ভাৰত চৰকাৰৰ ইলেক্ট্ৰনিকছ আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয়ৰ (এম ই আই টি ৱাই) ডিজিটেল ইণ্ডিয়া কৰ্পোৰেচনৰ (ডি আই চি) অধীনত ডিজিটেল ইণ্ডিয়া ভাষিনী বিভাগে (ডি আই বি ডি) কাঠমাণ্ডু বিশ্ববিদ্যালয়ত বিশ্ববিদ্যালয়খনৰ চেন্টাৰ ফৰ ডিজিটেল পাব্লিক ইনফ্ৰাষ্ট্ৰাকচাৰ এণ্ড আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেঞ্চ (ডি পি আই-এ আই) দলৰ সৈতে এক মত বিনিময় কাৰ্যসূচীৰ আয়োজন কৰে। ইয়াৰ পাছত উপাচাৰ্যৰ সৈতে এখন বৈঠক অনুষ্ঠিত হয়। নেপালৰ বাবে ভাষা প্ৰযুক্তি শক্তিশালী কৰাৰ অংশীদাৰী আগ্ৰহৰ সৈতে কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা ভাষা বিষয়ত যুটীয়া সহযোগিতাৰ সুযোগ অন্বেষণ সন্দৰ্ভত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হয়।

আলোচনাত কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাত কম প্ৰতিনিধিত্ব থকা ভাষাসমূহৰ বাবে নতুন আৰ্হি সৃষ্টি কৰাৰ লগতে প্ৰচলিত ভাষাৰ আৰ্হিসমূহ শক্তিশালী কৰাৰ সুযোগ সন্দৰ্ভত আলোকপাত কৰে। নেপালৰ ভাষিক বৈচিত্ৰ্যক ডিজিটেল আৰু কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা পৰিৱেশতন্ত্ৰলৈ লৈ যোৱাৰ গুৰুত্ব স্বীকাৰ কৰি প্ৰচলিত লিপি আৰু ৰঞ্জন লিপিকে ধৰি পৰম্পৰাগত লিপিৰ লগতে নেপালী, নেৱাৰী, তামাং আৰু গুৰুঙৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হয়।

আলোচনাত এটা মূল অংশ ভাষা তথ্য প্ৰত্যাহ্বানৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীভূত আছিল। উচ্চ মানসম্পন্ন, প্ৰতিনিধিত্বমূলক তথ্যভাণ্ডাৰ নিৰ্মাণৰ বাবে ভাষা, বক্তা আৰু লিপিৰ মাজত ধাৰাবাহিক সংগ্ৰহ আৰু সংশোধনৰ প্ৰয়োজন। আলোচনাত অনুবাদ কৰাৰ সামৰ্থ উন্নত কৰা আৰু ভাষাৰ আৰ্হি প্ৰশিক্ষণ, সংশোধন আৰু পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰাৰ বাবে কম্পিউটাৰৰ প্ৰয়োজনীয়তাসমূহৰ ওপৰতো গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হয়।

মত বিনিময়ৰ সময়ত বাস্তৱ-জগতৰ নিয়োগৰ দিশত কণ্ঠস্বৰ প্ৰথম সমাধানৰ সম্ভাৱনাকে ধৰি আৰ্হি বিকাশৰ উৰ্ধতো আলোচনা কৰা হয়। স্থানীয় ভাষাত অৰ্থপূৰ্ণ ডিজিটেল অভিজ্ঞতা সৃষ্টি কৰিব পৰা এপ্লিকেচনৰ সৈতে ভাষাৰ তথ্য, আৰ্হি আৰু প্ৰযুক্তিক সংযোগ কৰাৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিয়া হয়।

এখন শৈক্ষিক আৰু গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান হিচাপে কাঠমাণ্ডু বিশ্ববিদ্যালয়ে ইয়াৰ ডিপিআই-এআই কেন্দ্ৰৰ জৰিয়তে গৱেষণা, উদ্ভাৱন আৰু ডিজিটেল ৰাজহুৱা আন্তঃগাঁথনিৰ ক্ষেত্ৰত মূল্যৱান সামৰ্থ্য বৃদ্ধি কৰে। এই মত বিনিময় কাৰ্যসূচীয়ে দৃষ্টিভংগীৰ আদান-প্ৰদান আৰু প্ৰযুক্তি, গৱেষণা তথা স্থানীয় ভাষাৰ দক্ষতাই নেপালৰ বাবে ভাষা এ আই-ৰ অগ্ৰগতিৰ বাবে একত্ৰিত হ’ব পৰা ক্ষেত্ৰসমূহৰ অন্বেষণৰ বাবে এখন মঞ্চ প্ৰদান কৰিছে।

ডিজিটেল ইণ্ডিয়া ভাষিনী বিভাগ (ডিআইবিডি) সম্পৰ্কে

বিষয়ে ইলেক্ট্ৰনিকছ আৰু তথ্য প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয়ৰ (এমইআইটিৱাই) ডিজিটেল ইণ্ডিয়া কৰ্পোৰেচন (ডিআইচি) ৰ অধীনত থকা ডিজিটেল ইণ্ডিয়া ভাষিনী বিভাগ (ডিআইবিডি) হৈছে কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা চালিত বহুভাষিক ডিজিটেল অন্তৰ্ভুক্তিৰ বাবে ভাৰতৰ এখন ৰাষ্ট্ৰীয় মঞ্চ। ভাষিনীয়ে ৮০০ ৰো অধিক চৰকাৰী ৱেবছাইটক সামৰ্থ প্ৰদান কৰাৰ লগতে দৈনিক ৯ বিলিয়নৰো অধিক সঞ্চিত এ আই অনুমান সক্ষম কৰিছে, ২৪ মিলিয়নৰো অধিক এ আই অনুমান কাৰ্যকৰী কৰিছে আৰু ৩৬টা ভাৰতীয় পাঠ্য ভাষা, ২৩ টা ভাৰতীয় কণ্ঠ ভাষা আৰু ৩৫টা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ভাষাক সমৰ্থন কৰিছে, যাৰ ফলত ভাষা এ আই-ৰ জৰিয়তে ডিজিটেল ৰাজহুৱা আন্তঃগাঁথনি অধিক সূচল হৈ পৰিছে।

কাঠমাণ্ডু বিশ্ববিদ্যালয় (কে ইউ) সম্পৰ্কে

কাঠমাণ্ডু বিশ্ববিদ্যালয় (কে ইউ) হৈছে ১৯৯১ চনত সংসদৰ এখন আইনৰ দ্বাৰা স্থাপিত স্বায়ত্তশাসিত, অলাভজনক, স্ব-পুঁজি যোগান ধৰা এটি ৰাজহুৱা প্ৰতিষ্ঠান। শাস্ত্ৰীয় আৰু পেছাদাৰী শাখাৰ শৈক্ষিক উৎকৰ্ষতাৰ প্ৰতি সমৰ্পিত এই বিশ্ববিদ্যালয়ে গৱেষণা, প্ৰযুক্তিগত সাক্ষৰতা, নেতৃত্ব আৰু সম্প্ৰদায়ৰ অংশগ্ৰহণত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। মানৱজাতিৰ সেৱাৰ প্ৰতি জ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি অনাৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াৰ দৃষ্টিভংগীৰ লগতে "শিবিৰৰ পৰা সম্প্ৰদায়লৈ" জ্ঞান আৰু দক্ষতা লৈ যোৱাৰ ইয়াৰ নীতিয়ে শৈক্ষিক দক্ষতাক অৰ্থপূৰ্ণ সামাজিক প্ৰভাৱলৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতিক প্ৰতিফলিত কৰে।

****

Vinod Kumar / Kanishk Sharma/NB