ഇന്ത്യ-യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ സുരക്ഷാ-പ്രതിരോധ പങ്കാളിത്തത്തിൽ ഒപ്പുവെച്ചതിനെ ഇരു നേതാക്കളും സ്വാഗതം ചെയ്തു, നിർണായകവും ഉയർന്നുവരുന്നതുമായ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ, സൈബർ സുരക്ഷ, പ്രതിരോധ നവീകരണം എന്നിവയിൽ ഇന്ത്യ-പോളണ്ട് സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്തേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം അടിവരയിട്ടു, ബിസിനസ്സ്, മറ്റ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ എന്നിവയിലൂടെ, മെച്ചപ്പെട്ട സാങ്കേതിക പ്രതിരോധശേഷിക്കും ഇന്ത്യ-യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ സുരക്ഷ, പ്രതിരോധ സഹകരണത്തിനും സംഭാവന നൽകി.

പരസ്പര സംരക്ഷണവും ക്ലാസിഫൈഡ് വിവരങ്ങളുടെ കൈമാറ്റവും സംബന്ധിച്ച ഒരു കരാർ ഉണ്ടായിരിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം ഇരു കക്ഷികളും അടിവരയിട്ടു, അത് ഉടൻ ഒപ്പുവെക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു.

ബഹിരാകാശ സഹകരണം / പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ

തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിത്തത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമായി ബഹിരാകാശ മേഖലയിലെ സഹകരണത്തെ നേതാക്കൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു, പരസ്പര പ്രയോജനകരമായ സഹകരണത്തിന്റെ മൂർത്തമായ മേഖലകൾ തിരിച്ചറിയാനുള്ള ശ്രമങ്ങളെ സ്വാഗതം ചെയ്തുകൊണ്ട് ശക്തവും സ്ഥാപനപരവും വ്യവസായ തലത്തിലുള്ളതുമായ ഇടപെടലിനെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.

സെമികണ്ടക്ടറുകളിൽ അടുത്ത സഹകരണത്തിനുള്ള അവസരങ്ങൾ ഇരു നേതാക്കളും എടുത്തുപറഞ്ഞു.

ബാറ്ററികളുടെ പുനരുപയോഗത്തിലും അപൂർവ ഭൂമി ധാതുക്കളുടെ ശുദ്ധീകരണത്തിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചുകൊണ്ട് ചാക്രിക സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിലും വീണ്ടെടുക്കൽ വ്യവസായത്തിലും സഹകരണത്തിനുള്ള സാധ്യതകൾ പ്രധാനമന്ത്രിമാർ ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു.

ഭൂഗർഭശാസ്ത്രം, ഖനനം, നിർണായക ധാതുക്കൾ എന്നീ മേഖലകളിൽ കൂടുതൽ അടുത്ത സഹകരണത്തിനുള്ള അവസരങ്ങൾ അവർ അടിവരയിട്ടു. ഇതുസംബന്ധിച്ച ഒരു ധാരണാപത്രം ചർച്ചകളുടെ ഘട്ടത്തിലാണ്.

കണക്റ്റിവിറ്റിയും സമുദ്രഗതാഗതവും ഷിപ്പിംഗും

പോളണ്ടും ഇന്ത്യയും തമ്മിലുള്ള നേരിട്ടുള്ള വിമാന സർവീസുകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സാധ്യതകൾ ആരായുന്നതിനെ നേതാക്കൾ സ്വാഗതം ചെയ്തു. ഉഭയകക്ഷി ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ പ്രതീകമായി നേരിട്ടുള്ള ചർച്ചകൾ നടത്താൻ അവർ സിവിൽ ഏവിയേഷൻ / എയറോനോട്ടിക്കൽ അധികൃതരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു.

കപ്പൽ നിർമ്മാണ രംഗത്തും (ഷിപ്പിംഗ്) സമുദ്ര സുരക്ഷയിലും സഹകരിക്കുന്നതിനുള്ള സാധ്യതകൾ ഇരുവിഭാഗവും എടുത്തുപറഞ്ഞു.

ആഗോള വിതരണ ശൃംഖലകളെ വൈവിധ്യവത്കരിക്കുകയും യാത്രാസമയം കുറയ്ക്കുകയും ഭൗമരാഷ്ട്രീയ തടസ്സങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രധാന അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളെ  സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സുരക്ഷിതവും പ്രതിരോധശേഷിയുള്ളതും സംയോജിതവുമായ ശൃംഖല പുരോഗമിക്കുന്നതിൽ തുറമുഖങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സഹകരണത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം നേതാക്കൾ അംഗീകരിച്ചു. ഇന്ത്യ-മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്-യൂറോപ്പ് ഇക്കണോമിക് കോറിഡോർ (IMEC) പദ്ധതി  ഉൾപ്പെടെയുള്ള സമ്പർക്ക സാധ്യതകൾ  മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം ഇരുനേതാക്കളും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

ധ്രുവപ്രദേശ വിഷയങ്ങളിലെ (polar affairs) ശാസ്ത്രീയ സഹകരണം വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളിലെയും പ്രധാനമന്ത്രിമാർ തമ്മിൽ ധാരണയിലെത്തി.

ശാസ്ത്രവും വിദ്യാഭ്യാസവും അക്കാദമിക സഹകരണവും

ഇൻഡോളജിയിലും സംസ്കൃതത്തിലുമുള്ള പോളണ്ടിന്റെ ദീർഘകാല പണ്ഡിത പാരമ്പര്യത്തെ നേതാക്കൾ അനുസ്മരിക്കുകയും ക്രാക്കോവിലെ ജാഗിയെല്ലോണിയൻ സർവ്വകലാശാലയിലെ ഐസിസിആർ (ICCR) ഇന്ത്യൻ സ്റ്റഡീസ് ചെയറിനെ സ്വാഗതം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ഇന്ത്യൻ സർവ്വകലാശാലകളിൽ പോളിഷ് ഭാഷാ അധ്യാപകരുടെ സാന്നിധ്യം അവർ അംഗീകരിച്ചു. ഇന്ത്യയിലെയും പോളണ്ടിലെയും ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യാപകമായ സഹകരണ ശൃംഖലയെ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ച നേതാക്കൾ, കൂടുതൽ ആഴത്തിലുള്ള സ്ഥാപനപരമായ പങ്കാളിത്തിന്റെയും, വിദ്യാർത്ഥി-അധ്യാപക വിനിമയങ്ങളുടെ  പ്രോത്സാഹനത്തിൻറെയും ആവശ്യകത എടുത്തുപറയുകയും കൂടുതൽ സംയുക്ത ഗവേഷണങ്ങൾക്ക് ആഹ്വാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.

സംസ്കാരവും ജനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും

തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിത്തത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന സ്തംഭമാണ്  ശക്തമായ ജനകീയ ബന്ധങ്ങളെന്ന് നേതാക്കൾ വീണ്ടും ഉറപ്പിച്ചു. പ്രൊഫഷണലുകളും വിനോദസഞ്ചാരികളും ഉൾപ്പെടെ ഇരു രാജ്യങ്ങളിലെയും ജനങ്ങൾ തമ്മിൽ വളർന്നുവരുന്ന വിനിമയങ്ങളെ അവർ സ്വാഗതം ചെയ്യുകയും കായികം, യുവജന വിനിമയം, വിനോദസഞ്ചാരം എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള സാംസ്കാരിക സഹകരണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് ധാരണയാകുകയും ചെയ്തു. സംസ്കാരം, ശാസ്ത്രം, ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം എന്നീ മേഖലകളിലെ സഹകരണത്തിനായുള്ള ഒരു കരാർ ഉടൻ പ്രാബല്യത്തിൽ വരും. നാഷണൽ ആർക്കൈവ്സ് ഓഫ് ഇന്ത്യയും പോളണ്ട് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ ജനറൽ ഡയറക്ടർ ഓഫ് ദി സ്റ്റേറ്റ് ആർക്കൈവ്സും തമ്മിലുള്ള സഹകരണ കരാറിന് അന്തിമരൂപമാവുകയും അത് ഉടൻ ഒപ്പുവെക്കുകയും ചെയ്യും.

വാഴ്‌സായിലെ  ജാംസാഹേബ് മഹാരാജാവിന്റെയും (പോളണ്ടിൽ 'ഗുഡ് മഹാരാജ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന) കോലാപ്പൂർ നാട്ടുരാജ്യത്തിന്റെയും സ്മാരകങ്ങൾ ,രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് ആയിരക്കണക്കിന് പോളിഷ് സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കും ഇന്ത്യ അഭയം നൽകിയ ചരിത്രത്തിലെ വികാരനിർഭരമായ ഒരു അധ്യായത്തേയും ഇരു സൗഹൃദ രാജ്യങ്ങളിലെയും ജനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ജീവസ്സുറ്റ ബന്ധത്തെയുമാണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത് എന്ന് ഇരുപക്ഷവും അംഗീകരിച്ചു. ഏറ്റവും ഒടുവിലായി 2026 ഒക്ടോബറിൽ നടന്നത് ഉൾപ്പെടെ, ജാം സാഹിബ് മെമ്മോറിയൽ യൂത്ത് എക്സ്ചേഞ്ച് പ്രോഗ്രാമിന്റെ രണ്ട് പതിപ്പുകൾ വിജയകരമായി പൂർത്തിയായതിൽ ഇരുവിഭാഗവും സംതൃപ്തി രേഖപ്പെടുത്തി.

'ഓപ്പറേഷൻ ഗംഗ'യുടെ ഭാഗമായി ഉക്രെയ്നിൽ കുടുങ്ങിക്കിടന്ന രണ്ടായിരത്തിലധികം ഇന്ത്യൻ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പോളിഷ് അധികൃതർ നൽകിയ സഹായത്തെ ഇരുപക്ഷവും നന്ദിയോടെ അനുസ്മരിച്ചു.

ബഹുരാഷ്ട്ര സഹകരണവും ആഗോള വിഷയങ്ങളും

ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ (UN) ചാർട്ടർ കേന്ദ്രബിന്ദുവാക്കിയുള്ള ബഹുരാഷ്ട്രവാദത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം നേതാക്കൾ അടിവരയിട്ടു പറഞ്ഞു. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ പ്രസക്തവും വിശ്വാസയോഗ്യവും കാര്യക്ഷമവുമായി നിലകൊള്ളുന്നതിന്, യു.എൻ രക്ഷാസമിതിയുടെ (UNSC) സ്ഥിരം, അസ്ഥിരം വിഭാഗങ്ങളുടെ വിപുലീകരണം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഘടനാപരമായ പരിഷ്കാരങ്ങൾ ആവശ്യമാണെന്ന് ഇരുപക്ഷവും സമ്മതിച്ചു. കൂടുതൽ പങ്കാളിത്തമുള്ളതും പരിഷ്കരിച്ചതും വിപുലീകരിച്ചതുമായ യു.എൻ രക്ഷാസമിതിയിലെ ഇന്ത്യയുടെ അംഗത്വത്തിന് പോളിഷ് ഭാഗം പിന്തുണ അറിയിക്കുകയും, 2028-29 കാലയളവിലേക്കുള്ള രക്ഷാസമിതിയിലെ അസ്ഥിര അംഗത്വത്തിനായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥാനാർത്ഥിത്വത്തിനുള്ള പിന്തുണ ആവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു.

അന്താരാഷ്ട്ര സഹകരണത്തിനായുള്ള ഒരു പ്രധാന വേദിയെന്ന നിലയിൽ ജി20-യുടെ (G20) പങ്കിനെ നേതാക്കൾ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചു. പോളണ്ട് റിപ്പബ്ലിക് പങ്കെടുക്കുന്നതോ അല്ലെങ്കിൽ പങ്കാളിയാകാൻ ക്ഷണിക്കപ്പെടാൻ സാധ്യതയുള്ളതോ ആയ ജി20 ട്രാക്കുകളിലും വർക്ക് സ്ട്രീമുകളിലും സഹകരിക്കാനുള്ള സന്നദ്ധത അവർ വ്യക്തമാക്കി.

ഉക്രെയ്നിൽ തുടരുന്ന യുദ്ധത്തിലും അതിന്റെ ഭീകരവും ദാരുണവുമായ മാനുഷിക പ്രത്യാഘാതങ്ങളിലും ഇരു നേതാക്കളും കടുത്ത ആശങ്ക രേഖപ്പെടുത്തി. പരമാധികാരത്തെയും പ്രാദേശിക അഖണ്ഡതയെയും മാനിക്കുന്നത് ഉൾപ്പെടെയുള്ള യു.എൻ ചാർട്ടറിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കും തത്ത്വങ്ങൾക്കും അനുസൃതമായും, അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങൾക്ക് വിധേയമായും സമഗ്രവും നീതിയുക്തവും ശാശ്വതവുമായ സമാധാനം ഉണ്ടാകേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത അവർ ആവർത്തിച്ചു. ഉക്രെയ്നിലെ യുദ്ധം ആഗോള ഭക്ഷ്യ-ഊർജ്ജ സുരക്ഷയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ഗ്ലോബൽ സൗത്ത് രാജ്യങ്ങളിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന നിഷേധാത്മക പ്രത്യാഘാതങ്ങളും ഇരു പക്ഷവും ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

അതിർത്തി കടന്നുള്ള ഭീകരവാദം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഭീകരവാദത്തിന്റെ എല്ലാ രൂപങ്ങളെയും ഭീകരവാദത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന അക്രമാസക്തമായ തീവ്രവാദത്തെയും—അവയുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ എന്തുതന്നെയായാലും—ഇരു നേതാക്കളും നിരുപാധികം അപലപിക്കുകയും ഭീകരവാദത്തിന് യാതൊരു കാരണവശാലും ന്യായീകരണമില്ലെന്ന് ഊന്നിപ്പറയുകയും ചെയ്തു. 2025 ഏപ്രിൽ 22-ന് ജമ്മു കശ്മീരിലെ പഹൽഗാമിൽ ഉണ്ടായ ഭീകരാക്രമണത്തെ അവർ ശക്തമായ ഭാഷയിൽ അപലപിച്ചു. യു.എൻ രക്ഷാസമിതിയുടെ 1267 ഉപരോധ സമിതി പട്ടികപ്പെടുത്തിയവർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഭീകരർക്കും ഭീകര സംഘടനകൾക്കുമെതിരെ ശക്തവും സംയോജിതവുമായ നടപടിയെടുക്കാൻ അവർ ആഹ്വാനം ചെയ്തു. ഭീകരരുടെ സുരക്ഷിത താവളങ്ങളും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ  തകർക്കുന്നതിനും ഭീകരവാദ ധനസഹായ ശൃംഖലകൾ തടയുന്നതിനുമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നത് തുടരാൻ ഇരുപക്ഷവും എല്ലാ രാജ്യങ്ങളോടും ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ 'കോംപ്രിഹെൻസീവ് കൺവെൻഷൻ ഓൺ ഇന്റർനാഷണൽ ടെററിസം' (CCIT) എത്രയും വേഗം അംഗീകരിക്കാൻ ഇരു നേതാക്കളും ആഹ്വാനം ചെയ്തു. ഭീകരവിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ചർച്ചകൾ നടത്താനും ഇരുവർക്കുമിടയിൽ  ധാരണയായി.

സ്വതന്ത്രവും തുറന്നതും സമാധാനപരവും സമൃദ്ധവുമായ ഇൻഡോ-പസഫിക്കിന്റെ പ്രാധാന്യവും 1982-ലെ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സമുദ്രനിയമ കൺവെൻഷൻ (UNCLOS) ഉൾപ്പെടെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങളെ മാനിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും നേതാക്കൾ വീണ്ടും ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. കപ്പൽ ഗതാഗത സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെയും (freedom of navigation) അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങൾക്ക് അനുസൃതമായി തർക്കങ്ങൾ സമാധാനപരമായി പരിഹരിക്കുന്നതിന്റെയും പ്രാധാന്യം അവർ അടിവരയിട്ടു. ഇൻഡോ-പസഫിക് ഓഷ്യൻസ് ഇനിഷ്യേറ്റീവിൽ (IPOI) പങ്കാളിയാകാൻ ഇന്ത്യ പോളണ്ടിനെ ക്ഷണിച്ചു.

പോളണ്ട്, ഹംഗറി, ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്, സ്ലൊവാക് റിപ്പബ്ലിക് എന്നിവയുൾപ്പെടുന്ന വിസെഗ്രാഡ് ഗ്രൂപ്പും (V4) ഇന്ത്യയും തമ്മിൽ നടന്ന ആദ്യ വിദേശകാര്യ മന്ത്രിതല യോഗത്തെ ഇരു നേതാക്കളും സ്വാഗതം ചെയ്തു. V4+ഇന്ത്യ ഫോർമാറ്റിലൂടെ സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും പങ്കാളിത്ത താൽപ്പര്യങ്ങളുടെയും പരസ്പര പൂരകങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ മുന്നോട്ട് കുതിക്കുന്ന ഒരു പങ്കാളിത്തം കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിനുമുള്ള തങ്ങളുടെ പ്രതിബദ്ധത അവർ ആവർത്തിച്ചു.

കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിനെതിരെയുള്ള ആഗോള നടപടികൾ വേഗത്തിലാക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത നേതാക്കൾ അടിവരയിട്ട് പറയുകയും യു.എൻ.എഫ്.സി.സി.സി (UNFCCC) പ്രക്രിയയ്ക്കും പാരിസ് ഉടമ്പടിക്കുമുള്ള പിന്തുണ ആവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. തീവ്രമായ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങൾ, പരിസ്ഥിതി നാശം, ജൈവവൈവിധ്യ നഷ്ടം എന്നിവ ഉയർത്തുന്ന വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഭീഷണികളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ അവർ, ഹരിത ഊർജ്ജം, സുസ്ഥിര സാങ്കേതികവിദ്യകൾ, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കുന്ന വികസനം എന്നീ മേഖലകളിൽ കൂടുതൽ ഉഭയകക്ഷി സഹകരണത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. ഊർജ്ജ സുരക്ഷ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും കാലാവസ്ഥയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും വ്യവസായ മത്സരശേഷി മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുമായി ദേശീയ ഊർജ്ജ ഉപയോഗത്തിൽ ആഭ്യന്തരമായി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഹരിത ഊർജ്ജത്തിന്റെ പങ്ക് വർദ്ധിപ്പിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. കോയലിഷൻ ഫോർ ഡിസാസ്റ്റർ റെസിലിയന്റ് ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചറിൽ (CDRI) ചേരാനുള്ള പോളണ്ടിന്റെ പ്രഖ്യാപനത്തെ ഇന്ത്യ സ്വാഗതം ചെയ്തു. ഇന്റർനാഷണൽ സോളാർ അലയൻസിലും ഗ്ലോബൽ ബയോഫ്യുവൽസ് അലയൻസിലും ചേരാൻ ഇന്ത്യ പോളണ്ടിനെ ക്ഷണിക്കുകയും ചെയ്തു.

തനിക്കും തൻ്റെ പ്രതിനിധി സംഘത്തിനും നൽകിയ ഊഷ്മളമായ സ്വീകരണത്തിന് പോളിഷ് പ്രധാനമന്ത്രി ടസ്ക്, പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയോട് നന്ദി അറിയിച്ചു. പതിവ് ഉന്നതതല ഇടപെടലുകളിലൂടെയും ശക്തമായ സ്ഥാപനപരമായ സഹകരണത്തിലൂടെയും ഇന്ത്യ-പോളണ്ട് തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിത്തം കൂടുതൽ ആഴമുള്ളതും വൈവിധ്യപൂർണ്ണവുമാക്കുന്നതിനും, കർമ്മ പദ്ധതിയുടെ (2024-2028) ഫലപ്രദമായ നടപ്പാക്കൽ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുമുള്ള തങ്ങളുടെ പങ്കിട്ട പ്രതിബദ്ധത ഇരുനേതാക്കളും ആവർത്തിച്ചു.

പോളണ്ട് സന്ദർശിക്കാൻ പ്രധാനമന്ത്രി ടസ്ക് , പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയെ ക്ഷണിക്കുകയും ചെയ്തു.

***

NK