કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી શ્રી પીયૂષ ગોયલે ભારત અને યુનાઇટેડ કિંગડમના વ્યવસાયોને ભારત-UK કોમ્પ્રીહેન્સિવ ઇકોનોમિક એન્ડ ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (CETA) દ્વારા સર્જાયેલી તકોને વિસ્તૃત વેપાર, રોકાણ, ભાગીદારી અને રોજગારી સર્જનમાં રૂપાંતરિત કરવા આહ્વાન કર્યું છે. ભારત-UK જોઇન્ટ ઇકોનોમિક એન્ડ ટ્રેડ કમિટી (JETCO) ના 16th સત્ર હેઠળ JETCO બિઝનેસ પ્લેનરીને સંબોધતા તેમણે કહ્યું કે બંને દેશોએ 2030 સુધીમાં દ્વિપક્ષીય વેપાર બમણો કરવાનું લક્ષ્ય રાખવું જોઈએ અને ભારત-UK વિઝન 2035 ને વધુ આર્થિક મહાત્વાકાંક્ષા અને સહયોગ માટેનું એક માળખું બનાવવું જોઈએ.

શ્રી ગોયલે જણાવ્યું હતું કે CETA બંને દેશો વચ્ચેની આર્થિક ભાગીદારીમાં એક મોટો સીમાચિહ્નરૂપ છે, જે મોટાભાગની ભારતીય નિકાસ માટે યુનાઇટેડ કિંગડમ માર્કેટમાં ઝીરો-ડ્યુટી એક્સેસ પ્રદાન કરે છે જ્યારે વિવિધ ક્ષેત્રોમાં UK ના નિકાસકારો માટે નોંધપાત્ર તકો ખોલે છે. આ કરારે સેવા ક્ષેત્રે પણ નવી તકો ખોલી છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે સોશિયલ સિક્યુરિટી ડબલ કન્ટ્રીબ્યુશન કન્વેન્શન સ્પર્ધાત્મક કિંમતો પર સેવાઓની સપ્લાય અને સુધારેલી નફાકારકતા દ્વારા બંને અર્થતંત્રોને વધુ લાભ આપી શકે છે.

કરારને મૂર્ત વ્યવસાયિક પરિણામોમાં રૂપાંતરિત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકતા મંત્રીએ કહ્યું, “આ કરાર એ દ્વાર  ખોલે છે જેમાંથી વ્યવસાયોએ ચાલીને જવું પડશે.” તેમણે વ્યવસાયોને CETA હેઠળ ઉપલબ્ધ તકોનો મહત્તમ ઉપયોગ કરવા માટે આહ્વાન કર્યું અને કહ્યું કે 2030 એ માત્ર દાયકાનો અંત ન હોવો જોઈએ પરંતુ બંને દેશો વચ્ચે વધુ મોટી મહાત્વાકાંક્ષાની શરૂઆત હોવી જોઈએ. 2030 ના અંત સુધી બાકી રહેલા લગભગ 1,500 દિવસોનો ઉલ્લેખ કરતા, તેમણે વ્યવસાયોને દ્વિપક્ષીય વેપાર બમણો કરવાના સહિયારા વિઝનને પ્રાપ્ત કરવા તરફ કામ કરવાનો આગ્રહ કર્યો.

પોતાનું સંબોધન ચાલુ રાખતા શ્રી ગોયલે કહ્યું કે ભારત અને UK પૂરક અર્થતંત્રો છે જેમાં હાલના વેપારને વિસ્તારવાની, નવી નિકાસ તકો વિકસાવવાની અને વિનિમય થતી ઉત્પાદનોની શ્રેણીમાં વૈવિધ્ય લાવવાની નોંધપાત્ર ક્ષમતા છે. ભારત સ્કેલ, વધી રહેલા ઉત્પાદન આધાર, વર્લ્ડ-ક્લાસ ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને વિશ્વમાં ગમે ત્યાં ઉપલબ્ધ સૌથી યુવા પ્રતિભા પૂલ લાવે છે, જ્યારે UK સંશોધન, ડિઝાઇન, અદ્યતન ટેકનોલોજી અને વિશ્વના અગ્રણી નાણાકીય કેન્દ્રોમાંથી એકમાં શક્તિ લાવે છે.

હાલની વેપાર પૂરકતાઓ પર પ્રકાશ પાડતા, મંત્રીએ નોંધ્યું કે ભારત સ્માર્ટફોન, ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રોડક્ટ્સ, જ્વેલરી, ટેક્સટાઇલ્સ, લેધર ગુડ્સ, ચોખા અને ચોક્કસ કૃષિ ઉત્પાદનો, આયર્ન અને નોન-એલોય સ્ટીલ, મશીનરી ભાગો અને ઓટો ઘટકોનો મોટો નિકાસકાર હતો. UK બાજુથી, તેમણે પેટ્રોલીયમ વેલ્યુ ચેઇનમાં પ્રોડક્ટ્સની સપ્લાય, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇલેક્ટ્રિકલ ઇક્વિપમેન્ટમાં ટેકનોલોજી પ્રોડક્ટ્સ, મેડિકામેન્ટ્સ, મોટર કાર અને સ્કોચ વ્હિસ્કીની સંભાવનાઓ ઓળખી બતાવી. તેમણે કહ્યું કે વ્યાપક CETA એ વેપારને વિસ્તારવા, નવા નિકાસકારોને પ્રોત્સાહિત કરવા અને નવી પ્રોડક્ટ લાઇન્સ રજૂ કરવા માટે અસંખ્ય તકો ખોલી છે.

મંત્રીએ બંને દિશામાં રોકાણો માટેની નોંધપાત્ર સંભાવનાઓ પર પણ પ્રકાશ પાડ્યો. તેમણે નોંધ્યું કે કેટલીક ભારતીય કંપનીઓએ UK ના કોર સેક્ટરમાં નોંધપાત્ર રોકાણ કર્યું છે, જ્યારે UK ની અગ્રણી કંપનીઓએ ભારતમાં રોકાણ કર્યું છે. તેમણે કહ્યું કે વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલય વર્તમાન માળખાંનો વિસ્તાર કરવા, વિવિધ ક્ષેત્રોમાં પરસ્પર માન્યતા વધારવા અને બંને અર્થતંત્રોને વધુ ઝડપથી આગળ વધવામાં ટેકો આપવા માટે સહયોગ કરવા તૈયાર રહેશે.

ભારત-UK સહયોગ માટે પાંચ પ્રાથમિકતા વાળા ક્ષેત્રો નક્કી કરતા શ્રી ગોયલે કહ્યું કે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ક્લીન એનર્જી બંને દેશોમાં ટકાઉ વૃદ્ધિને ટેકો આપવા માટે પ્રોજેક્ટ ડેવલપમેન્ટ, રિન્યૂએબલ એનર્જી, ટ્રાન્સમિશન લાઇન્સ અને યુટિલિટી ફાઇનાન્સિંગમાં તકો પૂરી પાડે છે.

બીજું ક્ષેત્ર અદ્યતન ઉત્પાદન અને સ્થિતિસ્થાપક સપ્લાય ચેઇન હતું, ખાસ કરીને ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, બેટરી, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને પ્રિસિઝન એન્જિનિયરિંગમાં. તેમણે કહ્યું કે સહયોગથી સ્પર્ધાત્મક ઉત્પાદન ઇકોસિસ્ટમ્સ બનાવવામાં, સપ્લાય-ચેઇન સ્થિતિસ્થાપકતાને મજબૂત કરવામાં અને બે વિશ્વસનીય ભાગીદારો વચ્ચે વિશ્વાસ વધારવામાં મદદ મળવી જોઈએ.

ત્રીજી પ્રાથમિકતા ટેકનોલોજી અને ઇનોવેશન હતી. તેમણે સંશોધન અને વિકાસ સહયોગ વધારવાની સાથે શૈક્ષણિક અને સંશોધન સંસ્થાઓ, ટેકનોલોજી કંપનીઓ અને સ્ટાર્ટ-અપ્સ વચ્ચે વધુ મજબૂત સંબંધો માટે આહ્વાન કર્યું. તેમણે સેમિકન્ડક્ટર્સ, ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ અને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સમાં સહયોગની તકો પર પ્રકાશ પાડ્યો.

ચોથું ક્ષેત્ર ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસિસ હતું, જ્યાં તેમણે સિટી ઓફ લંડન અને ગુજરાતના ગાંધીનગરમાં આવેલ GIFT સિટી વચ્ચે વધુ સહયોગ માટે આહ્વાન કર્યું. તેમણે ફિનટેક, ઇન્સ્યુરન્સ, ક્રોસ-બોર્ડર પેમેન્ટ્સ, ટ્રાન્ઝિશન ફાઇનાન્સ અને ટ્રેડ ફાઇનાન્સને સહયોગ માટેના ક્ષેત્રો તરીકે ઓળખાવ્યા, અને ઉમેર્યું કે આ બંને નાણાકીય કેન્દ્રોએ વધુ પ્રગતિ અને સમૃદ્ધિ તરફનો એક જોડાયેલ માર્ગ બનવા તરફ કામ કરવું જોઈએ.

પાંચમું ક્ષેત્ર હેલ્થકેર અને કન્ઝ્યુમર સેક્ટર્સ હતું. શ્રી ગોયલે ભારતીય બાજુએ જેનેરિક ફાર્માસ્યુટિકલ્સ અને UK બાજુએ બ્રાન્ડેડ અને ઇનોવેટિવ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રોડક્ટ્સ તેમજ ડાયગ્નોસ્ટિક્સ, ફૂડ પ્રોસેસિંગ અને કન્ઝ્યુમર ગુડ્ઝમાં તકો પર પ્રકાશ પાડ્યો. તેમણે કહ્યું કે ભારતની એફોર્ડેબિલિટી અને બ્રિટનની શોધ ક્ષમતા શક્તિઓ મળીને ફોર્સ મલ્ટિપ્લાયર બની શકે છે. તેમણે ઉમેર્યું કે વ્યવસાયિક સંભાવનાઓ વિસ્તારવામાં તમામ પાંચ ક્ષેત્રોમાં કૌશલ્યો અને તાલીમ મહત્વપૂર્ણ રહેશે, કારણ કે મૂડી સરહદો પાર ઝડપથી આગળ વધી શકે છે પરંતુ ક્ષમતાઓ વિકસાવવામાં સમય લાગે છે. તેમણે બંને દેશો વચ્ચે વેપાર વિસ્તારવા માટે પરસ્પર સમજણ અને કેપેસિટી-બિલ્ડિંગમાં રોકાણ કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો.

વ્યવસાયોને CETA થી લાભ મેળવવામાં મદદ કરવા માટે વ્યાવહારિક સપોર્ટનું આહ્વાન કરતા, શ્રી ગોયલે ટેરિફ શિડ્યુલ્સ, રૂલ્સ ઓફ ઓરિજિન અને દસ્તાવેજીકરણ આવશ્યકતાઓને સ્પષ્ટ સૂચનાઓ દ્વારા સુલભ બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. તેમણે પ્લેન લેંગ્વેજ અને ભારતીય સંદર્ભમાં પ્રાદેશિક ભાષાઓમાં સહાયક સામગ્રી માટે આહ્વાન કર્યું, જેથી વિવિધ કદના અને વિવિધ પ્રદેશોના વ્યવસાયો આ કરારને અસરકારક રીતે નેવિગેટ કરી શકે. દક્ષિણ ભારતમાં તિરુપુરના એક યુનિટ અને મિડલેન્ડ્સની એક એન્જિનિયરિંગ ફર્મનો સંદર્ભ આપતાં તેમણે કહ્યું કે જ્યા સંબંધિત હોય ત્યાં તમિલ સહિતની સુલભ માર્ગદર્શિકા વ્યવસાયોને આ કરારનો ઉપયોગ કરવામાં મદદ કરશે.

મંત્રીએ કહ્યું કે સફળતાનું એક માપદંડ નવી પ્રોડક્ટ્સ સાથે UK માર્કેટમાં પ્રવેશતા નવા નિકાસકારોની સંખ્યા હશે. તેમણે ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટના અમલીકરણ માટે બંને દેશોની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવવા માટે નિયમિત સેક્ટોરલ રાઉન્ડ ટેબલ્સ, સેક્ટોરલ ડેલીગેશન્સ અને મોટા પાયે પ્રદર્શનોમાં ભાગીદારી (ભાગીદાર દેશો તરીકે સહિત) દ્વારા બંને પક્ષોના વ્યવસાયો વચ્ચે વધુ જોડાણ માટે આહ્વાન કર્યું.

પોતાના સંબોધનના સમાપનમાં, શ્રી ગોયલે એ સિદ્ધાંત દ્વારા માર્ગદર્શિત થઈને ભારત-UK વિઝન 2035 ના વચનને જમીન પરની પ્રગતિમાં રૂપાંતરિત કરવા આહ્વાન કર્યું કે જ્યારે રાષ્ટ્રો એકસાથે વધે છે, ત્યારે તેમના લોકો એકસાથે સમૃદ્ધ થાય છે.

સત્રને સંબોધતા યુનાઇટેડ કિંગડમના બિઝનેસ, ઇનોવેશન, સાયન્સ અને ટ્રેડ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ, રાઇટ ઓનરેબલ જોનાથન રેનોલ્ડ્સ MP એ જણાવ્યું હતું કે ભારત-UK કોમ્પ્રીહેન્સિવ ઇકોનોમિક એન્ડ ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (CETA) નું સમાપન એ બંને પક્ષોની સરકારો અને વ્યવસાયો વચ્ચે સતત અને વ્યાવહારિક સંવાદની શરૂઆત દર્શાવે છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે બિઝનેસ સંવાદ પહેલા સરકાર-થી-સરકાર JETCO બેઠક પૂર્ણ થઈ હતી, જેમાં કમિટીઓ અને વર્કિંગ ગ્રુપ્સનો પ્રારંભ થયો હતો અને બિઝનેસ ફીડબેકને સંબોધવા, અમલીકરણના મુદ્દાઓ ઉકેલવા અને ડિલિવરી સુધારવા માટે ઉપયોગિતાની સંયુક્ત સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. CETA લગભગ 100 દિવસથી અમલમાં હોવા સાથે, તેમણે કહ્યું કે બંને દેશોમાં વ્યવસાયો આ કરારનો ઉપયોગ કરવાનું શરૂ કરી રહ્યા છે અને અદ્યતન ઉત્પાદન, સ્વચ્છ ઊર્જા, લાઇફ સાયન્સિસ, ટેકનોલોજી, સેવાઓ અને ક્રિએટિવ ઇન્ડસ્ટ્રીઝમાં નવી તકો શોધી રહ્યા છે તેના પ્રોત્સાહક સંકેતો છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે કરારની સફળતા નિકાસ, રોકાણ અને ભાગીદારી વિસ્તારવા માટે તેનો ઉપયોગ કરતા વ્યવસાયો પર નિર્ભર રહેશે.

મિ. રેનોલ્ડ્સે વ્યવસાયોને, ખાસ કરીને MSME અને પ્રથમ વખત નિકાસ કરનારાઓને ટેરિફ ઘટાડા, રૂલ્સ ઓફ ઓરિજિન, કસ્ટમ્સ પ્રક્રિયાઓ, નિયમનકારી આવશ્યકતાઓ અને પ્રાપ્તિ (પ્રોક્યોરમેન્ટ) ની તકો સમજવામાં મદદ કરવા માટે વ્યાવહારિક સપોર્ટની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે અમલીકરણના પડકારો અને એવા ક્ષેત્રો કે જ્યાં વધુ સરકારી પગલાં વેપાર અને રોકાણને સરળ બનાવી શકે છે તેને ઓળખવા માટે વ્યવસાયો તરફથી ફ્રેન્ક અને રચનાત્મક ફીડબેકના મહત્વ પર ભાર મૂક્યો. તેમણે કહ્યું કે CETA ની યુટિલાઇઝેશન રિવ્યુ, કમિટીઓ અને વર્કિંગ ગ્રુપ્સ દ્વારા બિઝનેસ ફીડબેક લેવામાં આવશે, અને ઉમેર્યું કે આ કરાર ભારત-UK વેપાર સંબંધોના વધુ વિસ્તરણ માટેનું એક પ્રારંભિક બિંદુ હતો. તેમણે વેપાર અને સહયોગ પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાને મૂર્ત પરિણામોમાં રૂપાંતરિત કરવા આહ્વાન કર્યું, જેમાં કોન્ટ્રાક્ટ્સ, રોકાણો, ટેકનોલોજીનું વ્યાપારીકરણ અને બંને દેશોમાં રોજગારી સર્જનનો સમાવેશ થાય છે, અને અમલીકરણના કેન્દ્રમાં વ્યવસાયોને રાખવાના મહત્વની પુનઃપુષ્ટિ કરી.

કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ રાજ્ય મંત્રી શ્રી જિતિન પ્રસાદે પોતાના સંબોધનમાં જણાવ્યું હતું કે બિઝનેસ મિશન્સ અને ઔદ્યોગિક એસોસિએશન્સ વચ્ચેના આદાનપ્રદાન દ્વારા ભારત અને UK ના વ્યવસાયિક સમુદાયો વચ્ચે સતત જોડાણ કંપનીઓને સંભવિત ભાગીદારોની ઓળખ કરવામાં, તકો શોધવામાં અને વિવિધ પ્રદેશો તથા વિવિધ કદના સાહસો વચ્ચે વ્યાપારી સંબંધો મજબૂત કરવામાં મદદ કરશે. તેમણે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, સેમિકન્ડક્ટર્સ અને ડેટા સેન્ટર્સમાં ટેકનોલોજિકલ સહયોગને ભારત-UK આર્થિક સંબંધોના આગામી ફ્રન્ટિયર તરીકે રેખાંકિત કર્યું. તેમણે નોંધ્યું કે સંશોધન અને વિકાસમાં UK ની શક્તિઓ, ભારતના એન્જિનિયરિંગ ટેલેન્ટ, ડિજિટલ માર્કેટ અને મોટા પાયે ટેકનોલોજી તૈનાત કરવાની ક્ષમતા સાથે મળીને સહયોગ માટેની તકો પૂરી પાડે છે. 2024 માં સંમત થયેલી ટેકનોલોજી સિક્યુરિટી ઇનિશિયેટિવનો સંદર્ભ આપતાં તેમણે કહ્યું કે બંને દેશો વૈશ્વિક બજારો માટે વિશ્વસનીય અને પોષાય તેવી ટેકનોલોજી વિકસાવવા તરફ કામ કરી શકે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સતત સરકાર-ઉદ્યોગ જોડાણથી વ્યવસાયિક વિશ્વાસ મજબૂત થશે અને થયેલી ભાગીદારીઓ, શરૂ થયેલી ફેક્ટરીઓ અને સર્જાયેલી નોકરીઓ દ્વારા આગામી JETCO ખાતે પ્રગતિ માપવા આહ્વાન કર્યું.

UK ઇન્ડિયા બિઝનેસ કાઉન્સિલ (UKIBC), જે ગ્રેટ નોર્થ ડેલિગેશનની વ્યૂહાત્મક અને જ્ઞાન ભાગીદાર છે, તે ભારતમાં પોતાની જાતનું પ્રથમ માયૌરલ મિશન સમર્થિત કરી રહી છે જે ઉત્તર ઇંગ્લેન્ડના પાંચ કમ્બાઇન્ડ ઓથોરિટીઝના નેતાઓને એકસાથે લાવે છે.

UKIBC એ પ્રતિનિધિમંડળને ભારત અંગે વ્યાવહારિક અને બજાર આંતરદ્રષ્ટિ પ્રદાન કરી છે, પ્રાથમિકતા વાળા ક્ષેત્રોમાં દ્વિપક્ષીય તકોની ઓળખ કરી છે, અને ભારતીય ઉદ્યોગ અને સરકાર સાથે જોડાણની સુવિધા આપી છે. આ મિશન નોર્ધન પ્રદેશો સાથેના UKIBC ના વ્યાપક કાર્યનો એક ભાગ છે, જેમાં ભારતમાં દરેક પ્રદેશના સૌથી મજબૂત પ્રપોઝિશનને ઓળખવું, માર્કેટ સ્ટ્રેટેજીસ અને એન્ગેજમેન્ટ પ્લાન્સ વિકસાવવા અને ભારતીય વ્યવસાયો અને સંસ્થાઓ સાથે લાંબા ગાળાની ભાગીદારી બનાવવાનો સમાવેશ થાય છે. આ પ્રયાસોનો ઉદ્દેશ્ય ઇરાદાઓને જમીન પરના વ્યાવહારિક કાર્યક્રમોમાં રૂપાંતરિત કરવાનો છે.

SM/DK/JD

(રીલીઝ આઈડી: 2322455) મુલાકાતી સંખ્યા : 17