કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી શ્રી પિયૂષ ગોયલે વાણિજ્ય સચિવ શ્રી રાજેશ અગ્રવાલ અને ડિરેક્ટર જનરલ ઓફ ફોરેન ટ્રેડ (DGFT)ના ડિરેક્ટર જનરલ શ્રી લવ અગ્રવાલની ઉપસ્થિતિમાં નવી દિલ્હીના વાણિજ્ય ભવન ખાતે નેશનલ સ્ટ્રેટેજિક ટ્રેડ કમાન્ડ સેન્ટર (NSTCC) નું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું.

આ પ્રસંગે, શ્રી પિયૂષ ગોયલે  ડેટા-ડ્રાઇવન, પુરાવા-આધારિત વેપાર નિર્ણયોને સક્ષમ કરવા માટે એનએસટીસીસી (NSTCC) ની પ્રશંસા કરી હતી. ખાસ કરીને સ્કોમેટ (SCOMET - સ્પેશિયલ કેમિકલ્સ, ઓર્ગેનિઝમ્સ, મટિરિયલ્સ, ઇક્વિપમેન્ટ એન્ડ ટેકનોલોજીસ) ડેશબોર્ડની સમીક્ષા કરતી વખતે, તેમણે બાકી અરજીઓના બેકલોગને ઉકેલવા અને તમામ અરજીઓ ઝડપથી મંજૂર થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે આંતર-મંત્રાલય સમિતિની નિયમિત બેઠકો, જો જરૂર પડે તો સાપ્તાહિક ધોરણે, યોજવા આહ્વાન કર્યું હતું.

વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયના વાણિજ્ય વિભાગ દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલ એનએસટીસીસી (NSTCC) એ એક વ્યૂહાત્મક પહેલ છે જેનો ઉદ્દેશ્ય એકીકૃત ડેટા એનાલિટિક્સ અને પુરાવા-આધારિત નિર્ણય લેવાની પ્રક્રિયા દ્વારા ભારતના આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર ઇકોસિસ્ટમના નિરીક્ષણ, વિશ્લેષણ અને શાસનને મજબૂત કરવાનો છે.

કમાન્ડ સેન્ટરને વરિષ્ઠ નીતિ નિર્માતાઓ અને સરકારી અધિકારીઓને ભારતની વેપાર કામગીરી, નિકાસ પ્રોત્સાહન યોજનાઓ, નિયમનકારી મંજૂરીઓ, અરજી પ્રક્રિયા અને કામગીરીના સૂચકોનું એકીકૃત દ્રશ્ય પ્રદાન કરવા માટે વિભાવનાત્મક બનાવવામાં આવ્યું છે. વેપાર-સંબંધિત અનેક સિસ્ટમોમાંથી માહિતી એકત્રિત કરીને, એનએસટીસીસી (NSTCC) ઉભરતા પ્રવાહો, ઓપરેશનલ અવરોધો અને નીતિગત અથવા વહીવટી હસ્તક્ષેપની જરૂર હોય તેવા ક્ષેત્રોની સમયસર ઓળખની સુવિધા આપવાનો પ્રયાસ કરે છે.

એનએસટીસીસી (NSTCC) ના કેન્દ્રમાં વેપાર-સંબંધિત ડેટાને સક્રિય આંતરદ્રષ્ટિમાં પરિવર્તિત કરવા માટે વિકસાવવામાં આવેલ એકીકૃત એનાલિટિક્સ અને વિઝ્યુલાઇઝેશન પ્લેટફોર્મ છે. એનએસટીસીસી (NSTCC) મુખ્ય વેપાર સૂચકો, યોજનાની કામગીરી, અરજીઓની પેન્ડન્સી, પ્રોસેસિંગ સમયમર્યાદા, પ્રાદેશિક પ્રવાહો અને અનુપાલન-સંબંધિત પરિમાણોને આવરી લેતા ઇન્ટરેક્ટિવ ડેશબોર્ડ્સ પૂરા પાડે છે.

આ પ્લેટફોર્મ વપરાશકર્તાઓને રોલ-આધારિત એક્સેસ પરવાનગીઓને આધીન રાષ્ટ્રીય વેપાર કામગીરી, પ્રાદેશિક સત્તામંડળો, યોજનાઓ, ઉત્પાદનો, ગંતવ્ય બજારો અને વ્યક્તિગત અરજીઓ સહિત બહુવિધ સ્તરો પર માહિતીનું વિશ્લેષણ કરવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.

તેના પ્રારંભિક તબક્કામાં, કમાન્ડ સેન્ટર ઇમ્પોર્ટર એક્સપોર્ટર કોડ (IEC), એડવાન્સ ઓથોરાઇઝેશન, એક્સપોર્ટ પ્રોમોશન કેપિટલ ગુડ્સ (EPCG), સર્ટિફિકેટ ઓફ ઓરિજિન (CoO), સ્કોમેટ (SCOMET), પ્રતિબંધિત આયાત અને નિકાસ અને અન્ય નિયમનકારી તથા વેપાર સુવિધા પ્રક્રિયાઓ સહિત મુખ્ય ડીજીએફટી (DGFT) કાર્યો અને વેપાર-સંબંધિત ક્ષેત્રોને આવરી લેતા ડેશબોર્ડ્સને એકસાથે લાવે છે. આ ડેશબોર્ડ્સ યોજનાના ઉપયોગ, પ્રોસેસિંગ ક્ષમતા, નિકાસ જવાબદારીઓ, વેપાર પેટર્ન અને પ્રાદેશિક સત્તામંડળોમાં ઓપરેશનલ કામગીરીના મોનિટરિંગને સક્ષમ કરશે.

એનએસટીસીસી (NSTCC) ને વેપાર શાસનના ત્રણ મુખ્ય પરિમાણોને સમર્થન આપવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે:

· એકીકૃત મોનિટરિંગ (Integrated Monitoring): વેપારના પ્રવાહો, અરજી પ્રોસેસિંગ, પેન્ડન્સી અને ઉભરતા જોખમોમાં એકીકૃત દ્રશ્યતા પૂરી પાડવી, જેથી ઓપરેશનલ મુદ્દાઓની સમયસર ઓળખ અને ઉકેલ શક્ય બને.

· કામગીરીનું મૂલ્યાંકન (Performance Assessment): ખામીઓ અને સુધારાની તકો ઓળખવા માટે નિર્ધારિત કામગીરી સૂચકો સામે યોજનાઓ, પ્રક્રિયાઓ અને પ્રાદેશિક સત્તામંડળોના મોનિટરિંગ અને બેન્ચમાર્કિંગની સુવિધા આપવી.

· પુરાવા-આધારિત નીતિગત ઇનપુટ્સ (Evidence-Based Policy Inputs): નીતિગત સરળીકરણ, પ્રક્રિયા સુધારણા અને લક્ષિત વેપાર સુવિધા પગલાંઓને સમર્થન આપવા માટે વારંવાર આવતા અવરોધો, પ્રક્રિયાગત જટિલતાઓ અને ઉભરતા વેપાર પેટર્નને ઓળખવા.

આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય પ્રોડક્ટ-વાઇઝ અને માર્કેટ-વાઇઝ વિશ્લેષણ, વેપાર કરારના ઉપયોગનું મૂલ્યાંકન, નિકાસની તકોની ઓળખ અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં ભારતની વેપાર સ્થિતિના મોનિટરિંગને સક્ષમ કરીને ભારતની ટ્રેડ ઇન્ટેલિજન્સ ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવાનો પણ છે.

એનએસટીસીસી (NSTCC) ને ડીજીએફટી (DGFT) સિસ્ટમ્સ અને ટ્રેડ કનેક્ટ ઈ-પ્લેટફોર્મ સહિત વર્તમાન ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો લાભ લેવા માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે, જ્યારે અન્ય વિભાગો અને વેપાર-સંબંધિત એજન્સીઓના વધારાના ડેટાસેટ્સના ક્રમિક એકીકરણ માટેનું માળખું પૂરું પાડે છે.

આગળ જતાં, કમાન્ડ સેન્ટર સંબંધિત મંત્રાલયો, રાજ્યો, એક્સપોર્ટ પ્રોમોશન કાઉન્સિલ અને અન્ય સંસ્થાઓ સહિત સત્તાવાર હિસ્સેદારો માટે તબક્કાવાર પહોંચ સાથે, વધુ વ્યાપક હોલ-ઓફ-ગવર્નમેન્ટ ડિસિઝન-સપોર્ટ મિકેનિઝમ તરીકે વિકસિત થવાનું વિઝન ધરાવે છે. તેની વિશ્લેષણાત્મક ક્ષમતાઓને વધારાના ડેટા એકીકરણ, સ્વચાલિત એલર્ટ્સ અને અદ્યતન એનાલિટિક્સ દ્વારા ક્રમશઃ મજબૂત કરવામાં આવશે.

એનએસટીસીસી (NSTCC) નું લોન્ચિંગ પ્રોએક્ટિવ, પારદર્શક અને પ્રતિભાવશીલ વેપાર શાસન તરફનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે, જે વાણિજ્ય વિભાગ અને ડીજીએફટી (DGFT) ને સામયિક રિપોર્ટિંગથી સતત મોનિટરિંગ, સંકલિત હસ્તક્ષેપ અને પુરાવા-આધારિત નીતિ ઘડતર તરફ આગળ વધવા માટે સક્ષમ બનાવે છે.

આ પહેલ વેપાર સુવિધાઓને મજબૂત કરવા, વહીવટી ક્ષમતામાં સુધારો કરવા અને વૈશ્વિક વેપારમાં ભારતની સ્પર્ધાત્મકતા વધારવા માટે ડિજિટલ ટેકનોલોજી અને ડેટા-ડ્રાઇવન ગવર્નન્સનો લાભ લેવાની ભારત સરકારની કટિબદ્ધતાને બળવત્તર કરે છે.

SM/JY/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2324083) મુલાકાતી સંખ્યા : 7