નાર્કોટિક ડ્રગ્સ અને સાયકોટ્રોપિક પદાર્થોના ગેરકાયદેસર ઉત્પાદન અને સીમાપારના તસ્કરી સામે તેની સતત કાર્યવાહી ચાલુ રાખતા, ડિરેક્ટોરેટ ઓફ રેવન્યુ ઈન્ટેલિજન્સ (DRI)એ આફ્રિકન દેશોમાં નિર્ધારિત સાયકોટ્રોપિક પદાર્થ એવી ટ્રામાડોલ હાઇડ્રોક્લોરાઇડ (Tramadol Hydrochloride) ગોળીઓના ગેરકાયદેસર ઉત્પાદન, છુપાવવા અને ગેરકાયદેસર નિકાસમાં સંકળાયેલા એક સંગઠિત નેટવર્કનો પર્દાફાશ કર્યો છે. અઠવાડિયા લાંબા ઇન્ટેલિજન્સ-આધારિત ઓપરેશનના પરિણામે 1 લાખ ટ્રામાડોલ હાઇડ્રોક્લોરાઇડ ગોળીઓ, 1 લાખ ટાપેન્ટાડોલ (Tapentadol) ગોળીઓ, સાયકોટ્રોપિક પદાર્થોના ગેરકાયદેસર ઉત્પાદનમાં વપરાતી મશીનરી અને કાચો માલ જપ્ત કરવામાં આવ્યો હતો અને સિન્ડિકેટના ત્રણ મુખ્ય સભ્યોની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

02.08.26 ના રોજ, એક ઇન્ટેલિજન્સ-આધારિત ઓપરેશનમાં, ડીઆરઆઈ (DRI) ના અધિકારીઓએ નાઇજીરીયા જવા માટે મુંબઈ એર કાર્ગો કોમ્પ્લેક્સ ખાતે એક નિકાસ કન્સાઇનમેન્ટને અટકાવ્યું હતું. આ નિકાસ કન્સાઇનમેન્ટમાં પ્રેગાબાલિન કેપ્સ્યુલ્સ - 300 મિલિગ્રામ હોવાનું જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. જોકે, વિગતવાર તપાસના પરિણામે 1 લાખ ટ્રામાડોલ હાઇડ્રોક્લોરાઇડ ટેબ્લેટ્સ 250 મિલિગ્રામ (આશરે 25 કિગ્રા વજન) અને 1 લાખ ટાપેન્ટાડોલ ટેબ્લેટ્સ 200 મિલિગ્રામ (આશરે 20 કિગ્રા વજન) રિકવર કરીને જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા, જે નિકાસ કન્સાઇનમેન્ટની અંદર છુપાવવામાં આવ્યા હતા.

ડીઆરઆઈ (DRI) દ્વારા ઝડપી તપાસમાં વિવિધ તબક્કામાં કાર્યરત એક સુસંગત સપ્લાય ચેઈન ખુલ્લી પડી હતી. ટ્રામાડોલ ગોળીઓ અંબરનાથ, મહારાષ્ટ્રની એક ફેક્ટરીમાં ગેરકાયદેસર રીતે ઉત્પાદિત કરવામાં આવી હતી, અને તેમની ઓળખ છુપાવવા માટે સાદા કાર્ટનમાં પેક કરવામાં આવી હતી. આ કન્સાઇનમેન્ટ્સને ત્યારપછી મુંબઈ એર કાર્ગો કોમ્પ્લેક્સ નજીકના ગોડાઉનમાં મોકલવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં તેને સફેદ કોથળાઓમાં ફરીથી પેક કરીને નાઇજીરીયામાં ગેરકાયદેસર નિકાસ માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યા હતા.

અઠવાડિયા દરમિયાન હાથ ધરાયેલા સંકલિત ફોલો-અપ ઓપરેશન્સની શ્રેણીમાં, ડીઆરઆઈ (DRI) ના અધિકારીઓએ નિકાસકાર, ઉત્પાદક, સપ્લાયર, ટ્રાન્સપોર્ટર અને સ્ટોરેજ વેરહાઉસ સાથે જોડાયેલા બહુવિધ સ્થળો પર દરોડા પાડ્યા હતા. ઉત્પાદન સુવિધા પરના દરોડામાં ટેબ્લેટ કમ્પ્રેશન મશીનરી ઉપરાંત સાયકોટ્રોપિક પદાર્થોના ગેરકાયદેસર ઉત્પાદનમાં ઉપયોગમાં લેવાતા કાચા માલનો નોંધપાત્ર જથ્થો જપ્ત કરવામાં આવ્યો હતો. આ ઓપરેશનમાં આઈઈસી (IEC) ધારક/નિકાસકાર, સપ્લાયર-કહ્યા મુજબના કોઓર્ડિનેટર અને ટ્રામાડોલ ગોળીઓના ગેરકાયદેસર ઉત્પાદક સહિત ત્રણ મુખ્ય આરોપીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી.

ટ્રામાડોલ અને ટાપેન્ટાડોલ એ સિન્થેટિક ઓપિયોઇડ એનાલજેસિક્સ છે જે મધ્યમથી તીવ્ર દુખાવાના સંચાલન માટે તબીબી દેખરેખ હેઠળ વ્યાપકપણે ઉપયોગમાં લેવાય છે. તેમના દુરુપયોગની સંભાવના અને નિર્ભરતાના જોખમને લીધે, બંને દવાઓ સખત નિયામક નિયંત્રણોને આધીન છે. ટ્રામાડોલને નાર્કોટિક ડ્રગ્સ એન્ડ સાયકોટ્રોપિક સબ્સ્ટન્સ (NDPS) એક્ટ, 1985 હેઠળ સાયકોટ્રોપિક પદાર્થ તરીકે અધિસૂચિત કરવામાં આવ્યું છે, જ્યારે ટાપેન્ટાડોલ, હાલમાં NDPS એક્ટની અનુસૂચિમાં સામેલ નથી, પરંતુ ડ્રગ્સ એન્ડ કોસ્મેટિક્સ એક્ટ અને તે હેઠળ બનાવેલા નિયમો હેઠળ સખત રીતે નિયંત્રિત છે. આ દવાઓનું ગેરકાયદેસર ઉત્પાદન, ડાયવર્ઝન અને તસ્કરી એ જાહેર આરોગ્ય માટે ગંભીર ચિંતા ઊભી કરે છે અને તે વારંવાર સંગઠિત આંતરરાષ્ટ્રીય ડ્રગ સ્મગલિંગ નેટવર્ક્સ સાથે જોડાયેલા હોય છે.

આ ઓપરેશન સાથે, ડીઆરઆઈ (DRI) એ સાયકોટ્રોપિક પદાર્થોના ગેરકાયદેસર ઉત્પાદન, સંગ્રહ, છુપાવવા અને નિકાસ કરવાના પ્રયાસમાં સામેલ એક સંગઠિત નેટવર્કને અસરકારક રીતે નષ્ટ કરી દીધું છે.

SM/JD