ভাৰত চৰকাৰৰ মীন, পশুপালন আৰু দুগ্ধ মন্ত্ৰালয়ৰ (MoFAH&D) মীন বিভাগে ২৫ আগষ্টত ছেচেল্স গণৰাজ্যৰ বিশিষ্ট প্ৰতিনিধি দলৰ সৈতে এখনি উচ্চ-পৰ্য্যায়ৰ দ্বিপাক্ষিক বৈঠক অনুষ্ঠিত কৰে। ছেচেল্সৰ প্ৰতিনিধি দলটোৰ নেতৃত্বত আছিল মীন, কৃষি আৰু সুনীল অৰ্থনীতি দপ্তৰৰ মন্ত্ৰী শ্ৰী ৱালেছ কচগ্ৰ’। একেদৰে ভাৰতীয় প্ৰতিনিধি দলটোৰ নেতৃত্বত আছিল মীন বিভাগৰ সচিব ডঃ অভিলাষ লিখী। বৈঠকত দুয়োখন ৰাষ্ট্ৰৰ জ্যেষ্ঠ বিষয়া আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক প্ৰতিনিধিসকল একত্ৰিত হৈ বৰ্তমানৰ কাঠামোসমূহৰ সম্পৰ্কে পৰ্য্যালোচনা, পাৰস্পৰিক আগ্ৰহৰ নতুন পথসমূহ অন্বেষণ আৰু সামুদ্ৰিক সম্পদৰ বহনক্ষম ব্যৱহাৰৰ বাবে এক শক্তিশালী সহযোগিতামূলক পথৰ ৰূপৰেখা অংকন কৰে।

ছেচেল্সৰ প্ৰতিনিধি দলটোক আদৰণি জনাই ভাৰতীয় নেতৃত্বই দুয়োখন ৰাষ্ট্ৰৰ মাজত গভীৰভাৱে বদ্ধমূল সামুদ্ৰিক অংশীদাৰিত্বৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰি মীন, একুৱাকালচাৰ, উন্নত বৈজ্ঞানিক গৱেষণা আৰু সামৰ্থ্য বিকাশৰ ক্ষেত্ৰত কাৰিকৰী সহযোগিতা সম্প্ৰসাৰণৰ বাবে ভাৰতৰ অটল অংগীকাৰৰ কথা পুনৰবাৰ উল্লেখ কৰে। দুয়োপক্ষই উল্লেখ কৰে যে সমগ্ৰ ভাৰত মহাসাগৰ অঞ্চলত আৰ্থ-সামাজিক সুস্থিৰতা, খাদ্য আৰু পুষ্টি সুৰক্ষাৰ অগ্ৰগতি সাধনৰ বাবে তেওঁলোকৰ ঘনিষ্ঠ সংহতি অতিশয় প্ৰয়োজনীয় হৈয়ে আছে।

আলোচনাৰ সময়ছোৱাত দুয়োটা প্ৰতিনিধি দলে মীন খণ্ড আৰু বিস্তৃত সুনীল অৰ্থনীতিক অৰ্থনৈতিক বিকাশ, গ্ৰাম্য নিয়োগ সৃষ্টি আৰু বহনক্ষম উন্নয়নক ত্বৰান্বিতকৰণৰ ক্ষেত্ৰত গুৰুত্বপূৰ্ণ স্তম্ভ হিচাপে স্বীকৃতি প্ৰদান কৰে। ভাৰতৰ উল্লেখযোগ্য সাফল্যৰাজিৰ ওপৰত আলোকপাত কৰি ভাৰতীয় প্ৰতিনিধি দলটোৱে কয় যে ৰাষ্ট্ৰীয় মৎস্য উৎপাদন অভূতপূৰ্ব ১৯.৭ নিযুত টনত উপনীত হৈছে। সামুদ্ৰিক খাদ্যৰ ৰপ্তানি মূল্য ৮.৪৬ বিলিয়ন মাৰ্কিন ডলাৰ। ভাৰতে বহনক্ষম মীন ব্যৱস্থাপনা, দায়বদ্ধ চপোৱা পদ্ধতি আৰু প্ৰযুক্তি-চালিত আন্তঃগাঁথনি উন্নয়নৰ ক্ষেত্ৰত অব্যাহত পদক্ষেপসমূহৰ বিষয়েও বিতংভাৱে অৱগত কৰে।

এই বিস্তৃত কাৰ্য্যসূচীয়ে সম্ভাৱ্য যৌথ উন্নয়নৰ বাবে ভিন্ন কাৰিকৰী ক্ষেত্ৰক সামৰি লয়। যথাঃ সামুদ্ৰিক একুৱাকালচাৰ (mariculture), আধুনিক হেচাৰী প্ৰতিষ্ঠা, টুনা মীন পালনৰ অনুকূলন, ষ্টক মূল্যায়ন, চপোৱাৰ পিছৰ উন্নত অভিযান্ত্ৰিকীকৰণ আৰু বিস্তৃত সামুদ্ৰিক সংৰক্ষণ। দুয়োখন দেশেই লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ কৰা কাৰিকৰী অধ্যয়ন, গাঁথনিগত মীন সম্প্ৰসাৰণ সেৱা আৰু আনুষ্ঠানিক প্ৰতিষ্ঠানিক প্ৰশিক্ষণ কাৰ্য্যসূচীৰ জৰিয়তে জ্ঞানৰ আদান-প্ৰদানৰ তাৎক্ষণিক সুযোগ অন্বেষণ কৰে।

ইয়াত খণ্ডটোত উদ্ভাৱন আৰু ডিজিটেল ৰূপান্তৰক ত্বৰান্বিত কৰাৰ ওপৰত এক উল্লেখযোগ্য গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হয়। প্ৰতিনিধিসকলে মীন তথ্য ব্যৱস্থা, নিৰীক্ষণ, নিয়ন্ত্ৰণ আৰু চোৱাচিতা (MCS) আন্তঃগাঁথনি তথা চপোৱা ব্যৱস্থাপনাত কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ (AI) দৰে উদীয়মান প্ৰযুক্তিৰ প্ৰয়োগৰ ক্ষেত্ৰত সুনিৰ্দিষ্ট অংশীদাৰিত্ব সম্পৰ্কে অন্বেষণ কৰে। বিশেষকৈ টুনা সংসাধন, পণ্যৰ বৈচিত্ৰ্যতা আৰু মাছৰ বহনক্ষম আৱৰ্জনা ব্যৱস্থাপনাৰ বাবে মূল্য শৃংখলৰ উন্নয়ন সাধনৰ ওপৰত অতিৰিক্ত গুৰুত্ব প্ৰদান কৰে। দীৰ্ঘম্যাদী, ব্যৱস্থাগত অগ্ৰগতি নিশ্চিত কৰিবলৈ দুয়োপক্ষই এটা গাঁথনিগত বাৰ্ষিক কৰ্ম পৰিকল্পনা, নিয়ন্ত্ৰণমূলক প্ৰান্তিককৰণ, যৌথ বৈজ্ঞানিক গৱেষণাৰ ত্বৰান্বিত বাণিজ্যিকীকৰণ, পাৰস্পৰিক পৰীক্ষাগাৰ প্ৰৱেশ আৰু প্ৰভাৱশালী পাইলট প্ৰকল্পৰ সহযোগিতামূলক ডিজাইনৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত ঐক্যমতত উপনীত হয়।

ছেচেল্সৰ প্ৰতিনিধি দলটোৱে উন্নত কৰ্ম পৰিকল্পনাৰে একান্তভাৱে মীন আৰু একুৱাকালচাৰৰ ক্ষেত্ৰত দ্বিপাক্ষিক বুজাবুজিৰ চুক্তিৰ (MoU) জৰিয়তে কাৰ্য্যকৰীকৰণক ত্বৰান্বিত কৰাৰ বাবে আগ্ৰহ প্ৰকাশ কৰে। তেওঁলোকে দুয়োখন ৰাষ্ট্ৰৰ প্ৰশাসনিক সংস্থা, শৈক্ষিক গৱেষক আৰু কাৰিকৰী বিশেষজ্ঞৰ মাজত নিৰৱচ্ছিন্ন, নিৰন্তৰ যোগাযোগৰ সুবিধাৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠানিক নিয়োজিত কাঠামো স্থাপন কৰাৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে।

অধিৱেশনৰ সামৰণিত দুয়োপক্ষই পাৰস্পৰিক এক্সপ’জাৰ ভ্ৰমণ, বিশেষ কাৰিকৰী বিনিময় আৰু প্ৰতিষ্ঠানিক ক্ষমতা গঢ়ি তোলা তথা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় উত্তম পদ্ধতিৰ প্ৰচাৰৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় উৎকৃষ্টতা কেন্দ্ৰসমূহৰ ক্ৰছ-লিভাৰেজিঙৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত আলোকপাত কৰে। ভাৰত আৰু ছেচেল্স উভয়ৰে বাবে দীৰ্ঘম্যাদী সামুদ্ৰিক সমৃদ্ধি নিশ্চিত কৰা কূটনৈতিক অংগীকাৰ সমূহক প্ৰভাৱশালী, ফলাফলমুখী কাৰ্য্য পৰিকল্পনালৈ ৰূপান্তৰিত কৰাৰ এক উমৈহতীয়া দৃষ্টিভংগীক পুনৰ সুদৃঢ়কৰণেৰে উচ্চ-পৰ্য্যায়ৰ বৈঠকখনিৰ সামৰণি পৰে।

***

JP/SB