ਯੁਵਾ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਖੇਡ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਏ.ਆਈ.-ਸਮਰੱਥ ਡਿਜੀਟਲ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਸਿੱਖਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਕੇ 'ਮਾਈ ਭਾਰਤ' ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਯੁਵਾ ਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ 24 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ 'ਮਾਈ ਭਾਰਤ' ਡਿਜੀਟਲ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ 'ਤੇ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ 12 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਲਗਭਗ 25,000 ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਸਿੱਖਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ (ਈ.ਐੱਲ.ਪੀ.) ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਦਾਖਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰਾਜ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁੱਲ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਨੱਥੀ ਅਨੁਬੰਧ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਸ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਨੇ ਏ.ਆਈ.-ਸੰਚਾਲਿਤ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਏ.ਆਈ.-ਸਮਰੱਥ ਸੀਵੀ ਬਿਲਡਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ 780 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਯੁਵਾ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰਾਂ (ਸੀ.ਐੱਸ.ਸੀ.) ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਵਿਆਪੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਖਾਹਿਸ਼ੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਵੈ-ਇੱਛਾ, ਹੁਨਰ ਵਿਕਾਸ, ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੇ ਮੌਕਿਆਂ ਤੱਕ ਵੱਧ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਣ।

ਮਾਈ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗਾਂ, ਜਨਤਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਸਿੱਖਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ( ਈਐੱਲਪੀ) ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਆ ਪੋਸਟ ਈ.ਐੱਲ.ਪੀ., ਜਨ ਔਸ਼ਧੀ ਈ.ਐੱਲ.ਪੀ., ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਸਿੱਖੋ ਈ.ਐੱਲ.ਪੀ., ਜਨਤਕ ਵੰਡ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (ਪੀ.ਡੀ.ਐੱਸ.) ਈ.ਐੱਲ.ਪੀ., ਸੜਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਿੱਤਰ ਈ.ਐੱਲ.ਪੀ., ਰੇਡੀਓ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਈ.ਐੱਲ.ਪੀ., ਕਿਸਾਨ ਉਤਪਾਦਕ ਸੰਗਠਨ (ਐੱਫ.ਪੀ.ਓ.) ਈ.ਐੱਲ.ਪੀ., ਕੇਅਰ ਹੋਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨਾਲ ਯੁਵਾ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਈ.ਐੱਲ.ਪੀ. ਅਤੇ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਗਠਿਤ, ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਹਾਰਕ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਆਦ 20 ਤੋਂ 360 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਾਈ ਭਾਰਤ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1.22 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਲਗਭਗ 25,000 ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਸਿੱਖਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਮਜ਼ਦਗੀ ਦਾਖਲ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਈ ਭਾਰਤ ਪੋਰਟਲ ਰਾਹੀਂ ਡਿਜੀਟਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਮੰਤਰਾਲਾ (ਐੱਮਸੀਏ) ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ ਯੋਜਨਾ (ਪੀਐੱਮਆਈਐੱਸ) ਦੇ ਤਹਿਤ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਮਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸਵੈ-ਇੱਛੁਕ ਮੌਕੇ ਰਾਹੀਂ ਮਾਈ ਭਾਰਤ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। 16.07.2026 ਤੱਕ, 98,632 ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਅਰਜ਼ੀ ਲਈ ਮਾਈ ਭਾਰਤ ਪੋਰਟਲ ਤੋਂ ਪੀ.ਐੱਮ.ਆਈ.ਐੱਸ. ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਡਿਜੀਟਲ ਸੇਵਾ ਵੰਡ ਅਤੇ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਾਈ ਭਾਰਤ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਵਿੱਚ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਵਿਕਾਸ, ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀਕਰਨ, ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਏ.ਆਈ.-ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਭਾਸ਼ਿਨੀ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਵੈਚਾਲਿਤ ਏ.ਆਈ.-ਸਮਰੱਥ ਸੀਵੀ ਬਿਲਡਰ ਸੁਵਿਧਾ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਦੇਸ਼ਵਿਆਪੀ ਫਿਜੀਟਲ (ਫਿਜ਼ੀਕਲ + ਡਿਜੀਟਲ) ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ, ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਈ ਭਾਰਤ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾਈ ਭਾਰਤ ਕੋਲ 780 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਯੁਵਾ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਵਿਆਪੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੇ ਲਾਗੂਕਰਨ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਸੁਖਾਲਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਯੂਥ ਕਲੱਬਾਂ, ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੇਵਾ ਯੋਜਨਾ (ਐੱਨਐੱਸਐੱਸ) ਇਕਾਈਆਂ, ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗਾਂ, ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ, ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਗਠਨਾਂ (ਐੱਨਪੀਓ) ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕੇ। ਡਿਜੀਟਲ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਈ, ਮਾਈ ਭਾਰਤ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ ਨੂੰ ਆਮ ਸੇਵਾ ਕੇਂਦਰਾਂ (ਸੀਐੱਸਸੀ) ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਪਿੰਡ ਪੱਧਰੀ ਉੱਦਮੀਆਂ (ਵੀਐੱਲਈ) ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਕਰ ਸਕਣ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪੋਰਟਲ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ, ਬਲਾਕ, ਪੰਚਾਇਤ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਥਾਨ-ਆਧਾਰਿਤ ਸਵੈਮ-ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਸਿੱਖਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰੱਥ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਮੌਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸੇਵਾ ਤੱਕ ਸੰਤੁਲਿਤ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਅੰਤਿਕਾ (ਪਰਿਸ਼ਿਸ਼ਟ)

ਮਾਈ ਭਾਰਤ ਪਲੇਟਫ਼ਾਰਮ 'ਤੇ ਰਾਜ/ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਵਾਰ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ

ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਯੁਵਾ ਮਾਮਲੇ ਅਤੇ ਖੇਡ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਮਨਸੁਖ ਮਾਂਡਵੀਆ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਦੇ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ।

*****

ਪਵਨ ਸਿੰਘ ਫੌਜਦਾਰ