नवी दिल्‍ली, 26 ऑगस्‍ट 2026

 

केंद्र सरकारच्या मत्स्यव्यवसाय, पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय मंत्रालयाच्या मत्स्यव्यवसाय विभागाने 25 ऑगस्ट रोजी सेशल्स प्रजासत्ताकाच्या एका उच्चस्तरीय शिष्टमंडळासोबत द्विपक्षीय बैठकीचे आयोजन केले. सेशल्सच्या शिष्टमंडळाचे नेतृत्व तेथील मत्स्यव्यवसाय, शेती आणि नील अर्थव्यवस्था मंत्री वॉलेस कॉसग्रोव्ह यांनी केले, तर भारतीय शिष्टमंडळाचे नेतृत्व मत्स्यव्यवसाय विभागाचे सचिव डॉ. अभिलक्ष लिखी यांनी केले. या बैठकीत दोन्ही देशांचे वरिष्ठ अधिकारी आणि संस्थात्मक प्रतिनिधी एकत्र आले आणि त्यांनी विद्यमान चौकटीचा आढावा घेतला, परस्पर हिताच्या नवीन संधींचा शोध घेतला आणि शाश्वत सागरी संसाधनांच्या वापरासाठी एक भक्कम सहकार्यकारक मार्गदर्शक आराखडा  तयार केला.

  

सेशेल्सच्या शिष्टमंडळाचे स्वागत करताना, भारतीय नेतृत्वाने दोन्ही देशांमधील सखोल सागरी भागीदारीवर भर दिला, तसेच मत्स्यव्यवसाय, जलीय परिसंस्था संवर्धन, प्रगत वैज्ञानिक संशोधन आणि क्षमता बांधणीमध्ये तांत्रिक सहकार्य वाढवण्यासाठी भारताच्या दृढ वचनबद्धतेचा पुनरुच्चार केला. हिंद महासागर क्षेत्रात सामाजिक-आर्थिक स्थैर्य, अन्न आणि पोषण सुरक्षा पुढे नेण्यासाठी त्यांचे घनिष्ठ संबंध अत्यंत महत्त्वाचे आहेत, याची  दोन्ही बाजूंनी नोंद घेण्यात आली.

चर्चेदरम्यान, दोन्ही शिष्टमंडळांनी आर्थिक वृद्धीला गती देण्यासाठी, ग्रामीण रोजगार निर्माण करण्यासाठी आणि शाश्वत विकासाला प्रोत्साहन देण्यासाठी मत्स्यव्यवसाय क्षेत्र आणि व्यापक नील अर्थव्यवस्था महत्त्वपूर्ण स्तंभ असल्याबाबत सहमती व्यक्त केली. भारताच्या ऐतिहासिक कामगिरीवर प्रकाश टाकताना, राष्ट्रीय मत्स्य उत्पादन 19.7 दशलक्ष टनांच्या अभूतपूर्व स्तरावर पोहोचले असून त्यात सागरी अन्न  निर्यात 8.46 अब्ज अमेरिकन डॉलर मूल्याची झाली असल्याची माहिती भारतीय शिष्टमंडळाने दिली. भारताने शाश्वत मत्स्यव्यवसाय व्यवस्थापन, जबाबदार मासेमारी पद्धती आणि तंत्रज्ञानावर आधारित पायाभूत सुविधांच्या विकासातील आपल्या चालू उपक्रमांचा सविस्तर तपशीलही मांडला.

या बैठकीच्या सर्वसमावेशक विषयपत्रिकेत संभाव्य संयुक्त विकासासाठी विविध तांत्रिक क्षेत्रांचा समावेश होता. यामध्ये सागरी जल परिसंस्था संवर्धन, आधुनिक मत्स्य पैदास केंद्र उभारणी, ट्युना  मासेमारीचे योग्य प्रकारे नियोजन, माशांच्या साठ्याचे मूल्यमापन, प्रगत काढणीपश्चात अभियांत्रिकी  आणि सर्वसमावेशक सागरी संवर्धन यांचा समावेश होता. दोन्ही देशांनी लक्ष्यित तांत्रिक अभ्यास, संरचित मत्स्यव्यवसाय विस्तार सेवा आणि औपचारिक संस्थात्मक प्रशिक्षण कार्यक्रमांच्या माध्यमातून ज्ञान हस्तांतरणाच्या तातडीच्या संधींचा शोध घेतला.

या क्षेत्रातील नवोन्मेष आणि डिजिटल परिवर्तनाला गती देण्यावर विशेष भर देण्यात आला. शिष्टमंडळांनी मत्स्यव्यवसाय डेटा प्रणाली, देखरेख, नियंत्रण आणि देखभालविषयक पायाभूत सुविधा, तसेच मासेमारी व्यवस्थापनात कृत्रिम बुद्धिमत्तेसारख्या उदयोन्मुख तंत्रज्ञानाचा वापर या क्षेत्रांमधील ठोस भागीदारीचा शोध घेतला. ट्युना प्रक्रिया, उत्पादन विविधता आणि माशांच्या कचऱ्याच्या शाश्वत व्यवस्थापनासाठी मूल्य साखळी विकासावर अतिरिक्त भर देण्यात आला. दीर्घकालीन, पद्धतशीर प्रगती सुनिश्चित करण्यासाठी, दोन्ही बाजूंनी वार्षिक कार्य योजना, नियामक समन्वय, संयुक्त वैज्ञानिक संशोधनाचे जलद व्यापारीकरण, परस्पर प्रयोगशाळा प्रवेश आणि प्रभावी पथदर्शी प्रकल्पांची सहकार्याने आखणी करण्याच्या आवश्यकतेवर संमती दर्शवली.

   

सेशेल्सच्या शिष्टमंडळाने एका प्रगत कार्य योजनेसह विशेषतः मत्स्यव्यवसाय आणि जलसंगोपन क्षेत्रातील द्विपक्षीय सामंजस्य कराराद्वारे याची अंमलबजावणी जलदगतीने करण्याबाबत विशेष उत्सुकता व्यक्त केली. दोन्ही देशांच्या प्रशासकीय संस्था, शैक्षणिक संशोधक आणि तांत्रिक तज्ञांमधील सुलभ व निरंतर संवाद सुलभ करण्यासाठी संस्थात्मक सहभाग चौकट स्थापन करण्याच्या आवश्यकतेवर त्यांनी भर दिला.

सत्राचा समारोप करताना, दोन्ही बाजूंनी संस्थात्मक क्षमता निर्माण करण्यासाठी आणि आंतरराष्ट्रीय सर्वोत्तम पद्धतींचा प्रसार करण्यासाठी परस्पर अभ्यासात्मक भेटी, विशेष तांत्रिक देवाणघेवाण आणि राष्ट्रीय उत्कृष्टतेच्या केंद्रांचा परस्पर वापर करण्याच्या महत्त्वावर भर दिला. ही उच्चस्तरीय बैठक अतिशय रचनात्मक आणि सकारात्मक आशावादाच्या वातावरणात संपन्न झाली. यामध्ये भारत आणि सेशेल्स या दोन्ही देशांसाठी दीर्घकालीन सागरी समृद्धी सुनिश्चित करणाऱ्या प्रभावी व परिणामकारक कृती योजनांमध्ये मुत्सद्दी वचनबद्धतेचे रुपांतर करण्याच्या सामायिक दृष्टीकोनाचा पुनरुच्चार करण्यात आला.

 

* * *

हर्षल आकुडे/शैलेश पाटील/दर्शना राणे

 

सोशल मिडियावर आम्हाला फॉलो करा:@PIBMumbai    /PIBMumbai    /pibmumbai  pibmumbai[at]gmail[dot]com  /PIBMumbai    /pibmumbai

(Release ID: 2303482) अभ्यागत कक्ष : 9