આયુષ મંત્રાલય દ્વારા યોગનો સમાવેશ કરીને "આયુર્વેદ, સિદ્ધ, યુનાની અને હોમિયોપેથી પદ્ધતિઓ દ્વારા ત્વચારોગોની સારવાર" અંગેની પ્રમાણભૂત સારવાર માર્ગદર્શિકાઓ (STGs) બહાર પાડવામાં આવી છે. સ્વાસ્થ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલય હેઠળના 'ડાયરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ હેલ્થ સર્વિસીસ' (DGHS) ના આયુષ વિભાગ દ્વારા તૈયાર કરાયેલ આ દસ્તાવેજનો ઉદ્દેશ્ય વિવિધ આયુષ પદ્ધતિઓની ક્લિનિકલ સારવારમાં વધુ એકરૂપતા, ગુણવત્તાની ખાતરી અને પુરાવા-આધારિત અભિગમ લાવવાનો છે.

આયુષ મંત્રાલયના કેન્દ્રીય રાજ્ય મંત્રી (સ્વતંત્ર પ્રભારી) અને આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ રાજ્ય મંત્રી શ્રી પ્રતાપરાવ જાધવે રેખાંકિત કર્યું હતું કે આ માર્ગદર્શિકાઓ રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય સંભાળ માળખા સાથે આયુષ પ્રણાલીઓના એકીકરણને વધુ ઊંડું બનાવશે. “આ માર્ગદર્શિકાઓ સામાન્ય ત્વચારોગ સંબંધી પરિસ્થિતિઓ માટે સુરક્ષિત, અસરકારક અને સર્વગ્રાહી સંભાળને સમર્થન આપવા માટે સમકાલીન વૈજ્ઞાનિક પુરાવાઓ સાથે સિસ્ટમ-વિશિષ્ટ ક્લિનિકલ અભિગમોને એકસાથે લાવે છે. પ્રમાણિત અને પુરાવા-માહિતગાર ક્લિનિકલ પ્રેક્ટિસને પ્રોત્સાહિત કરીને, તેઓ દર્દીઓની સંભાળમાં સુધારો કરવામાં અને જાહેર આરોગ્યમાં આયુષ પ્રણાલીઓની ભૂમિકાને મજબૂત કરવામાં યોગદાન આપશે,” મંત્રીએ જણાવ્યું હતું.

આયુષ મંત્રાલયના સચિવ વૈદ્ય રાજેશ કોટેચાએ નોંધ્યું હતું કે આ માર્ગદર્શિકાઓ સમગ્ર આયુષ પ્રણાલીઓમાં પ્રમાણીકરણ અને પુરાવા-આધારિત ક્લિનિકલ પ્રેક્ટિસનું નિર્માણ કરવામાં મદદ કરશે. “ત્વચારોગ સંબંધી વિકારો માટેની માનક સારવાર માર્ગદર્શિકા એ સમગ્ર આયુષ પ્રણાલીઓમાં પ્રમાણીકરણ, ગુણવત્તા અને પુરાવા-આધારિત પ્રેક્ટિસને મજબૂત કરવા તરફનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. નિષ્ણાતોની સલાહ અને સમકાલીન વૈજ્ઞાનિક પુરાવાના મૂલ્યાંકન દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી આ માર્ગદર્શિકાઓ દરેક આયુષ પ્રણાલીના મૂળભૂત સિદ્ધાંતોને જાળવી રાખીને નિવારણ, નિદાન, સારવાર અને ફોલો-અપ માટે વ્યવહારુ ભલામણો પૂરી પાડે છે. તેઓ ક્લિનિકલ પ્રેક્ટિસમાં વધુ એકરૂપતા લાવશે અને દર્દીની સંભાળમાં તર્કસંગત નિર્ણય લેવામાં સમર્થન આપશે,” તેમણે કહ્યું.

ડિરેક્ટર જનરલ ઓફ હેલ્થ સર્વિસીસ ડૉ. લવનીશ જી. કૃષ્ણાએ ત્વચારોગ સંબંધી સંભાળમાં સુધારો કરવા માટે બહુવિધ વિષયોના સંકલિત સહયોગ (multidisciplinary collaboration) ના મૂલ્ય તરફ નિર્દેશ કર્યો હતો. “ત્વચારોગ સંબંધી વિકારો પરની માનક સારવાર માર્ગદર્શિકા એ સમગ્ર આયુષ પ્રણાલીઓમાં ગુણવત્તાની ખાતરી, એકરૂપતા અને પુરાવા-આધારિત આરોગ્ય સંભાળ વિતરણને પ્રોત્સાહન આપવા તરફનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. બહુવિધ વિષયોના સંકલિત સહયોગને પ્રોત્સાહિત કરીને, આ માર્ગદર્શિકાઓ આયુષ પ્રેક્ટિશનરોને સુરક્ષિત, અસરકારક અને દર્દી-કેન્દ્રિત સંભાળ પૂરી પાડવામાં મદદ કરશે,” તેમણે કહ્યું.

11મા આયુર્વેદ દિવસના અવસરે આ માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવામાં આવી હતી. તેઓ આયુષ પ્રણાલીઓ દ્વારા ત્વચાના વિકારોના સંચાલન માટે એક પ્રમાણિત અભિગમ તરફ નોંધપાત્ર પગલું દર્શાવે છે. દરેક સિસ્ટમ માટે, તેઓ સામાન્ય ત્વચારોગ સંબંધી પરિસ્થિતિઓ જેવી કે સોરાયસિસ, ડર્મેટાઇટિસ, વિટિલિગો (સફેદ ડાઘ), અર્ટિકેરિયા અને ડર્મેટોફાઇટોસિસ માટે નિવારણ, નિદાન, સારવાર, ફોલો-અપ અને પુનર્વસન અંગે ચોક્કસ ભલામણો નક્કી કરે છે.

આંતરશાખાકીય વિકાસ

માર્ગદર્શિકા બનાવવાની તૈયારી એ એક વ્યાપક, આંતરશાખાકીય પ્રયાસ હતો. તેણે આયુષ રિસર્ચ કાઉન્સિલની તકનીકી વિશિષ્ટતા, આયુર્વેદ, યુનાની, સિદ્ધ અને હોમિયોપેથીના વરિષ્ઠ શૈક્ષણિક નિષ્ણાતો, યોગ નિષ્ણાતો અને આધુનિક દવાની વિદ્યાના નિષ્ણાતોના અનુભવનો લાભ લીધો. આ પ્રક્રિયામાં નિષ્ણાતોની સલાહ, શાસ્ત્રીય ગ્રંથોની સમીક્ષા, વર્તમાન વૈજ્ઞાનિક પુરાવાઓનું મૂલ્યાંકન અને સર્વસંમતિ-આધારિત વિચાર-વિમર્શનો સમાવેશ થાય છે, જે તમામ દરેક આયુષ પ્રણાલીના મુખ્ય સિદ્ધાંતોને જાળવી રાખીને કરવામાં આવ્યા છે.

વાસ્તવિક પરિસ્થિતિઓમાં માન્યતા

આ કવાયતની એક વિશિષ્ટ વિશેષતા પ્રોટોકોલ્સની ક્ષેત્ર-સ્તરની માન્યતા હતી, જે તેઓ વાસ્તવિક ક્લિનિકલ સેટિંગ્સમાં કેટલી સારી રીતે કાર્ય કરે છે તે તપાસવા માટે હાથ ધરવામાં આવી હતી. આયુષ વર્ટિકલે પ્રાથમિક અને દ્વિતીયક આરોગ્ય સંભાળમાં કામ કરતા તબીબી અધિકારીઓ સાથે પ્રોટોકોલનું પરીક્ષણ કરવા માટે દિલ્હીની એનસીટી સરકારના આયુષ નિયામકાલય સાથે ભાગીદારી કરી. આ અધિકારીઓએ માર્ગદર્શિકાની ઓપરેશનલ ઉપયોગિતા પર જે પ્રતિસાદ આપ્યો તે અંતિમ દસ્તાવેજોમાં મૂકવામાં આવ્યો હતો, જેનાથી તેમની ક્લિનિકલ સુસંગતતા અને વ્યવહારિક મૂલ્યમાં સુધારો થયો.

અપેક્ષિત લાભો

માર્ગદર્શિકાઓ તર્કસંગત ક્લિનિકલ નિર્ણયો લેવા, ક્ષમતા નિર્માણ, શિક્ષણ અને આગળના સંશોધનમાં મદદ કરે તેવી અપેક્ષા છે. તેઓ આયુષ પ્રેક્ટિશનરો, ચિકિત્સકો, શિક્ષણવિદો, સંશોધકો અને નીતિ નિર્માતાઓ માટે મૂલ્યવાન સંદર્ભ દસ્તાવેજો તરીકે પણ સેવા આપશે. આ પહેલ વધુમાં પ્રમાણીકરણ, ગુણવત્તાની ખાતરી અને આરોગ્ય સંભાળ વિતરણમાં આયુષ પ્રણાલીઓના પુરાવા-આધારિત એકીકરણ પર સરકારના સતત ભારને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

વિષયવાર પ્રમાણભૂત સારવાર માર્ગદર્શિકાઓ

આયુર્વેદ – ત્વચારોગ સંબંધી વિકારોના સંચાલન પર માનક સારવાર માર્ગદર્શિકા [માર્ગદર્શિકા લિંક]: https://www.ayush.gov.in/assets/pdf/whatsnew/STG_Dermatological_Disorders_Ayurveda.pdf

સિદ્ધ – ત્વચારોગ સંબંધી વિકારોના સંચાલન પર માનક સારવાર માર્ગદર્શિકા [માર્ગદર્શિકા લિંક]: https://www.ayush.gov.in/assets/pdf/whatsnew/STG_Dermatological_Disorders_Siddha.pdf

યુનાની – ત્વચારોગ સંબંધી વિકારોના સંચાલન પર માનક સારવાર માર્ગદર્શિકા [માર્ગદર્શિકા લિંક]: https://www.ayush.gov.in/assets/pdf/whatsnew/STG_Dermatological_Disorders_Unani.pdf

હોમિયોપેથી – ત્વચારોગ સંબંધી વિકારોના સંચાલન પર માનક સારવાર માર્ગદર્શિકા [માર્ગદર્શિકા લિંક]: https://www.ayush.gov.in/assets/pdf/whatsnew/STG_Dermatological_Disorders_Homoeopathy.pdf

SM/BS/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2322823) મુલાકાતી સંખ્યા : 19